مرگبارترین بیماری های شیوع یافته در دنیا در طول تاریخ

روزياتو/ تاريخ بيماري هاي دنياگير زيادي به خود ديده، بيماري هايي آنچنان ويرانگر که صدها هزار تا ميليون ها نفر را به کام مرگ فرستاده اند.طبق اعلام سازمان جهاني بهداشت، بيماري اي دنياگير تلقي مي شود که در سطح جهاني يا در منطقه اي بسيار وسيع شيوع پيدا کرده باشد. بيماري هاي دنياگير از مرزهاي بين المللي عبور و معمولاً جمعيت زيادي را مبتلا مي کنند. ويروس کرونا در مقايسه با ديگر بيماري هاي تاريخ، هنوز به مرحله ي دنياگيري نرسيده، گرچه دنياي فرا مرتبط امروز ما با وجود اين ويروس جديد مي تواند شاهد گسترش بيماري اي باشد که پيش از آن به خود نديده. در ادامه درباره ي مرگبارترين بيماري هاي شيوع يافته در دنيا صحبت خواهيم کرد. ۱- جذام جذام يکي از اولين بيماري هاي دنياگير بود. اين بيماري در قرون وسطا در اروپا گسترش پيدا کرد. جذام، که در قرن يازدهم به مرحله ي دنياگيري رسيد، يکي از بيماري هايي محسوب مي شود که مورد بيشترين سوء تعبير قرار گرفته اند. مردم قرن ها اعتقاد داشتند اين بيماري ارثي و حتي مجازاتي از سوي خداوند است. به بيماران جذامي انگ زده مي شد و آن ها را طرد مي کردند. اگر هم طرد نشده بودند، بايد لباس هاي مخصوصي به تن مي کردند و حتي زنگ هاي خاصي به خود مي بستند تا ديگران از آمدن آن ها باخبر شوند. علت اين ترس شديد، يکي از تأثيرات جذام يعني نکروز يا بافت مردگي بود که باعث سياه شدن بخش هايي از دست يا پا يا تمام آن مي شود. گرچه امروزه هنوز افرادي هستند که به جذام مبتلا باشند، اما اين بيماري ديگر با روش درمان چند دارويي قابل درمان است. هنوز موارد قابل توجهي از ابتلا به جذام در دنيا وجود دارد. در سال ۲۰۱۸، سازمان جهاني بهداشت از گزارش ۲۰۸،۶۱۹ مورد جديد ابتلا به اين بيماري در سرتاسر دنيا خبر داد. با اين حال، جذام از سال ۱۹۸۱ بيماري اي قابل درمان است، در همين سال بود که سازمان جهاني بهداشت روش درماني چند دارويي را براي درمان بيماران جذامي پيشنهاد کرد. درمان چند دارويي ۶ ماه يا يک سال به طول مي انجامد. طول دوره ي درمان به شدت بيماري بستگي دارد، اما اين روش در درمان بيماران موفقيت آميز بوده. ۲- طاعون خيارکي مرگ سياه يا طاعون خيارکي يک سوم از جمعيت اروپا را در قرن چهاردهم به کام مرگ فرستاد. عامل اين بيماري، باکتري يرسينيا پستيس بود که در بسياري از بخش هاي دنيا وجود دارد. اعتقاد بر اين بود که طاعون از طريق موش ها انتقال پيدا کرده. تعداد قربانيان طاعون را نزديک به ۲۵ ميليون نفر مي دانند و تصور بر اين است که اين بيماري از طريق مگس ها و موش ها در اروپا و آسيا گسترش يافته. بسياري از اعضاي خاندان هاي سلطنتي دنيا در قرن چهارم بر اثر اين بيماري از دنيا رفتند، از جمله جوان، دختر ادوارد سوم، پادشاه انگلستان. ۳- طاعون بزرگ لندن طاعون بزرگ لندن در قرن هفدهم جان ۲۰ درصد از جمعيت شهر را گرفت. طاعون بزرگ لندن، دومين طغيان طاعون خيارکي بود و به ۶۸،۵۹۶ مورد مرگ ثبت شده انجاميد. خيابان هاي شهر لندن که در آن زمان مملوء از آشغال بود، باعث جذب موش هاي حامل طاعون مي شد. ۴- وبا وبا ۷ بار شيوع دنياگير داشته که بار اول آن در سال ۱۸۱۷ آغاز شد. گرچه طبق اسناد تاريخي شروع اين بيماري به قبل از سال ۱۸۱۷ برمي گردد، اما در اين سال بود که وبا به مرحله ي دنياگيري رسيد. منشأ اين بيماري، دلتاي گنگ ِ هند بود. وبا به آسيا و اروپا سرايت پيدا کرد و ۶ سال به طول انجاميد. بيماري وبا امروزه هم وجود دارد، به طوري که طبق آمارهاي سازمان جهاني بهداشت، هر ساله ۱/۳ تا ۴ ميليون مورد ابتلا به وبا گزارش مي شود. با اين حال، تا ۸۰ درصد اين موارد با مصرف داروي او آر اس قابل درمان هستند. ۵- آنفولانزاي روسي آنفولانزاي روسي در سيبري و قزاقستان آغاز شد، سپس به اروپا گسترش يافت و تا سال ۱۸۹۰ نزديک ۳۶۰ هزار نفر را از پاي درآورد. آنفولانزاي روسي بزرگ ترين آنفولانزاي دنياگير قرن نوزدهم بود. اين بيماري در شهرهاي کوچک و بزرگ به سرعت گسترش مي يافت، شهرهايي که با افزايش جمعيت رو به رو شده بودند و حالا مردم آن به شکل فشرده تري در کنار يکديگر زندگي مي کردند. توسعه ي خطوط ريلي هم باعث گسترش آنفولانزا شد، چون مردم ديگر مي توانستند در مدتي کوتاه به نقاط دور سفر کنند و بيماري هاي واگيردار خود را هم به همراه ببرند. ۶- آبله تعداد قربانيان آبله در طول تاريخ را ۳۰۰ ميليون نفر مي دانند. گرچه منشأ اصلي آبله مشخص نيست، اما تصور بر اين است که اين بيماري از مصر باستان آغاز شد، چون روي بدن سه موميايي متعلق به اين دوره جاي زخمي هايي شبيه به آبله ديده شده. تلاش بشر براي کشف دنيا و توسعه ي مسيرهاي تجاري موجب گسترش شديد آبله شد. در قرون شانزدهم، هفدهم و هجدهم، سياست هاي استعماري اروپايي ها منجر به شيوع گسترده ي آبله در آفريقا، آمريکاي شمالي و استراليا شد، کشورهايي که توان مقابله با چنين بيماري قدرتمندي را نداشتند. واکسن آبله اولين واکسن موفق تاريخ بود. به طور متوسط از هر ۱۰ فردي که به آبله مبتلا مي شد، سه نفر جان خود را از دست مي داد و آن هايي هم که جان سالم به در مي بردند، جاي زخم هاي شديد آبله تا آخر عمر روي بدن آن ها باقي مي ماند. ادوارد جنر، که در عکس بالا به تصوير کشيده شده، اولين واکسن تاريخ را در حين تلاش براي درمان آبله ساخت. او مقدار کمي از زخم هاي آبله را به افراد سالمي انتقال داد که بدن آن ها قادر به ساخت پادتن بود و به اين ترتيب بود که آن ها از ابتلا به اين عفونت در آينده مصون مي شدند. ۷- آنفولانزاي اسپانيايي آنفولانزاي اسپانيايي که در واقع نوعي آنفولانزاي مرغي بود بيشتر از ۵۰ ميليون قرباني در سرتاسر دنيا گرفت. آنفولانزاي اسپانيايي سال ۱۹۱۸ مرگبارترين بيماري دنياگير تاريخ بوده. اين بيماري علاوه بر ۵۰ ميليون قرباني اش، جمعيت بسيار عظيمي را مبتلا کرد که ميزان آن ۵۰۰ ميليون نفر يا يک سوم جمعيت آن زمان دنيا تخمين زده شده. هيچ دارو يا روش درماني مؤثري براي اين بيماري وجود نداشت. به جاي آن، به مردم گفته مي شد ماسک بزنند و همه ي مدارس، کسب و کارها و سالن هاي نمايش را تعطيل کرده بودند. شدت اين بيماري به قدري زياد بود که قربانيان آن گاهي در عرض چند ساعت يا چند روز بعد از آشکار شدن نشانه ها از پاي درمي آمدند. در اولين سال شيوع آنفولانزاي اسپانيايي، اميد به زندگي در ايالات متحده آمريکا نزديک به ۱۲ سال کاهش يافت. اين بيماري در آمريکا به قدري شديد بود که تف کردن در خيابان ها ممنوع شده بود چون تصور مي شد اين کار به گسترش بيماري کمک مي کند. ۸- آنفولانزاي آسيايي