غاز پا آبی؛ جانوری کودن در سرزمین عجایب گالاپاگوس!

لست سکند/ در جزاير گالاپاگوس مناظر عجيبي از پرندگاني به نام کودن پا آبي ديده ميشود که روي تخته سنگها و اقيانوس اطراف در حال جابهجايياند. پرندگاني که با پاهاي بزرگ و خاص خود نمايش اجرا ميکنند تا توجه جفت ماده را جلب کنند. کودنهاي پا آبي به دليل عدم فرار و بيباکي که از خود در مواجه با انسانها نشان ميدهند به راحتي توسط انسان شکار ميشدند و به اين دليل به آنها bobo، يک واژه اسپانيايي که به معني نادان و کودن است گفته ميشد، نامي که تا کنون بر آنها باقي مانده است. همراه لست سکند باشيد تا بيشتر درباره اين پرنده منحصر به فرد بدانيم.
ويژگي و مشخصات غازهاي کودن پا آبي
کودن پا آبي گونهاي از پرندگان دريايي است که به سرده کودنها تعلق پيدا ميکند. کودنها به غير از کودن پا آبي شامل 5 گونه ديگر ميشوند که از نظر رفتاري و ژنوتيپي شباهت زيادي به يک ديگر دارند. کودن پا آبي با نامهاي ديگري چون بوبو و غاز پا آبي نيز شناخته ميشود.
اين مرغهاي دريايي شبها به استراحت ميپردازند و روزها را در اغلب موارد (به غير از فصل جفت گيري) در دريا هستند. آنها به وسيله شيرجه زدن در آب طعمه خود را که شامل انواع ماهيها نظير ساردين و ماهي مرکب ميشود شکار ميکنند و در لحظه آن را ميخورند. علاوه بر قابليت شيرجه زدن در آب، کودنهاي پا آبي ميتوانند زير آب شنا کنند و به تعقيب طعمه بپردازند.
همچنين فراموش نکنيد که در وهله نخست کودنها در رده پرندگان قرار ميگيرند و به واسطه بالهاي بلند خود در پرواز کردن نيز بسيار چابک و ماهر هستند. با اين حال، جالب است بدانيد که يکي ديگر از دلايلي که به اين جانوران خاص کودن گفته ميشود عدم توانايي بالا در راه رفتن در خشکيها است که هرچند با وجود مهارت در پرواز و شنا کردن، کودن ناميدن آنها کمي بيلطفي به نظر ميرسد!
رفتار جنسي و توليد مثل غاز پا آبي
رفتار و صفات جنسي در دنياي پرندگان بسيار گوناگون و خارق العاده است، از پرهاي زيباي طاووس نر گرفته تا رنگينکهايي که با بالهايشان ساز ميزنند و ميرقصند که شايد توجه جفت ماده خود را جلب کنند. اين ويژگي براي کودنهاي پا نيز صدق ميکند.
البته پاهاي آبي رنگ کودنهاي نر را نميتوان دقيقا يک صفت جنسي ثانويه متمايزي به شمار آورد، چرا که پس از بلوغ جنسي پاهاي آبي رنگ در هر دو جنس نر و ماده ديده ميشود. اما در فصل جفت گيري اين جانوران که اغلب در ماههاي ژوئن تا آگوست رخ ميدهد، کودنهاي پا آبي نر با خودنمايي کردن از پاهاي خود سعي در جلب توجه جنس ماده ميکنند. کودنهاي ماده نيز اغلب جذب نرهايي ميشوند که پاهاي آبيتري دارند. در واقع هرچه طيف رنگ آبي در پاهاي کودنهاي نر بيشتر باشد، شانس جفت گيري آنها نيز افزايش مييابد.
پس از جفت گيري حدود 41 تا 45 روز دوره کمون طول خواهد کشيد و پس از اتمام آن، هر کودن ماده 2 الي 3 تخم ميگذارد. کودنهاي پا آبي به دليل نداشتن پر کافي در ناحيه شکمي از پاهاي بزرگ خود براي گرم کردن تخمها استفاده ميکنند. پس از بيرون آمدن جوجهها از تخم، حدود دوماه توسط والدين خود تغذيه شده و پس از آن مستقل ميشوند. همچنين ميانگين عمر کودنهاي پا آبي حدود 17 تا 18 سال است.
کودن پا آبي در کجا زندگي ميکند؟
از لحاظ زيست بومي کودنهاي پا آبي در سواحل زندگي ميکنند که در آن پوشش گياهي کم بوده و اطراف ساحل پوشيده از سنگهاي کوچک و بزرگ است. از نظر جغرافيايي اين پرندگان دريايي در نواحي گرمسير و نيمه گرمسير شرق اقيانوس آرام و قارههاي آمريکا يافت ميشوند. امّا اگر خواهان موقعيت دقيقتري از کودنها هستيد، هيچ جايي بهتر از مجمع الجزاير گالاپاگوس در کشور اکوادور نخواهد بود. زيرا بيش از نيمي از تمام جمعيت کودنهاي پا آبي دنيا در اين منطقه زندگي ميکنند. پيشتر نيز درباره گوناگوني فوقالعاده گالاپاگوس و فرمانروايي حيوانات در آن صحبت کرده بوديم و پادکستي نيز تحت عنوان گالاپاگوس، سفر به سرزمين موجودات ناشناخته در راديو ماجرا منتشر کرديم که در صورت تمايل ميتوانيد آن را نيز گوش دهيد.
از لحاظ جمعيت و بقا نيز کودنهاي پا آبي در شرايط مناسبي به سر ميبرند و تحت رده بندي IUCN در کمترين ميزان نگراني قرار دارند. سه علت اصلي بقاي اين پرنده مهارت بالا در شکار ماهي، تهديدهاي خارجي کم و البته تحت محافظت بودن مجمع الجزاير گالاپاگوس است.


















