هلال نقره‌ای رمضان در جرگلان خراسان شمالی

ایرنا/ بجنورد- ایرنا- با پیداشدن هلال نقره‌ای رمضان بر آسمان جرگلان، دل مردم در نوری آرام فرو می‌رود؛ گویی ماه نو، پیام‌آور فصلی تازه از مهربانی و آیین‌های کهن است که هر سال در این منطقه مرزی خراسان‌شمالی جان می‌گیرد.

به گزارش ایرنا، رمضان که می‌رسد، انگار نسیمی از جنس نور بر دشت‌های جرگلان می‌وزد؛ نسیمی که نه تنها خاک را، دل‌ها را نیز تکان می‌دهد.

---

بازار

---

در این ماه، زمان رنگ دیگری می‌گیرد؛ روزها آرام‌تر می‌گذرند و شب‌ها روشن‌تر می‌شوند. مردم این دیار، همچون نیاکانشان، رمضان را نه با تقویم، که با قلبشان می‌شناسند؛ با شوقی که در نگاهشان موج می‌زند و با آیین‌هایی که نسل به نسل چون گنجی مقدس حفظ شده است.

رمضان در جرگلان تنها یک ماه نیست؛ روایتی است از پیوند انسان با آسمان، از مهربانی‌های بی‌نام، از سفره‌هایی که با عشق گشوده می‌شوند و از دل‌هایی که در روشنای دعا نرم‌تر می‌تپند..

آنچه در ادامه می‌آید، تصویری است از رمضان در آیینه ترکمنان جرگلان؛ آیینه‌ای که هنوز غبار زمان بر آن ننشسته و همچنان زلال و روشن، سنت‌های دیرینه را بازتاب می‌دهد.

«آی گورمک»؛ لحظه‌ای که آسمان با انسان حرف می‌زند

برای ترکمن‌های جرگلان، دیدن هلال ماه رمضان یک آیین ساده نیست یک شور درونی است، هنگام غروب، مردم به بلندی‌ها، پشت‌بام‌ها و تپه‌ها می‌روند تا نخستین لبخند ماه نو را ببینند.

آنها باور دارند هرکس زودتر هلال را ببیند، ثواب بیشتری می‌برد و حتی چشم‌هایش بیناتر می‌شود.

وقتی هلال پیدا می‌شود، انگار خبر خوشی از آسمان به زمین می‌رسد؛ خبر آغاز ماهی که دل‌ها را نرم می‌کند.

«آغز آچماق»؛ سفره‌هایی که با محبت گشوده می‌شوند

افطار در جرگلان، تنها باز کردن روزه نیست؛ باز شدن دل‌هاست.

مردم نمازهای پنج‌گانه را در مسجد می‌خوانند و هنگام غروب، گوش‌ها منتظر اذان می‌ماند تا نماز جماعت و سپس افطار آغاز شود.

هر روز یکی از اهالی نان‌های محلی چون قتلمه و بیشمه یا آش می‌پزد و به مسجد می‌فرستد تا نمازگزاران با آن روزه بگشایند و پس از افطار نیز صدای آرام سوره‌های قرآن در مسجد می‌پیچد؛ دعایی برای خیرات‌دهنده، برای رفتگان، برای آرزوهای پنهان دل‌ها.

«تراویح نامازی» و زمزمه‌های قرآن

ماه مبارک رمضان در جرگلان خراسان شمالی با نماز تراویح جان می‌گیرد.

۲۰ رکعت نماز، در قالب ۱۰ نماز دو رکعتی که پس از عشاء با جماعت خوانده می‌شود و در هر رکعت، امام جماعت سوره‌ای کوتاه تلاوت می‌کند و در میان نمازها، دعای مخصوص تراویح خوانده می‌شود.

در برخی مساجد، ختم قرآن نیز همراه با تراویح برگزار می‌شود؛ گاهی تنها در یک هفته همه سوره های قرآن کریم تلاوت می شود.

شب‌های رمضان در این منطقه، شب‌هایی است که نور قرآن بر دل‌ها می‌تابد.

فطریه؛ بخششی که دل‌ها را سبک می‌کند

در روزهای پایانی ماه، مردم فطریه را آماده می‌کنند؛ مبلغی که علمای ترکمن اهل سنت برای هر عضو خانواده تعیین می‌کنند.

این فطریه پیش از نماز عید به دست نیازمندان می‌رسد؛ بخششی که هم واجب و هم از سر مهر است که ترکمنان این منطقه پرداخت می کنند.

در جرگلان، هیچ‌کس نباید در روز عید دل‌نگران نان باشد.

عید فطر؛ جشن پاکی و پیوند

چند روز مانده به عید فطر، خانه‌ها دوباره تکانده و لباس‌های نو خریداری می‌ شود.

صبح عید، مردم با لباس‌های پاکیزه و دل‌های روشن به مسجد می‌روند تا نماز عید را به جماعت بخوانند و پس از نماز، دید و بازدیدها آغاز می‌شود؛ سفره‌های رنگین پهن و خانه‌ها پر از خنده و صمیمیت می‌ شود.

در پایان روز، فاتحه‌ای برای اموات خوانده می‌شود؛ تا شادی امروز با یاد عزیزان دیروز کامل شود.

خراسان شمالی یک میلیون نفر جمعیت دارد که بیش از ۱۰ درصد از این جمعیت را اهل سنت و قوم ترکمن تشکیل می دهند که در شهرستان های راز و جرگلان، بجنورد، مانه و سملقان سکونت دارند.

شهرستان رازوجرگلان با ۶۲ هزار نفر جمعیت هم مرز با کشور ترکمنستان بوده و دارای سه بخش مرکزی، جرگلان و غلامان است.