مهمترین و تاریخی ترین کلیساهای ایران را بشناسید!

لست سکند/ ايران در طول تاريخ مذاهب گوناگوني را به خود ديده است. ارمني‌ها و آشوريان مسيحيان همگي ايرانياني هستند که در طول سال‌ها کليساهاي تاريخي خود را به عنوان يادمان‌هايي حفظ و نگهداري کرده‌اند. کليساهايي که امروزه قدمت تاريخي بسياري داشته و به عنوان يک جاذبه گردشگري شناخته مي‌شوند. بعضي از کليساهاي تاريخي ايران در فهرست آثار ملي يونسکو هم به ثبت رسيده و ارزش‌هاي فرهنگي،‌ مذهبي و تاريخي بسياري دارند.

در ايران حدود ۶۰۰ کليسا وجود دارد که نزديک به ۴۵۰ کليسا، شناسايي و ۹۰ کليسا به ثبت ملي رسيده‌اند.در کشور به شمال و شمال غربي حرکت کنيم، تعداد کليساها بيشتر مي‌شود. به همين دليل مي‌توان گفت که آذربايجان شرقي و غربي بيشترين کليساها را در خود جاي داده‌اند. درحالي‌که هر چه به جنوب و جنوب شرقي برويم، تعداد کليسا کاهش پيدا مي‌کند. پس از آذربايجان شرقي و غربي، تهران و اصفهان بيشترين کليساها را در خود جاي داده‌اند. در ادامه همراه لست سکند باشيد تا ۱۰ مورد از کليساهاي تاريخي ايران را به شما معرفي کنيم.

---

بازار

---

۱. قره کليسا

قره کليسا يا کليساي تادئوس مقدس اولين کليساي جامع جهان مسيحيت است. تادئوس يکي از حواريون مسيح است که به دستور پادشاه ارمنستان کشته مي‌شود. آرامگاه او در اين کليسا قرار دارد.کليساي تادئوس مقدس در ۲۰ کيلومتري شمال شرق چالدران در روستايي با همين نام واقع شده است. قره کليسا نام ترکي اين مکان بوده چراکه قسمتي از بنا با سنگ‌هاي سياه بنا شده بود و قره به معناي سياه است.

تاريخ ساخت اين کليسا را به اوايل مسيحيت نسبت مي‌دهند و به همين دليل، يکي از مهم‌ترين زيارتگاه‌هاي ارامنه به شمار مي‌رود. اين کليسا در طول تاريخ به دليل جنگ‌هاي متعدد، حمله مغول‌ها و زلزله آسيب بسياري ديده و به همين دليل بارها بازسازي شده است.

هر سال ارمني‌هاي ايران مصادف با شهادت تادئوس مقدس در اين کليسا جمع شده و مراسم مذهبي خاصي را اجرا مي‌کنند. به جز آن، در ساير روزها اين کليسا پذيراي گردشگران است.

۲. کليساي سنت استپانوس يا استفانوس مقدس

کليساي استفانوس مقدس را دومين کليساي مهم در ايران پس از قره کليسا مي‌دانند. اين کليسا در قرن نهم ميلادي بنا شده و در استان آذربايجان شرقي و در جلفا قرار دارد. نام کليسا از سنت استپانوس گرفته شده که اولين شهيد مسيحيت شناخته مي‌شود. در سراسر جهان کليساهاي متعددي با اين نام وجود دارد.

اين کليسا به خارابا کليسا هم به دليل متروکه بودن بنا شهرت دارد. اين کليسا داراي نمازخانه اصلي، برج ناقوس و اجاق دانيال است. جالب است بدانيد که در هنگام مرمت، بقاياي استخوان حواريون و قديسان مسيح در ميان دو طاق کليسا کشف شده است که اسقف اعظم و خليفه ارامنه تهران و شمال ايران اين بقايا را به جسد يحيي بن ذکريا نسبت داده‌اند.

۳. کليساي مريم مقدس زور زور

کليساي مريم مقدس زور زور در شمال غرب قره کليسا قرار دارد. اين کليسا در روستاي بارون در استان آذربايجان غربي واقع شده است. قدمت دقيق کليساي زور زور مشخص نيست، اما تاريخ بناي آن را به سال‌هاي ۱۳۱۵ تا ۱۳۴۲ ميلادي نسبت مي‌دهند.

گفته مي‌شود که اين کليسا به عنوان مدرسه تعليمات ديني، فرهنگي و ادبي توسط سقف اعظم قره کليسا بنا شده است. معماري اين کليسا بسيار ساده بوده و شکلي شبيه به صليب دارد.

۴. کليساي وانک

کليساي وانک يا کليساي نجات دهنده مقدس در زمان شاه عباس دوم در اصفهان بنا شده است. اين کليسا توسط مهاجران ارمني که شاه عباس با خود به جلفاي اصفهان آورد در سال ۱۶۵۵ ميلادي تاسيس شد.

