ریشه ضرب المثل/ وقتی چوب خط، پر می‌شود

تهران 98/ چوب خط به معناي چوبِ حساب و کتاب است. در گذشته تجّار و فروشندگان براي هريک از مشتريانِ اعتباريِ خود چوبي را نگهداري مي کرده اند که به تعدادِ اقلامِ خريداري شده بر روي آن خط کشيده مي شده است که به چوب خط معروف بوده است و بر اساس خط هايي که بر روي آن کشيده مي شده است حساب و کتاب مشتري را نگاه مي داشته اند و مشتريان در پايان هر هفته يا ماه و گاه سال به تسويه ي حساب خود مي پرداخته اند. مثلاً نانوايان به تعداد ناني که مشتري مي برده است بر روي اين چوب، خط مي کشيده اند و در زمان حساب و کتاب تعدادِ اين خط ها شمارش مي شده است. در صورتي که کسي بدون تسويه حساب در زمان لازم براي خريداري جنس قرضي مراجعه مي کرده است، به او گفته مي شده است که چوب خطش پر شده است؛ به اين معنا که بايد تا امروز تسويه حساب کند تا چوب ديگري را براي حساب و کتابش نگهداري کنند.