زعفران خراسان شمالی در مسیر دیجیتال؛ پایانی بر واسطه‌گری سنتی

ایرنا/ بجنورد- ایرنا- زعفران خراسان شمالی سال‌ها در پیچ‌وخم بازارهای سنتی رنگ می‌باخت، اما امروز با ورود به بستر دیجیتال دوباره درخشیده است و فناوری حالا پلی شده میان کشاورز و مصرف‌کننده، و عطر اعتماد جای رد پای دلالان را گرفته است.

به گزارش ایرنا، صبح‌های پاییزی خراسان شمالی با نسیم سرد و بوی زعفران تازه دمیده در مزارع آغاز می‌شود؛ جایی که دستان زحمت‌کش کشاورزان، رشته‌های سرخ طلایی را از دل خاک بیرون می‌کشند و امید را در دل خانواده‌ها زنده می‌کنند.

---

بازار

---

اما امسال در کنار رنگ و عطر این محصول گران‌بها، نسیمی تازه از فناوری و تحول نیز در حال وزیدن است؛ نسیمی که نامش «پلتفرم پالیز» است و قرار شد زعفران خراسان شمالی را از زنجیره پیچیده واسطه‌گری سنتی رها سازد.

از خاک تا بازار؛ داستان قدیمی رنج و دلالی

سال‌ها بود که زعفران‌کاران خراسان شمالی با تمام عشق و صبرشان، محصولی ناب تولید می‌کردند، اما در نهایت سهم چندانی از سود آن نصیبشان نمی‌شد و واسطه‌ها و دلالان حلقه‌های میانی زنجیره بودند که بیشترین بهره را از رنج کشاورزان می‌بردند.

راه‌اندازی پلتفرم «پالیز» در خراسان شمالی، فصل تازه‌ای در اقتصاد زعفران گشوده است

بسیاری از کشاورزان در فصل برداشت، ناچار بودند زعفران خود را به قیمت پایین بفروشند تا هزینه‌های روزمره و وام‌هایشان را بپردازند. در حالی که همان زعفران در بازارهای دیگر، چند برابر قیمت واقعی به فروش می‌رسید.

این چرخه ناعادلانه، نه‌تنها انگیزه کشاورزان را کاهش داده بود، بلکه مانع از توسعه و سرمایه‌گذاری در این محصول صادراتی می‌شد. اما اکنون، در سایه تحول دیجیتال و برنامه‌ریزی جدید در بخش کشاورزی، قرار است این داستان قدیمی پایان متفاوتی داشته باشد.

پلتفرم پالیز؛ حلقه‌ای هوشمند میان کشاورز، بانک و بازار

با راه‌اندازی پلتفرم «پالیز» در خراسان شمالی، فصل تازه‌ای در اقتصاد زعفران گشوده شده است.

این پلتفرم که با مشارکت بانک کشاورزی و شرکت زعفران مصطفوی در حال اجراست، با هدف حذف واسطه‌ها، تأمین مالی پایدار و افزایش شفافیت در معاملات زعفران طراحی شده است.

این پلتفرم با مشارکت بانک کشاورزی و بخش خصوصی در حال اجراست

صفدر صفدری مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی در گفت‌وگو با ایرنا می‌گوید: پالیز در واقع نوعی کشاورزی قراردادی است. کشاورزان در این طرح حسابی در بانک کشاورزی باز می‌کنند و تمام خدمات مورد نیازشان برای تهیه نهاده‌ها و فروش محصول از طریق همین پلتفرم انجام می‌شود و به این ترتیب زنجیره واسطه‌ها به‌طور کامل حذف خواهد شد.

یک شرکت زعفران بخش خصوصی در این مدل نوین به عنوان سرشاخه زنجیره، منابع مالی را تامین و هزینه‌های لازم را در اختیار کشاورزان قرار می‌دهد.

در زمان برداشت، هزینه‌ها از محل فروش محصول کسر می‌شود و کشاورز بدون دغدغه مالی یا فریب واسطه‌ها، درآمد واقعی خود را دریافت می‌کند.

بانکداری دیجیتال در خدمت طلای سرخ

پالیز، تنها یک سامانه نیست؛ بلکه گامی جدی در مسیر تلفیق کشاورزی سنتی با فناوری روز و بانکداری دیجیتال است.

بانک کشاورزی با استفاده «کیف پول دیجیتال» و «زعفران کارت»، تسهیلات زعفران‌کاران را به‌صورت هوشمند پرداخت می‌کند

بانک کشاورزی با استفاده از ابزارهای نوین همچون «کیف پول دیجیتال» و «زعفران کارت»، تسهیلات مورد نیاز زعفران‌کاران را به‌صورت هوشمند پرداخت می‌کند تا فرایند تامین مالی و بازگشت سرمایه، شفاف و بدون کاغذبازی‌های اداری انجام شود.

این طرح به گفته کارشناسان، می‌تواند الگویی موفق در کشور باشد؛ چراکه هم منابع مالی را به سمت تولید هدایت می‌کند و هم انگیزه کشاورزان را برای ماندن در چرخه تولید افزایش می‌دهد.

از انبار تا صادرات؛ تکمیل زنجیره ارزش زعفران

در کنار اجرای پلتفرم پالیز، شرکت مصطفوی در خراسان شمالی در حال ایجاد یک انبار بورس زعفران مجهز برای فرآوری، بسته‌بندی، آزمایشگاه کنترل کیفیت، سورتینگ و آموزش است.

این اقدام، زمینه را برای ورود زعفران خراسان شمالی به بازارهای صادراتی با برند مستقل فراهم می‌کند؛ گامی که می‌تواند ارزش افزوده‌ای چند برابری برای تولیدکنندگان استان به همراه داشته باشد.

سازمان جهاد کشاورزی استان نیز اعلام کرده است که انبار مورد نظر در اختیار این شرکت قرار گرفته و مراحل تجهیز و آماده‌سازی آن به‌زودی آغاز می‌شود.

مزارع طلایی و آینده‌ای روشن

اکنون بیش از پنج‌هزار هکتار از مزارع خراسان شمالی زیر کشت زعفران قرار دارد و انتظار می‌رود امسال حدود ۳۰ تن زعفران از این سطح برداشت شود.

سال گذشته نیز ۲۹ تن زعفران در استان تولید شد

سال گذشته نیز ۲۹ تن زعفران در استان تولید شده بود و روند رو به رشد کشت این محصول همچنان ادامه دارد.

شهرستان فاروج، با سهم بیشترین سطح زیرکشت، عنوان پایتخت زعفران خراسان شمالی را به خود اختصاص داده است و پس از آن شهرستان‌های بجنورد، شیروان و مانه و سملقان در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

حدود نیمی از زعفران تولیدی استان در خارج از خراسان شمالی به فروش می‌رسد و بخش قابل توجهی از آن نیز به بازارهای صادراتی کشورهای مختلف راه می‌یابد.

هوای تازه در بازار طلای سرخ

کارشناسان معتقدند اجرای پلتفرم پالیز، نه‌تنها به حذف واسطه‌ها و افزایش سود کشاورزان کمک می‌کند، بلکه سبب ایجاد نظم، شفافیت و اعتماد در زنجیره تامین زعفران خواهد شد.

با این تحول، کشاورزان به‌جای نگرانی از نوسان قیمت و سوءاستفاده واسطه‌ها، به فکر بهبود کیفیت و افزایش بهره‌وری خواهند بود.

به‌تعبیری می‌توان گفت، زعفران خراسان شمالی از این پس، نه با چمدان‌های دلالان، بلکه با فناوری دیجیتال و اعتماد ملی راهی بازار می‌شود؛ طلای سرخی که از دل خاکی خشک اما امیدی زنده می‌روید و حالا در مسیر هوشمند شدن، لبخند آینده را بر لب دارد.