ریشه ضرب المثل/ پته اش روی آب افتاد

يوتاب/ پته چيست؟در زمان‌هاي بسيار قديم لغت پته (پته گمرکي) به معناي گذرنامه و جواز بود. اين کلمه چند دهه‌ي پيش از سر زبان‌هاي مردم کشور ايران افتاد و به جاي آن از کلمه‌ي ديگري به نام تذکره (پاسپورت) که معناي خروج از کشور و اقامت کردن در کشور ديگري را داشت، استفاده شد. اما جالب است بدانيد لغت پته معناي ديگري دارد که طبق نظر کارشناسان، وسيله‌اي بوده است که در نقطه به نطقه‌ي جوي‌هاي آب تعبيه مي‌کردند. با اين کار آب در پشت اين وسيله جمع مي‌شد.مردم در گذشته براي در اختيار داشتن آب به اندازه‌ي مورد نياز جهت آشاميدن، پته‌اي (سنگ يا هر چيزي که جلوي حرکت آب را بگيرد) در جوي‌هاي آب قرا مي‌دادند و مقداري از آب که به داخل محله‌ها و کوچه‌ها مي‌آمد را به سمت حوضچه‌ها و محل ذخاير آب خانه‌ها هدايت مي‌کردند تا اهالي دهکده از اين آب براي مصارف شخصي اعم از نوشيدن، طبخ غذا و شست‌وشوي ظروف استفاده کنند.گفته مي‌شود که در آن سال‌ها به هنگام خشکسالي و کمبود آب، عده‌اي وجود داشتند که براي تامين خزانه‌ي آب مصرفي خود، به حريم ديگران تجاوز مي‌کردند و آب مصرفي روزانه‌ي آن‌ها را براي خود به غارت مي‌بردند. اين افراد به هنگام شب که همه‌ي اهالي روستا در خواب بودند، در داخل جوي آب پته‌اي مي‌گذاشتند تا حرکت آب متوقف شود و با خيال راحت در ظروفي که همراهشان بود آب پر کرده و با خود مي‌بردند.در آن وقت شب احتمال اينکه دزدي آن‌ها لو برود خيلي کم بود، اما گاهي فشار زياد آب باعث مي‌شد پته‌اي که در جوي آب قرار داده بودند از جايش درآيد و با جريان آب به محله‌هاي ديگر برود و در اين هنگام اهالي آن محله پته را روي آب مشاهده مي‌کردند و متوجه مي‌شدند که عده اي در حال دزديدن آب هستند. سپس با فرياد و سر و صدا همه‌ي اهالي دهکده را با خبر مي‌ساختند.اين عمل رفته‌ رفته به صورت ضرب‌المثل بر سر زبان‌ها افتاد و درحقيقت اشاره به فردي دارد که رازش برملا شود. اگر کسي به ديگري بگويد: پته ات رو مي ريزم روي آب!، منظورش اين است که راز هايت را فاش و آشکار خواهم کرد.

---

بازار

---

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد
instagram.com/akharinkhabar