زنجیرهسازی صنایع دستی؛ راهبرد توسعه اشتغال پایدار در سیستان و بلوچستان

ایرنا/ سیستان و بلوچستان با بهرهمندی از تنوع گسترده رشتههای صنایع دستی، در مسیر زنجیرهسازی از تولید و آموزش تا بازاریابی و فروش قرار گرفته است؛ رویکردی که با هدف توانمندسازی صنعتگران، توسعه بازارهای نوین و تقویت اشتغال پایدار، بهویژه در مناطق روستایی و کمبرخوردار استان دنبال میشود.
صنایع دستی هر سرزمین، جلوهای عینی از ذوق، خلاقیت و هویت فرهنگی مردمانی است که هنر را از دل زندگی روزمره خود بیرون کشیده و به نسلهای بعد سپردهاند. این آثار نهتنها ابزار معیشت، بلکه زبان گویای تاریخ، باورها و سبک زندگی جوامع بومی هستند. در این میان، صنایع دستی بهعنوان یکی از اصیلترین نمودهای فرهنگ، نقش مهمی در حفظ هویت ملی و تقویت پیوند میان گذشته و حال ایفا میکند.
سیستان و بلوچستان با پیشینهای تاریخی، حماسی و تمدنی، از غنیترین استانهای کشور در حوزه صنایع دستی به شمار میرود. تنوع اقلیمی، زیستبومی و فرهنگی این منطقه سبب شکلگیری گونههای متنوعی از هنرهای دستی شده که هر یک روایتگر بخشی از تاریخ و فرهنگ کهن این دیار است. نقوش، رنگها و فرمهای بهکار رفته در صنایع دستی استان، حاصل قرنها تجربه، ذوق و خلاقیت مردان و زنانی است که هنر را با زندگی درآمیختهاند.
در این میان، زنان سیستان و بلوچستان نقش محوری و بیبدیلی در خلق و تداوم صنایع دستی دارند. بسیاری از این هنرها، بهویژه در حوزه سوزندوزی، سفال و بافتههای سنتی، از مادران به دختران منتقل شده و همچنان زنده ماندهاند. با وجود محدودیتهای معیشتی و مسئولیتهای خانوادگی، زنان هنرمند این استان با اتکا به توان، صبر و خلاقیت خود، صنایع دستی را به ابزاری برای تأمین حداقل معاش و در عین حال حفظ هویت فرهنگی تبدیل کردهاند.
امروزه در سیستان و بلوچستان، ۹ رشته شاخص و بومی صنایع دستی از جمله سوزندوزی بلوچستان، خامکدوزی (سوزندوزی سیستان)، سکهدوزی، حصیربافی، پریوالدوزی، گلیمبافی، زیورآلات سنتی و سفال سنتی رواج بیشتری دارد. استمرار استفاده از پوششهای سنتی در میان مردان و زنان استان نیز نقش مهمی در زنده نگهداشتن این هنرها ایفا کرده و موجب شده صنایع دستی این دیار همچنان در متن زندگی مردم جریان داشته باشد و بهعنوان ظرفیتی مهم برای توسعه فرهنگی و اقتصادی استان مطرح شود.
















