خواندن نماز آیات فقط برای وحشت از پدیده‌های طبیعی است؟

باشگاه خبرنگاران/ برخي گمان کرده اند که فلسفه و حکمت نماز آيات، تنها ترسيدن و وحشت از برخي پديده‌ها است در حالي که اين گونه نيست و براي پديده‌هايي مانند کسوف و خسوف نماز آيات واجب شده است، در عين حال که مردم به طور معمول از آن‌ها وحشت و ترسي ندارند يا حتي نماز هنگام زلزله مانند باد‌هاي سياه، مقيد به ترس نيست. بنابراين، حکمت نماز آيات هر چند در برخي موارد شايد ترس مردم باشد که به واسطه نماز آيات به آرامش و امنيت خاطر برسند: «الا بذکر الله تطمئن القلوب». اما اين دستور حکمت‌هاي ديگري نيز مي‌تواند داشته باشد. در قديم بسياري از اقوام به هنگام خورشيد گرفتگي يا ماه گرفتگي طبل و دهل مي‌کوبيدند تا اژد‌هاي غول پيکري که به گمان آنان در صدد بلعيدن ماه يا خورشيد برآمده را بترسانند. يهوديان به هنگام خسوف ماه بر طبل مي­ کوبيدند به تصور اينکه ماه اين صدا را مي‌شنود و مي‌ترسد و آشکار مي‌شود. در روز وفات ابراهيم، فرزند پيامبر گرامي اسلام ـ صلي الله عليه وآله ـ آفتاب گرفت، مردم تصور کردند که گرفتگي خورشيد در اثر وفات فرزند پيغمبر ـ صلي الله عليه وآله ـ است، پيامبر ـ صلي الله عليه وآله ـ براي از بين بردن اين افکار موهوم و خرافاتي بلافاصله جنازه فرزندش را رها ساخت و در برابر مردم قرار گرفت و پس از حمد و ثناي خداوند فرمود: «اي مردم! ماه و خورشيد دو آيت از آيات الهي هستند که به فرمان او جريان دارند و از او اطاعت مي‌کنند و براي مرگ يا حيات کسي کسوف نمي­ کنند، هرگاه خسوف و کسوف پديد مي‌آيد نماز بگزاريد، آنگاه پيامبر با مردم نماز کسوف خواند. خداوند متعال در آيه‌اي از شب و روز و خورشيد و ماه به عنوان آيت و نشانه ياد کرده است آنجا که مي‌فرمايد: «و من آياته الليل و النهار و الشمس و القمر». بنابراين خواندن نماز آيات، براي توجه دادن به منشأ اصلي آفرينش و دگرگوني‌هاي طبيعت، يعني خداي تواناست و درسي از توحيد به مردم مي‌آموزد که البته در اين مواقع از برجستگي بيشتري برخوردار است. از مجموعه رواياتي که درباره نماز آيات آمده، برداشت مي‌شود که بروز اين پديده‌ها که معمولا غير عادي و خارج از روند زندگي، انسان‌ها است، موقعيتي مناسب براي رو آوردن به خداوند و به ياد آوردن علت واقعي همه چيز‌ها است. در اين لحظه‌ها شايسته و لازم است که ايمان قلبي خود را در قالب عمل ريخته و با خواندن يکي از بهترين ذکر‌هاي خداي متعال؛ يعني نماز و نهادن پيشاني به آستان قدس پروردگار جهان، عقيده و اعتراف باطني خود را ابراز نماييم. پيامبر اکرم (ص) مي‌فرمايند: «خورشيد و ماه به خاطر مرگ يا زندگي کسي کسوف و خسوف نمي‌شوند. اين دو از نشانه‌هاي خداوند متعال مي‌باشند. هنگامي که خسوف و کسوف را مشاهده کرديد، براي نماز خواندن به مساجد برويد». نيز در بعضي از روايات اسلامي اشاره شده که علت واجب بودن نماز آيات اين است که گاهي خداوند به جهت پاره‏اي از گناهان که از بندگان سر مي‏زند، آن‌ها را مستحق عذاب مي‏بيند، ولي باز از باب رحمت واسعه و لطفي که به بندگان دارد، براي اينکه به آن‌ها فرصت ديگري بدهد به وسيله آشکار کردن علايم که به آن آيات مي‏گويند؛ يعني، گرفتن ماه و خورشيد يا بروز زلزله و رعد و برق و وزيدن باد‌هاي سرخ و سياه زنگ خطر مي‏نوازد تا انسان‏ها را هشداري دهد، بلکه به درگاه او روي آورند. از کردار خود توبه نمايند. با خواندن اين دو رکعت نماز و تضرع و زاري موجب رفع عذاب شوند. از امام رضا (ع) روايت شده که علت کسوف و خواندن نماز آيات اين است که، چون معلوم نيست اين آيه نشانه عذاب يا رحمت است، رسول خدا (ص) به امتش دستور توجه به درگاه خدا داده تا شر عذاب را به وسيله آن از خودشان دور کنند همان گونه که قوم حضرت يونس وقتي آثار و نشانه‏هاي عذاب را ديدند، با تضرع و زاري و بازگشت به درگاه خدا عذاب حتمي را از خود دفع کردند. افزون بر آن، نماز آيات مانعي براي پناه بردن برخي مردم به امور خرافي است. اسلام، با واجب کردن نماز آيات، به هنگام اين پديده‌ها مردم را از توجه به اوهام و خرافات بازداشته، افکار آنان را به نقطه‌اي که سرچشمه تمام حوادث گيتي است، متوجه ساخته است، همچنان که حضرت ابراهيم از افول ماه و خورشيد، توحيد را نتيجه گرفت و فرمود: «اني وجهت وجهي للذي فطر السموات والارض حنيفا و ما ان من المشرکين». شايد نام گذاري نماز آيات (نماز نشانه ها) به همين دليل باشد که انسان با اين نماز اين پديده‌ها را نشانه‌اي از قدرت، عظمت و مالکيت خداوند براي همه چيز بداند.

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد

instagram.com/akharinkhabar