تمامي زواياي کليساي وانک اصفهان از ديوارها گرفته تا طاق‌ها و گنبد با رنگ روغن نقاشي شده‌ و داستان تولد تا عروج مسيح را نمايش مي‌دهد. اين نقاشي‌ها در حال حاضر يکي از ديدني‌هاي اين کليسا شناخته شده و در ميان گردشگران بسيار محبوب است. چاپخانه، کتابخانه و موزه از بخش‌هاي اصلي اين کليسا به شمار مي‌روند.

۵. کليساي چوپان

کليساي چوپان يا کليساي آندره ورتي مقدس در قرن شانزدهم ميلادي در چراگاه منطقه دره شام در استان آذربايجان شرقي بنا شده است. اين کليسا محل عبادت چوپان‌هاي ارمني منطقه بوده و بر اساس روايت‌ها توسط دو برادر چوپان بنا شده و به همين علت به کليساي چوپان شهرت دارد.

در زبان محلي به اين کليسا «ناخيرچي» مي‌گويند. اين کليسا کوچک بوده و داخل آن شکل صليب طراحي شده است. اين کليسا در فهرست آثار ملي ايران و فهرست ميراث جهاني يونسکو به عنوان يکي از کليساهاي تاريخي ايران به ثبت رسيده است.

۶. کليساي کانتور

کليساي کانتور که با نام کليساي روس هم شناخته مي‌شود در دوره قاجار توسط يک شرکت روسي در قزوين بنا شد. اين کليسا محل عبادت کارمندان شرکت روسي در قزوين بوده و کانتور در زبان روسي به معناي دفتر کار و اداره است. اين کليسا به برج ناقوس هم شهرت دارد.

اين کليسا ارتدکس بوده و هم اکنون کاربري مذهبي دارد و در بعضي از روزهاي هفته پذيراي گردشگران است. معماري اين کليسا چند ضلعي نامنظم بوده و داراي برج ناقوس، نمازخانه و محراب است و کوچک‌ترين کليساي ارتدکس ايران شناخته مي‌شود.

۷. کليساي سرخ آباد

کليساي سرخ آباد در استان مازندران قرار دارد و توسط مهندسان ايتاليايي در دوره پهلوي در روستايي به همين نام بنا شده است. به نظر مي‌رسد که مهندسان ايتاليايي که براي ساخت راه‌آهن به اين منطقه آمده بودند، براي انجام عبادت‌هاي مذهبي خود آن را بنا کرده‌اند.

اين کليسا بسيار کوچک است و از آن به عنوان کوچک‌ترين کليساي جهان هم ياد مي‌شود. کليساي سرخ آباد در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.

۸. کليساي سرکيس مقدس

کليساي سرکيس مقدس به عنوان بزرگ‌ترين کليساي تهران در خيابان نجات‌اللهي قرار دارد. اين کليسا در سال ۱۹۷۰ ميلادي با هزينه شخصي ارامنه تهران بنا شده است. سرکيس نام يکي از قديسان کليساي حواري ارمني بوده که به دستور شاپور دوم به قتل مي‌رسد. معماري اين کليساي بزرگ از قرون وسطي و عصر جديد ارمنستان الهام گرفته شده و به شکل صليب است.

۹. کليساي مريم مقدس

قدمت کليساي مريم مقدس در تبريز به ۵۰۰ سال مي‌رسد. اين کليسا بزرگ‌ترين و قديمي‌ترين کليساي تبريز است که ارمنيان ساکن تبريز مراسم‌هاي مذهبي خود را در آن برگزار مي‌کنند.

به نظر مي‌رسد که سال تاسيس اين کليسا بين ۱۵۰۰ تا ۱۶۰۰ ميلادي بوده اما با توجه به نوع معماري قوس کليسا مي‌توان تاريخ ساخت آن را بين سال‌هاي ۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ ميلادي دانست. کليساي مريم مقدس تبريز در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.

 ۱۰. کليساي گاراپت مقدس

کليساي گاراپت مقدس که به سورپ گاراپت هم شناخته مي‌شود يکي از کليساهاي تاريخي ايران به شمار مي‌رود که در دوره پهلوي در آبادان تاسيس شده است. اين کليسا بزرگ‌ترين تالار اجتماعات ارمني‌هاي ساکن آبادان بوده و در سال ۱۹۵۸ ميلادي بنا شده است.

هرچند کليساي گاراپت مقدس در طول جنگ هشت ساله ايران و عراق آسيب ديد، اما مجددا بازسازي و مرمت شد. اين کليسا همسايه مسجد امام صادق (ع) است و با آن يک ديوار مشترک دارد، به همين دليل به عنوان نمادي از احترام بين اديان مختلف شناخته مي‌شود.

ايران از دير باز تاکنون ميزبان اديان مختلفي بوده است. مسيحيت هم يکي از اديان پذيرفته شده در ايران به شمار مي‌رود. از قرن‌ها پيش تا امروز کليساهاي متنوعي در گوشه و کنار شهرها و روستاهاي ايران بنا شده است که هرکدام براي تعاليم مذهبي و انجام مراسم‌هاي خاص مسيحيت بنا شده‌اند. اين کليساها در حال حاضر به عنوان يک جاذبه گردشگري در ايران شناخته شده و همچنان بعضي از آن‌ها کاربرد مذهبي دارند.

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد
instagram.com/akharinkhabar