اهمیت ایمنی شهربازی ها و مکان های تفریحی؛ شادی بدون خطر

ایرنا/ کرج - ایرنا- شهربازی ها همیشه مظهر نشاط و لبخند در زندگی شهری بوده اند اما گاهی این مکانهای رنگارنگ به صحنه حوادث تلخ تبدیل می شوند، نگاه دقیق تر به تجربه استان البرز از دهه های ۷۰ تا ۹۰ شمسی نشان می دهد که گاهی بی توجهی به استانداردها می تواند هزینه ای جدی برای امنیت و اعتمادعمومی داشته باشد.

به گزارش ایرنا، شهربازی ها از محبوب ترین مراکز تفریحی خانواده ها در سراسر کشور هستند؛ مکانی هایی که کودکان، نوجوانان و حتی بزرگسالان برای لحظاتی بدون دغدغه، طعم هیجان و شادی را تجربه می کنند اما در ورای این فضای سرشار از شور و رنگ، موضوعی حیاتی وجود دارد یعنی ایمنی تجهیزات تفریحی.

---

بازار

---

در ادوار گذشته، گاهی گزارش هایی از آسیب یا نقص فنی در شهربازی ها منتشر شده است؛ حوادثی که گاه به دلیل ضعف نظارت، فرسودگی تجهیزات یا استفاده غیرایمن از وسایل رخ داده است؛ این گونه رویدادها نه تنها سلامت افراد را تهدید می کنند بلکه اعتماد عمومی به فضاهای تفریحی شهری را نیز متزلزل می سازند.

استانداردسازی و بازرسی دوره ای تجهیزات به ویژه تجهیزاتی که بر اساس مکانیک پیچیده و تحمل بارهای دینامیکی طراحی شده اند نیازمند دقت فراوان است به عنوان مثال، بررسی های فنی نشان می دهد که عمر مفید قطعات فلزی تحت تنش های مکرر در صورت عدم نگهداری مناسب، می تواند به شدت کاهش یابد و ریسک شکست سازه ای را افزایش دهد.

حوادث شهربازی‌های استان البرز؛ درس‌هایی برای آینده

استان البرز از دهه ۷۰ شمسی تا سال ۱۴۰۳ نمونه‌های قابل توجهی از خطرات ناشی از بی‌توجهی به ایمنی شهربازی‌ها را تجربه کرده است؛ این حوادث، هرچند تلخ اما نقشه راهی برای بهبود وضعیت ایمنی ترسیم کرده‌اند.

حادثه سقوط سقوط سفینه پارک نبوت کرج که به مرگ ۲ زن و مصدومیت تعدادی از شهروندان شد اولین هشدار جدی درباره لزوم کنترل ایمنی تجهیزات بازی را مطرح ساخت. این حادثه بیشتر ناشی از فرسودگی اتصالات و عدم بازرسی‌های مستمر قبل از شروع فصل کاری بود.

سال ۱۳۸۹ قطع ناگهانی برق پارک خانواده کرج نیز به مصدومیت ۲ کودک انجامید ؛ همچنین در این سال خروج یک کابین از ریل در شهربازی فردیس موجب آسیب دیدن ۲ نوجوان شد. در پی این رویداد، سازمان ملی استاندارد ایران طرح نظارت دوره‌ای بر شهربازی‌های استان البرز را آغاز کرد. این طرح بر بازرسی‌های فصلی و صدور گواهینامه‌های فنی تمرکز داشت.

شهریور ماه ۱۳۹۳ سقوط یک زن جوان از چرخ وفلک پارک مادر هشتگرد و مرداد ماه سال ۱۴۰۳ سقوط دختر ۱۷ ساله از وسایل شهربازی هشتگرد بار دیگر به موضوعی خبر ساز تبدیل شد.

سال‌های ۱۳۹۳ و ۱۳۹۸ وقوع آتش‌سوزی در شهربازی‌های آزادگان و جهان‌نما کرج دوباره توجه مسوولان شهری را به اهمیت تجهیزات ایمن و سیستم‌های واکنش سریع شامل کپسول‌های آتش‌نشانی استاندارد و مسیرهای خروج اضطراری جلب کرد.

این حوادث، اگرچه تلخ بودند، اما نقطه‌ عطفی در نگاه مدیران به لزوم پایش مستمر و فرهنگ ایمنی در مجموعه‌های تفریحی به شمار می‌آیند.

نقش مدیریت شهری و دستگاه‌های نظارتی

مطابق مقررات سازمان ملی استاندارد، تمام وسایل بازی باید دارای گواهی بازرسی، بیمه مسوولیت و کارت سلامت فنی باشند. این الزامات بر اساس استانداردهای ملی (مانند استاندارد ملی ایران به شماره ۱۱۲۰۲ برای ساخت و نصب وسایل بازی) تنظیم شده‌اند.

با این حال، بررسی‌ها در البرز نشان می‌دهد که برخی شهربازی‌های کوچک، به‌ویژه در مناطق حاشیه‌ای یا پارک‌های موقت، هنوز فاقد تأییدیه‌های لازم‌اند. شهرداری‌ها به عنوان متولیان اصلی زمین و مجوز بهره‌برداری و اداره کل استاندارد به عنوان نهاد فنی ناظر، باید همکاری خود را تقویت کنند.

