بازده/ اضطراب موقعیتی نوعی اضطراب است که در واکنش به یک موقعیت خاص رخ می‌دهد. این نوع اضطراب شایع است و می‌تواند طبیعی باشد. به هر حال، همه افراد در موقعیت‌هایی قرار می‌گیرند که می‌تواند احساس اضطراب در آنها ایجاد کند، مانند مصاحبه شغلی، روز اول مدرسه یا سخنرانی در مقابل یک گروه بزرگ.

اضطراب موقعیتی به عنوان یک وضعیت مجزا در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5)، کتابچه راهنمای بالینی که پزشکان از آن برای تشخیص شرایط سلامت روان استفاده می‌کنند، قید نشده‌است.

با این حال، اگر علائم از معیارهای خاصی برخوردار باشند، از جمله اینکه آزاردهنده باشند و در زندگی روزمره تداخل ایجاد کنند، ممکن است معیارهای نوعی اختلال اضطرابی را داشته باشند که به عنوان هراس ویژه شناخته می‌شود. هراس ویژه شامل ترس غیرمنطقی و شدید از یک موقعیت یا شی خاص است.

علائم
اضطراب موقعیتی یک سری علائم و نشانه‌های خاص دارد. شما در واکنش به شرایط خاص، ممکن است نشانه‌های زیر را تجربه کنید:

۱ – اسهال
۲ – مشکل در تمرکز
۳ – سرگیجه
۴ – خشکی دهان
۵ – سبکی سر
۶ – افزایش ضربان قلب و تنفس سریع
۷ – تحریک‌پذیری
۸ – تنش عضلانی
۹ – حالت تهوع
۱۰ – عصبی شدن
۱۱ – بی‌قراری یا لرزیدن
۱۲ – تعریق

افراد همچنین ممکن است احساس نگرانی، مشکلات خواب و وحشت را تجربه کنند. در بعضی موارد، حتی ممکن است فرد در واکنش به یک موقعیت خاص دچار حمله هراس شوند. حمله هراس اپیزودی از اضطراب یا ترس شدید است. به منظور پیشگیری از این علائم، فرد گاهی اوقات افراد ممکن است شروع به اجتناب از موقعیت‌هایی کند که می‌داند واکنش اضطراب را در آنها تحریک می‌کنند.

تمایز بین اضطراب موقعیتی و اختلال اضطراب منتشر (GAD) مهم است. در شرایطی که GAD شامل یک حالت غالباً مستمر از نگرانی عمومی می‌شود، اضطراب موقعیتی در واکنش به یک موقعیت خاص به وجود می‌آید.

تشخیص اضطراب موقعیتی
اگر شک دارید که دچار اضطراب موقعیت شده‌اید، با پزشک خود صحبت کنید. او قادر خواهد بود علائم شما را ارزیابی کرده و تشخیص دهد که آیا آنها مربوط به اضطراب موقعیتی هستند یا نشانه‌ای از بیماری روانی دیگری مانند هراس یا نوع دیگری از اختلال اضطرابی هستند.

پزشک در مورد ماهیت، مدت زمان و شدت علائم اضطراب از شما سوال می‌کند. همچنین ممکن است معاینه فیزیکی شوید و برای انجام آزمایش خون بدهید که می‌تواند به رد احتمال برخی از اختلالات پزشکی که باعث ایجاد علائم اضطراب می‌شوند، کمک کند.

همچنین ممکن است از شما خواسته شود پرسشنامه‌ای را پر کنید که می‌تواند برای بررسی اختلالاتی مانند اضطراب یا افسردگی کمک کند.

علل اضطراب موقعیتی
عوامل مختلفی مختلف وجود دارد که می‌تواند در بروز اضطراب موقعیتی نقش داشته باشد. این اختلال معمولا در اثر موقعیت‌های جدید یا در حال تغییر ایجاد می‌شود. از آن‌جایی که افراد از آن‌چه در انتظارشان است یا چگونگی پاسخگویی فرد مقابل اطمینان ندارند، احساس اضطراب می‌تواند بروز کند.

این اختلال همچنین ممکن است در موقعیت‌هایی رخ دهد که افراد در گذشته تجربه منفی یا ناراحت‌کننده‌ای در آنها داشته‌اند. به عنوان مثال، اگر هنگام سخنرانی در مقابل جمع، یک بار تجربه بدی داشته باشید، احتمال دارد دفعه بعدی که با وضعیت مشابهی روبرو می‌شوید، اضطراب را تجربه کنید.

داشتن آسیب‌پذیری بیشتر نسبت به اضطراب به طور کلی ممکن است احتمال بروز اضطراب موقعیتی را بیشتر کند. عواملی که ممکن است در ایجاد اختلالات اضطرابی نقش داشته باشند عبارتند از ژنتیک، شیمی مغز و تأثیرات محیطی.

