مجموعه تاریخی آقازاده؛ نگین گردشگری ابرکوه یزد

کجارو/ خانه تاريخي آقازاده و ساير خانه‌هاي قديمي و اعياني مجاور آن، مجموعه‌اي ديدني و بي‌نظير در ابرکوه يزد هستند که در سفر به اين شهر بايد از آن‌ها ديدن کنيد.مجموعه‌ي تاريخي آقازاده يا پرديس گردشگري ابرکوه در استان يزد، يکي از جاذبه‌هاي گردشگري و ديدني اين شهر به شمار مي‌رود. اين پرديس شامل پنج خانه‌ي تاريخي مربوط به دوران قاجار مي‌شود که زيباترين آن‌ها را مي‌توان خانه‌ي آقازاده دانست؛ به‌خصوص که به‌خاطر داشتن بادگير دوطبقه و تزيينات بي‌نظير معماري معروف شده و تنها خانه‌ي قابل بازديد عمومي اين مجموعه است. در حال حاضر هر يک از اين خانه‌هاي تاريخي، کاربري جديدي دارند و شامل اقامتگاه‌هاي سنتي، رستوران و کافه هستند. مجموعه تاريخي ابرکوه شامل پنج خانه‌ي تاريخي به‌ نام‌هاي آقازاده، سيد علي آقا، حسيني دوست، موسوي و گبري است که در يکي از محله‌هاي قديمي شهر ابرکوه قرار دارد. قدمت اين خانه‌ها که به دوران قاجار برمي‌گردد، به يکي از خانواده‌هاي اعياني شهر تعلق داشت که در يک کوچه و در کنار هم زندگي مي‌کردند. طي يک پروژه‌ي ۱۰ ساله، مرمت و بازسازي اين بناها و تغيير کاربري آن‌ها از سال ۱۳۸۵ آغاز شد. اين مکان، يک مجموعه‌ي کامل گردشگري است که ضمن بازديد و ديدن خانه‌هاي اصيل و با معماري کويري مي‌توانيد از رستوران و کافه‌ي آن استفاده کنيد و در آن‌ها اقامت داشته باشيد. خانه‌ي آقازاده کجاست؟ محله‌ي دروازه ميدان! اين يکي از ده‌ها آدرسي است که مسافران ابرکوه، سراغش را مي‌گيرند. محله‌اي با کوچه‌پس‌کوچه‌هاي قديمي و خانه‌هاي خشتي و گلي با ديوارهاي کاهگلي که بي‌شک براي هر بازديدکننده‌اي جذاب به نظر مي‌رسد. در اين محله مي‌توانيد از خانه‌هايي ديدن کنيد که هرکدام داستان و سرگذشت خود را دارند و حالا پس از گذشت چند قرن، ميزبان گردشگران و مسافران هستند و آن‌ها را به شنيدن حکايت‌ها و سرنوشت‌شان دعوت مي‌کنند. آقازاده، نام خانه‌اي تاريخي در شهر سروهاي ايران است که به‌خاطر داشتن بادگيري دوطبقه‌، در ميان خانه‌هاي ابرکوه شهرت دارد. داستان اين خانه از عهد قاجار و سال ۱۱۵۷ خورشيدي که به سفارش حاج حسين ابرقويي ساخته شد، تا امروز ادامه دارد. مساحت خانه ۸۲۰ متر مربع است که توسط معماري به نام استاد رضا ساخته شد. حاج حسين از ثروتمندان و مجتهدان زمان خود در ابرکوه و از شاگردان آيت‌ الله محمد حسن شيرازي معروف به ميرزاي شيرازي بود. وي فعاليت‌هاي خيرخواهانه‌ي مختلفي در زمينه‌هاي گوناگون انجام داد؛ حفر سه رشته قنات در اين شهر نيز از جمله فعاليت‌هاي ابرقويي است. کُلون در را به صدا در آوريد و از سردر ورودي بگذريد، همان طور که هشتي و دالان وروردي را پشت سر مي‌گذاريد، هواي خنک حياط را استشمام خواهيد کرد. ساختمان‌هاي اطراف حياط، حوض مستطيلي شکل و فضاي سرسبز و کف سنگ‌فرش حياط شايد اولين مواردي باشند که مي‌بينيد؛ اما بدون شک بادگير مشهور و دوطبقه‌ي خانه که بر بالاي اتاق شاه‌نشين و تالار اصلي، باابهت جا خوش کرده است، نظرتان را جلب خواهد کرد و براي لحظه‌اي محو تماشاي آن خواهيد شد. زيرزميني با معماري دستکند که از ويژگي‌هاي اين منطقه است، کلاه فرنگي، اتاق‌هاي سه‌دري و پنج‌دري، ساير بخش‌هاي خانه آقازاده را تشکيل مي‌دهند. تالاري با مقرنس‌‌هاي زيبا، ارسي‌هايي با شيشه‌هاي رنگي چشم‌نواز، گچ‌بري‌هاي ختايي، اسليمي به کار رفته در درها و پنجره‌ها و قطاربندي‌هاي (نوعي مقرنس‌کاري) از جمله تزيينات خانه‌ي آقازاده هستند که در برابر ديدگان شما دل‌نوازي مي‌کنند. بادگير آقازاده و اسکناس ۲۰۰۰ توماني! فکر مي‌کنيد طرح بادگير معروف خانه‌ي آقازاده را کجا ديده‌ايد؟ پشت اسکناس آبي دو هزار توماني! از سال ۱۳۹۳ که سري سوم اسکناس‌هاي دو هزار توماني چاپ شد، طرح خانه و بادگير خانه‌ي آقازاده بر آن خودنمايي مي‌کند. اين بادگير معروف با ۱۸ متر ارتفاع و ۱۸ متر مربع مساحت، در کنار کلاه فرنگي (نورگير) بنا قرار گرفته و داراي ۱۹ دريچه‌ جهت تنظيم هوا است که با بادگير دوم ارتباط دارد. اين بادگير به‌گونه‌اي طراحي شده است که حتي در صورت نبود باد، هواي داخل بنا را تلطيف مي‌کند. بعد از ديدن خانه آقازاده مي‌توانيد ناهارتان را در همين مکان ميل کرده و چاي و دمنوش را در کافه‌ي آن نوش جان کنيد. آقازاده در حال حاضر به‌عنوان رستوران و کافي‌شاپ فعاليت دارد و تنها خانه‌ي اين مجموعه است که امکان بازديد از آن وجود دارد. رستوران اين خانه در طبقه‌ي همکف واقع شده که ظرفيت پذيرايي آن، ۱۰۰ نفر و کافي‌شاپ، ۴۰ نفر است. جشنواره‌ها و رويدادهاي فرهنگي با هدف آشنايي با غذاهاي محلي، آيين و رسوم محلي ابرکوه و نمايشگاه‌هاي کتاب و... از جمله فعاليت‌هاي فرهنگي و هنري اين خانه به حساب مي‌آيند. موسوي، خانه‌اي خشتي با ديوارهاي کاهگلي بلند است که شامل حياط مرکزي و اتاق‌هاي اطراف آن مي‌شود. اين خانه در همسايگي خانه آقازاده و سيد علي آقا قرار دارد. اگر دوست داريد در خانه موسوي اقامت داشته باشيد، پيشنهاد ما اتاق‌هاي طبقه‌‌ي اول اين اقامتگاه است؛ چراکه مي‌توانيد بادگير آقازاده را ببينيد. خانه سيد علي آقا، اقامتگاه از ديگر خانه‌هاي محله دروازه ميدان مي‌توان به خانه‌ي سيد علي آقا اشاره کرد؛ خانه‌اي با دو بخش اندروني و بيروني و حياطي با حوض سنگي در وسط آن که همسايه‌ي ديواربه‌ديوار آقازاده است. اتاق‌ها و ساختمان‌هاي خانه در سه جبهه حياط قرار دارند. اين خانه يکي از اقامتگاه‌هاي پرديس گردشگري ابرکوه به حساب مي‌آيد؛ پس پيشنهاد مي‌کنيم براي داشتن يک شب زيبا و ديدن بادگير آقازاده از پشت شيشه‌هاي رنگي اتاق‌هاي سيد علي آقا، در اين مکان اقامت داشته باشيد. خانه حسيني دوست، اقامتگاه خانه‌ي حسيني نيز از ديگر خانه‌ها و اقامتگاه‌هاي سنتي محله‌ي دروازه ميدان به شمار مي‌رود که معماري آن مانند خانه‌هاي مجاورش است. بناهاي اين خانه در يک طبقه ساخته شده‌اند و فقط ساختمان‌هاي ضلع جنوبي آن، دوطبقه هستند. خانه گبري، امور فرهنگي خانه‌ي پنجم مجموعه آقازاده، خانه گبري نام دارد که براي امور فرهنگي در نظر گرفته شده است. اين خانه‌ي خشتي و گلي، داراي حياطي هشت‌ضلعي، سقف‌هاي جناقي، صفه‌ها و گچ‌بري زيبا است. اطلاعات بازديد از خانه آقازاده ساعت و روز بازديد: همه روزه از ساعت هشت صبح تا ۲۱:۳۰ شب هزينه بليط (از آبان ۱۳۹۸): براي بازديدکنندگان داخلي معادل ۳۰۰۰ تومان؛ براي بازديدکنندگان خارجي معادل ۲۰ هزار تومان نشاني: ابرکوه، ميدان امام حسين (ع)، خيابان شهيد باهنر، مجموعه تاريخي آقازاده ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد