در محضر بزرگان/ قلب سلیم چه قلبی است؟

ايسنا/ توجه به اصناف قلب در تعليم و تربيت انسان تقش بسيار سازنده‌اي دارد و اگر قلبي مرده باشد حقايق را درک نمي‌کند. براي شناخت قلب انسان بايد اصناف (انواع) آن را بشناسيم. قلب اهميتي بنيادين در کيان انساني و انسانيت آدمي دارد. در دو منبع انحصاري شناخت انسان يعني «قرآن کريم و احاديث» به اصناف قلب اشاره‌هايي شده است. اگر مي‌خواهيم قلب خود را اصلاح کنيم بايد گونه‌هاي مختلف قلب را بشناسيم و علل و عوامل و پديد آمدن و شکل گرفتن هريک از آن‌ها را در وجود آدمي بيابيم. خداوند در آيه 89 سوره شعرا با اشاره به ويژگي قلب سليم مي‌فرمايد: (در آن روز، مال و فرزندان به کار نيايد) مگر کسي که با قلبي سالم (و پيراسته از عيب‌ها و عقايد باطل) نزد خدا آيد. پيامبر (ص) مي‌فرمايند: هرگاه قلب کسي پاک گردد تن او نيز پاک گردد. امام علي (ع) درخصوص قلب سليم مي‌فرمايند: از قلب سليم جز انديشه‌ها (و کارهاي) درست سرنزند. يکي ديگر از انواع و اصناف قلب، قلب مطمئن است. خداوند در آيه 28 سوره رعد مي‌فرمايد: (رستگارند) آنان که ايمان آورند و قلب‌هايشان به ياد خدا آرام مي‌گيرد؛ آگاه باش که با ذکر خدا (الله)، دل‌ها آرامش مي‌يابد و به اطمينان مي‌رسد. امام باقر (ع) مي‌فرمايند: ايمان در دل ثابت است، اما يقين گاه به گاه در دل مي‌گذرد. پس هرگاه يقين در دل آيد، چنان شود که گويي پاره‌اي از آهن است. خداوند درخصوص يکي ديگر از انواع قلب يعني قلب مفتوح که چگونه قلبي است، در آيه 22 سوره زمر مي‌فرمايد: آيا کسي که خدا دلش را براي پذيرش اسلام گشوده و فروغ پروردگاري بر جان او تافته است (چون ديگران است؟) پيامبر (ص) نيز در حديثي مي‌فرمايند: در قلب نوري است که نمي‌درخشد مگر از راه حق گرايي و ميانه روي و آن نور، نوري از پيامبران است. امام باقر (ع) مي‌فرمايند:‌ دل‌ها بر سه گونه‌اند... و دلي «مفتوح»، که در آن چراغي فروزان است، و روشني آن تا روز قيامت خاموش نمي‌شود، و آن دل مومن است.