عید برات در اردکان یزد؛ آیین دیروزی با رنگ و بوی امروزی

ایرنا/ یزد- ایرنا- رسم کهن "عید برات" در احمدآباد اردکان یزد، امسال نیز با حال و هوای کودکانه و پیامهای معنوی بزرگسالان برگزار شد؛ آیینی که در آن عیدیها از "انجیر و کشمش" به "پفک و مداد رنگی" رسیده، اما شور زندهبودن سنت و نوای "عیدیو بده" هنوز در کوچه پسکوچههای این شهر طنینانداز است.
به گزارش ایرنا ، شهر احمدآباد شهرستان اردکان در آستانه نیمه شعبان، حال و هوای دیگری داشت. هیاهوی کودکانی که با کیسهها و سبدهای رنگارنگ از این خانه به آن خانه میدوند و صدای درخواست عیدی آنها، نشان از برپایی یک آیین دیرینه داشت؛ رسم "عید برات" که نسلهاست نه تنها ادامه یافته، که با زندگی امروز پیوند خورده است.
ناصر پایدار، بخشدار مرکزی اردکان، در جریان بازدید و شرکت در این مراسم در گفتوگو با ایرنا، این آیین را "میراث زنده فرهنگی" منطقه خواند و گفت: این تنها یک عیدیگیری ساده نیست؛ یک "رویداد اجتماعی-مذهبی" است که از هفتهها قبل، خانوادهها را برای تدارک دیده و بچهها را برای مشارکت ترغیب میکند.
عیدیها از سنت تا مدرنیته
بخشدار مرکزی اردکان با اشاره به تغییر محتویات عیدیها اظهار داشت: نگاه کنید به سبد عیدی امروز بچهها؛ در کنار کشمش، انجیر خشک و حاجیبادام که یادگار گذشته است، حالا چیپس، پفک، کیک، نوشتافزار و حتی بستههای آماده صبحانه مثل نان لواش و پنیر هم دیده میشود. این یعنی سنت در حال تنفس با زمانه خود است.
پایدار، تصویری زنده از فضای شهر ارائه داد و افزود: امروز صبح، ترافیک خودروهای خانوادهها در خیابانهای اصلی احمدآباد چشمگیر بود. والدین مشتاقانه فرزندانشان را همراهی میکردند. در برخی خانهها، میزهایی با پنج قلم عیدی مختلف چیده بودند که نشان از اهمیت این پذیرایی برای میزبانان داشت.
فراتر از یک جشن کودکانه؛ دعاهایی برای آینده
پایدار تأکید کرد: این مراسم، لایهای عمیقتر از شادی ظاهری دارد؛ وقتی خانوادهها به نوجوانانی که در آستانه جوانی هستند عیدی میدهند، در واقع برای ازدواج و تشکیل زندگی آینده آنها دعا میکنند. این آیین، پیوندی نمادین بین نسلها و فرصتی برای انتقال محبت و دغدغه خیرخواهانه بزرگترهاست.
گرامیداشت "شب برات"، ریشه در باورها
وی گفت: برگزاری این رسم در آستانه نیمه شعبان بیسبب نیست. در باورهای دینی، شب برات، شبی است برای طلب مغفرت و رحمت الهی. مردم احمدآباد با این کار، یاد امام زمان(عج) را گرامی میدارند و شادی خود را با تبرک به این مناسبت پیوند میزنند.
پایدار با ابراز خرسندی از تداوم باشکوه این آیین در احمدآباد و حتی مرکز شهر اردکان، خاطرنشان کرد: حفظ چنین سنتهایی که هم شادابی را ترویج میکنند، هم پیوند اجتماعی را تقویت و هم ریشه در عقاید معنوی مردم دارند، برای هویت فرهنگی جامعه حیاتی است. عید برات، نمایشگاه کوچکی از فرهنگ غنی، میهماننوازی و امید مردم این خطه است.
مراسم عید برات احمدآباد اردکان در سال ۱۳۹۴ در فهرست ملی میراث فرهنگی ناملموس ثبت شد.
این مراسم یکی از مراسمهای زیبا و بهیادماندنی بهخصوص برای کودکان است و سابقهای طولانی دارد، البته این مراسم برای بسیاری از شهرها و روستاها ناشناخته است، بهترین راهکار برای حفظ و ترویج، ضمن عدم فراموشی آن، ساخت و تولید مستند از برگزاری این مراسم مذهبی در شهر احمدآباد و همچنین تشویق سرپرست خانواده در خرید عیدی و فرستان فرزندان خود برای گرفتن عیدی است.
اردکان در ۶۰ کیلومتری شهر یزد قرار دارد.
