محرک‌های اضطراب موقعیتی
اضطراب وضعیتی می‌تواند با تعدادی از مکان‌ها، تجربیات یا موقعیت‌های مختلف مرتبط باشد. برخی از رایج‌ترین عوامل محرک این نوع اضطراب عبارتند از:

– اولین روز مدرسه
– مصاحبه‌های شغلی
– اولین روز کاری
– ملاقات با شخصی برای اولین بار
– سفر به یک مکان جدید
– دور بودن از خانه
– سخنرانی در جمع
– ملاقات با آدم‌ها در یک مهمانی
– وظیفه هدایت گروهی را بر عهده داشتن
– گفتگوی کوتاه با افرادی که نمی‌شناسید
– موقعیت‌های اجتماعی

تغییرات عمده زندگی همچنین می‌تواند احساس اضطراب موقعیتی را ایجاد کند؛ به عنوان مثال روز عروسی، تولد کودک، یا مهاجرت برای رفتن به دانشگاه.

تازگی و ناآشنایی ویژگی مشترک بسیاری از موقعیت‌هایی است که باعث اضطراب موقعیتی می‌شوند. احساس اضطراب در مقابل شرایطی که مطمئن نیستید باید انتظار چه چیزی را داشته باشید یا چه اتفاقی قرار است رخ بدهد، طبیعی است. در بسیاری از موارد، با آشنایی بیشتر با شرایط، اضطراب موقعیتی کاهش می‌یابد.

درمان اضطراب موقعیتی
اضطراب موقعیتی را اغلب می‌توان با استفاده از راهکارهای خودیاری کنترل کرد، اما در مواردی که اضطراب شما بسیار آزاردهنده باشد یا در زندگی روزمره شما تداخل ایجاد کند، ممکن است به درمان حرفه‌ای نیاز داشته باشید. روان درمانی، دارو یا ترکیبی از این دو گزینه‌هایی برای درمان مشکلات اضطراب هستند.

پزشک ممکن است دارویی ضد اضطراب مانند زاناکس (آلپرازولام) ، کلونوپین (کلونازپام) یا آتیوان (لورازپام) را برای کمک به شما در مدیریت علائم اضطراب هنگام بروز آن تجویز کند. آنها او ممکن است روان درمانی مانند رفتار درمانی شناختی (CBT) یا مواجهه درمانی را که می‌تواند به شما در کاهش اضطراب موقعیتی کمک کند، توصیه کند.

۱. مقابله
اضطراب وضعیتی می‌تواند چالش‌برانگیز و ناراحت‌کننده باشد، اما در عین حال موضوعی است که شما اغلب می‌توانید با استفاده از تعدادی از استراتژی‌های مقابله‌ای مختلف آن را مدیریت کنید. برخی ایده‌ها که ممکن است کمک‌کننده باشند، عبارتند از:

۲. آماده شدن
اضطراب وضعیتی معمولاً وقتی ایجاد می‌شود که برای مقابله با یک موقعیت ناآشنا آماده نیستید. اطمینان از اینکه خود را به اندازه کافی آماده کرده‌اید تا بتوانید هر اتفاقی را که رخ می‌دهد، مدیریت کنید، خواه سخنرانی کنید و خواه شغل جدیدی را شروع کنید، می‌تواند مقداری از احساس اضطراب شما را کاهش دهد.

۳. خود را در معرض ترس‌های خود قرار دهید
مواجهه درمانی روشی است که معمولاً برای کنار آمدن با ترس و اضطراب استفاده می‌شود. ایده پشت این روش درمانی این است که خود را در معرض آنچه می‌ترسید قرار دهید تا با آن آشنا شوید و کشف کنید که واقعاً خطر چندانی ندارد. شما می‌توانید آهسته شروع کنید (مثلا در ابتدا فقط به چیزی که باعث اضطراب شما می‌شود، فکر کنید) و سپس به تدریج کار خود را ادامه دهید تا در واقع به شرایطی برسید که بتوانید ترس روبرو شوید (مانند قرار دادن خود در موقعیتی که شما را مضطرب می‌کند).

۴. افکار منفی را به چالش بکشید
درگیر شدن در نوع فاجعه‌بار تفکرِ “چه می‌شود اگر” که در آن تصور می‌کنید که بدترین نتایج ممکن است، یک الگوی شایع تفکر منفی است که می‌تواند به بروز اضطراب موقعیتی کمک کند. وقتی دیدید که به این صورت فکر می‌کنید، افکار خود را با افکار واقع‌بینانه‌تر و مثبت به چالش بکشید.

۵. از تکنیک‌های آرامش استفاده کنید
برخی از استراتژی‌های آرام‌سازی را بیاموزید و تمرین کنید. به این ترتیب زمانی که احساس اضطراب موقعیتی می‌کنید، می‌توانید از آنها استفاده کنید. تنفس عمیق و تجسم دو روش مفید هستند که می‌توانید با استفاده از آنها به سرعت خود را آرام کنید. آرام‌سازی تدریجی عضلات (PMR) یکی دیگر از روش‌های مفید است که شامل سفت کردن تدریجی گروه‌های مختلف عضلانی در سراسر بدن و سپس شل کردن آنها است.

تمرین منظم این راهکارهای مقابله‌ای می‌تواند به شما کمک کند تا به مرور زمان اضطراب موقعیتی را در خود کاهش دهید. هر چه بیشتر با ترس‌تان روبرو شوید – ضمن اینکه خود را آماده می‌کنید، افکار منفی‌تان را به چالش می‌کشید و از تکنیک‌های آرام‌سازی استفاده می‌کنید – احتمال رخ دادن اضطراب موقعیتی از شما کمتر خواهد شد.

به پیج اینستاگرامی «آخرین خبر» بپیوندید
instagram.com/akharinkhabar