اقدامات کلیدی مورد نیاز

کارشناسان می گویند: لزوم اجرای بازرسی‌های سرزده علاوه بر بازرسی‌های برنامه‌ریزی شده سالانه؛ برگزاری دوره‌های آموزشی اجباری برای اپراتورها و تکنسین‌های نگهداری تجهیزات با تمرکز بر شناسایی نشانه‌های اولیه خرابی از جمله ملزومات در این بخش است.

پیشنهاد کارشناسان برای ایجاد سامانه مشترک نظارت بر ایمنی شهربازی‌ها در سطح استان البرز و سایر مناطق کشور می‌تواند شفافیت اطلاعات و سرعت واکنش به گزارش‌های مردمی را افزایش دهد.

ایمنی شهربازی‌ها تنها وظیفه نهادهای دولتی نیست بلکه خانواده‌ها به عنوان مصرف‌کنندگان اصلی این خدمات، نقش مهمی در تأمین ایمنی خود ایفا می‌کند؛ اطمینان از داشتن مجوزهای فعالیت به‌روز از شهرداری و سازمان استاندارد بخش دیگر نظارت های اجتماعی را تشکیل می دهد.

مردم باید قبل از سوار شدن به وضعیت ظاهری وسایل، کمربندهای ایمنی و سفت بودن اتصالات توجه کنند ضمن آنکه بر رعایت محدودیت‌های سنی و قد و وزن توسط اپراتورها نظارت شود.

فرهنگسازی عمومی در این زمینه بخشی حیاتی از مسوولیت‌های اجتماعی رسانه‌ها و مدارس است تا دانش‌آموزان بیاموزند که هیجان نباید فدای ایمنی شود.

نکته مهم

ایمنی شهربازی‌ها، یک الزام فنی نیست بلکه تجلی احترام به حق شادی شهروندان است؛ تجربه سه دهه اخیر در استان البرز به‌روشنی نشان می‌دهد که شادی واقعی زمانی معنا دارد که امنیت در کنار آن تضمین شود. نظارت مستمر، آموزش تخصصی و فرهنگ مسوولیت‌پذیری اجتماعی، راهی است برای آن‌که لبخند کودکان در شهربازی‌ها همیشه با آرامش همراه باشد. تأمین این فضا، نیازمند تعامل هماهنگ میان دولت، بخش خصوصی و خود مردم است.

ممانعت از فعالیت تجهیزات تفریحی غیر استاندارد

مدیرکل استاندارد استان البرز با اشاره به اهمیت ایمنی تجهیزات شهربازی ها گفت: اقدامات سختگیرانه برای پیشگیری از حوادث در مکان های تفریحی و ورزشی استان اجرایی شده و تمام مالکان و بهره برداران شهر های بازی و یا زمین های بازی در سطح استان موظف به رعایت اصول ایمنی و حفاظتی هستند.

"مسعود جوادی " افزود: تمام بهره برداران مکان های بازی موظف هستند در سامانه نظارت بر استاندارد تجهیزات تفریحی به نشانی http://isad.inso.gov.ir نسبت به ثبت درخواست بازرسی اقدام و پس از انتخاب شرکت بازرسی به صورت تصادفی در سامانه، مبادرت به بارگذاری اطلاعات مرتبط نموده تا پس از پرداخت هزینه های شرکت بازرسی و بررسی مستندات و بازرسی توسط شرکت مذکور و در صورت انطباق با استاندارد ملی مربوطه، گواهینمامه ایمنی یک ساله برای متقاضی صادر شود.

مدیرکل استاندارد استان البرز ادامه داد: هرگونه استفاده از تجهیزات تفریحی مشمول استاندارد اجباریِ فاقد تاییدیه استاندارد و تاییدیه بازرسی‌های ادواری، غیر مجاز بوده و درصورت مشاهده تخلف؛ این اداره کل با هماهنگی مراجع قضایی نسبت به توقف و پلمب تجهیزات اقدام و متخلف نیز مراجع صالحه معرفی می شود.

دبیر شورای استاندارد استان البرز گفت: از ابتدای سال جاری تا کنون یک هزارو ۴۰۶ مورد بازرسی از تجهیزات تفریحی در استان انجام شده که در نهایت ۶۴ درصد از تجهیزات به صورت قطعی با الزامات استاندارد مطابقت داشته است که مابقی باید نسبت به رفع مشکلات ایمنی و حفاظتی اقدام کنند.

وی تاکید کرد: در حوزه خدمات پس از فروش خودرو نیز ۲۰ بازرسی انجام شده تا میزان کیفیت خدمات ارائه شده، رضایت شهروندان و همچنین قطعات مورد استفاده در این مراکز مورد بررسی قرار گیرد.

در این حال پیست بین المللی دیزین کرج با برخورداری از امکانات تفریحی، ورزشی و بازی یکی از مکان های مهمی است که در سه سال گذشته با نظارت دقیق اداره کل استاندارد استان البرز بیش از ۹۰ درصد امکانات این پیست ایمن سازی و استاندار سازی شده است.

به گزارش ایرنا، در زمان حاضر ۴۲ شهربازی فعال در مناطق مختلف استان البرز وجود دارد که طبق آمار از این تعداد، ۳۲ مورد موفق به دریافت گواهینامه استاندارد شده‌اند و ۱۰ شهربازی هنوز فاقد گواهینامه استاندارد هستند. مسوولان در حال پیگیری برای استانداردسازی این ۱۰ مورد هستند و در غیر این صورت با آنها برخورد قانونی خواهد شد.