پسماندهای کشاورزی از کنجاله زیتون تا تفاله پرتقال؛ ظرفیت مغفول در تامین خوراک دام

ایرنا/ سمنان - ایرنا - عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سمنان با تاکید بر ظرفیت ارزشمند پسماندهای کشاورزی در تامین جیره دام گفت: کنجاله زیتون، پوست پسته، تفاله‌های پرتقال و گوجه‌فرنگی در صورت استفاده اصولی نه‌تنها اثر منفی بر عملکرد دام ندارند بلکه می‌تواند کیفیت شیر و گوشت را نیز بهبود دهد.

محمدجواد ابرقویی روز دوشنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: پوست رویی پسته جزو پسماند صنایع تبدیلی به صورت خشک‌شده و تجاری در بازار عرضه می‌شود و طبق تحقیقات متعددی در استان‌های سمنان و کرمان قابل استفاده در صنعت خوراک دام است.

---

بازار

---

وی افزود: پوست رویی پسته بین هشت تا ۱۰ درصد پروتئین خام دارد و در جیره دام‌های شیری کم‌تولید و بره‌های پرواری، به ازای هر تن کنسانتره بین ۵۰ یا ۶۰ کیلوگرم قابل استفاده است، بدون آنکه اثر منفی بر عملکرد دام داشته باشد.

به گفته این پژوهشگر، ترکیباتی که پیش‌تر به‌عنوان ضدمُغذی در پوست رویی پسته شناخته می‌شد، اکنون طبق تحقیقات در صورت استفاده به مقدار مناسب می‌تواند اثرات مثبتی بر متابولیسم دام داشته باشد؛ چرا که استفاده کنترل‌شده از این ترکیبات باعث افزایش اسیدهای چرب امگا سه در شیر و گوشت می‌شود که این موضوع برای سلامت مصرف‌کننده انسانی در بلندمدت ارزشمند است.

تفاله پرتقال جایگزینی اقتصادی برای ذرت و جو

عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سمنان با اشاره به نتایج طرح‌های تحقیقاتی گفت: تفاله پرتقال تا ۳۰ درصد جیره گاوهای شیری جایگزین جو و ذرت است و بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم در هر تن خوراک دام پرواری قابل استفاده است و در مطالعات انجام‌شده هیچ اثر منفی بر عملکرد دام مشاهده نشد.

وی افزود: قیمت پایین پسماندهای کشاورزی از جمله تفاله پرتقال در مقایسه با نهاده‌هایی مانند ذرت با قیمت‌های چندده‌هزار تومانی، نقشی مهم در کاهش هزینه‌های تولید دامداران دارد.

تفاله گوجه‌ و کنجاله زیتون، منابع پروتئینی برای دام

ابرقویی ادامه داد: تفاله گوجه‌فرنگی با پروتئین مناسب و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی بالا، تا حدود ۲۰ درصد ماده خشک جیره دام قابل استفاده است و با قیمتی کمتر می‌تواند جایگزین مناسبی برای جو و ذرت باشد

عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سمنان همچنین به کنجاله زیتون اشاره کرد و گفت: کنجاله زیتون پس از روغن‌کشی تا ۱۰ درصد جیره دام‌های کم‌تولید و پرواری قابل استفاده است.

تغذیه سالم راهبرد پیشگیرانه در بیماری‌های مشترک انسان و دام

به گزارش ایرنا، آفلاتوکسین نوعی سموم قارچی است که به طور معمول دام به دلیل تغذیه از خوراک کپک‌زده درگیر این سم می‌شود و این سموم بیماری‌زا از طریق مصرف گوشت و شیر به بدن انسان منتقل می‌شود.

این متخصص تغذیه دام با اشاره به نگرانی مصرف‌کنندگان درباره سموم قارچی موسوم به سم آفلاتوکسین گفت: مهم‌ترین توصیه پیشگیری است و نهاده‌های دامی باید عاری از کپک، تغییر رنگ و فساد باشند و فرآیندهایی مانند سیلاژ کردن(فشرده‌سازی) ذرت علوفه‌ای به‌درستی انجام شود.

وی افزود: آفلاتوکسین‌ها می‌توانند از طریق خوراک آلوده وارد بدن دام و سپس شیر و گوشت شوند و سلامت انسان را تهدید کنند، اما با روش‌های علمی از جمله قراردادن توکسین‌باندرها به میزان مجاز در رژیم غذایی دام می‌توان سم آفلاتوکسین را دفع کرد.

به گزارش ایرنا، توکسین بایندر (Toxin Binder) ماده‌ای است که به خوراک دام، طیور و آبزیان افزوده می‌شود تا با اتصال به سموم قارچی(مایکوتوکسین‌ها) در دستگاه گوارش از جذب آن‌ها جلوگیری کند و باعث دفع این سموم از بدن می‌شود.

این پژوهشگر با اشاره به نقش استان سمنان در تولید توکسین‌بایندرها به‌واسطه وجود معادن بنتونیت، گفت: توکسین‌بایندرها در بازار موجود است و می‌تواند با جذب سموم قارچی از انتقال آن‌ها به محصولات دامی جلوگیری کند.

وی تصریح کرد: استفاده از این ترکیبات بسته به نوع محصول به طور معمول بین ۱۰ تا ۲۰ کیلوگرم در هر تن خوراک توصیه می‌شود.

عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سمنان درباره دغدغه مصرف‌کنندگان برای تشخیص گوشت سالم گفت: تشخیص ترکیبات خوراک دام تنها از طریق آزمایش امکان‌پذیر است، اما دامپزشکی و جهاد کشاورزی نظارت‌های مستمر بر دام، کشتار دام و کارخانه‌های خوراک دام انجام می‌دهند و نمونه‌برداری‌های ماهانه از نظر کپک، فلزات سنگین و آلودگی‌ها صورت می‌گیرد.