رشد ثبت‌نام داوطلبان شوراهای خراسان‌شمالی؛ تحولی آرام اما پایدار

ایرنا/ بجنورد- ایرنا- رشد ثبت‌نام داوطلبان در هفتمین دوره انتخابات شوراهای روستایی خراسان‌شمالی، نشانه‌ای از پویایی تازه در بافت اجتماعی روستاهاست؛ روندی که از افزایش انگیزه مشارکت محلی، حضور گسترده‌تر اقشار مختلف و تغییر نگاه جامعه روستایی به نقش شوراها حکایت دارد.

به گزارش ایرنا، انتخابات شوراهای اسلامی روستاها از مهمترین سازوکارهای مشارکت محلی در ایران است؛ نهادی که نقش آن در مدیریت امور روستا، توسعه محلی، نظارت بر عملکرد دهیاری‌ها و پیگیری مطالبات مردمی روزبه‌روز پررنگ‌تر شده است.

---

بازار

---

در چنین بستری، بررسی روند ثبت‌نام داوطلبان می‌تواند تصویری روشن از میزان مشارکت اجتماعی، ترکیب نیروهای داوطلب و تغییرات ساختاری جامعه روستایی ارائه دهد.

آمارهای منتشرشده از سوی معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار خراسان‌شمالی نشان می‌دهد که این استان در هفتمین دوره انتخابات شوراهای روستایی با رشد ۱۱ درصدی ثبت‌نام مواجه شده است؛ رشدی که می‌تواند حامل پیام‌های مهم اجتماعی و سیاسی باشد.

رشد ۱۱ درصدی؛ نشانه‌ای از افزایش مشارکت یا تغییرات اجتماعی؟

افزایش ۱۱ درصدی تعداد داوطلبان نسبت به دوره قبل، در نگاه نخست نشان‌دهنده افزایش انگیزه مشارکت در مدیریت محلی است و این رشد می‌تواند ناشی از چند عامل باشد:

افزایش آگاهی عمومی نسبت به نقش شوراها

یکی از کارشناسان جامعه شناسی سیاسی در این باره می گوید: در سال‌های اخیر، شوراهای روستایی بیش از گذشته در تصمیم‌گیری‌های محلی نقش‌آفرینی کرده‌اند و این نقش‌آفرینی، جذابیت حضور در شورا را برای افراد مختلف افزایش داده است.

احسان غفاری مقدم می افزاید: از سوی دیگر در شرایطی که بسیاری از روستاها با چالش‌هایی مانند مهاجرت، کمبود منابع و نیاز به مدیریت کارآمد مواجه‌اند، حضور در شورا می‌تواند فرصتی برای اثرگذاری و پیگیری مطالبات باشد.

رقابت‌های محلی و افزایش انگیزه‌های اجتماعی

وی ادامه می دهد: همچنین در بسیاری از روستاها، شوراها به عرصه‌ای برای رقابت‌های اجتماعی و تلاش برای کسب جایگاه اجتماعی تبدیل شده‌اند.

غفاری مقدم خاطرنشان می کند: در چنین فضایی، بسیاری از افراد نه‌تنها برای ایفای نقش مدیریتی بلکه برای کسب اعتبار اجتماعی، افزایش نفوذ خانوادگی و حضور در فرآیندهای تصمیم‌سازی محلی وارد رقابت می‌شوند.

ترکیب جنسیتی؛ حضور کمی پایین اما روند رو به رشد زنان

بر اساس اعلام معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار خراسان شمالی، هفت درصد از داوطلبان، زن هستند.

هرچند این رقم نسبت به مردان بسیار پایین است اما گزارش‌ها نشان می‌دهد که روند مشارکت زنان نسبت به دوره‌های گذشته رشد قابل توجهی داشته است.

این کارشناس جامعه شناسی سیاسی در این باره می گوید: ساختار سنتی بسیاری از روستاها هنوز مانع حضور گسترده زنان در عرصه‌های انتخاباتی است اما افزایش تدریجی حضور زنان می‌تواند نشانه‌ای از تحول فرهنگی باشد.

وی ادامه می دهد: حضور زنان در شوراها معمولا به تقویت سیاست‌های اجتماعی، بهداشتی و آموزشی کمک می‌کند.

پراکندگی جغرافیایی؛ چرا شیروان و بجنورد پیشتازند؟

دو شهرستان شیروان با یکهزار و ۱۵۸ نفر و بجنورد با یکهزار و ۵۹ نفر بیشترین تعداد داوطلب را دارند که غفاری مقدم در خصوص آن می گوید: دلایل احتمالی این وضعیت می تواند در تعداد بالای روستاها و جمعیت روستایی این مناطق و یا سابقه قوی مشارکت اجتماعی باشد.

این کارشناس جامعه شناسی سیاسی ادامه می دهد: وجود شبکه‌های محلی فعال و رقابت‌های اجتماعی گسترده و آگاهی بیشتر نسبت به نقش شوراها نیز نقش موثری در این امر می توانند داشته باشند.

این موضوع نشان می‌دهد که مشارکت در انتخابات شوراها در مناطق مرکزی و شرقی استان پررنگ‌تر است.

ترکیب شغلی داوطلبان؛ بازتابی از ساختار اقتصادی استان

براساس اعلام معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار خراسان شمالی ۴۶ درصد داوطلبان مشاغل آزاد، ۲۸ درصد شغل کشاورزی دارند و در بین داوطلبان روحانی، استاد دانشگاه، پزشک، نظامی و افراد دارای مشاغل قضایی وجود دارد.

در این خصوص نیز این کارشناس جامعه شناسی اظهار می کند: افراد دارای مشاغل آزاد معمولا ارتباط گسترده‌تری با مردم دارند و حضورشان در شوراها می‌تواند به افزایش تعاملات اجتماعی و پیگیری امور اجرایی کمک کند.

سهم بالای کشاورزان

وی می افزاید: با توجه به ماهیت روستایی استان، حضور کشاورزان نیز طبیعی است و این گروه بهتر از هر قشر دیگری با چالش‌های آب، زمین، دامداری و اقتصاد روستایی آشنا هستند.

حضور اقشار متخصص

غفاری مقدم ادامه می دهد: ورود افراد دارای تخصص‌های دانشگاهی، پزشکی، نظامی و قضایی نیز می‌تواند به ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری‌ها کمک کند. این حضور نشان می‌دهد که شوراها دیگر تنها یک نهاد سنتی نیستند بلکه به سمت تخصص‌گرایی حرکت می‌کنند.

میانگین سنی؛ غلبه نسل میانسال

براساس آمارهای معاونت سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار خراسان شمالی، بیشترین داوطلبان در بازه سنی ۴۰ تا ۵۰ سال قرار دارند؛ گروهی که هم تجربه کافی و هم توانایی فعالیت اجرایی دارند.

در کنار آنها، حضور ۲۱۶ جوان زیر ۳۰ سال نیز بیانگر ورود تدریجی نسل جدید به عرصه مدیریت محلی است.

این الگو نشان می‌دهد ترکیب داوطلبان از یک‌سو بر تجربه و شناخت محلی تکیه دارد و از سوی دیگر با حضور چهره‌های تازه‌نفس، امکان نوسازی و پویایی شوراها را فراهم می‌کند.

نتیجه این ترکیب می‌تواند ایجاد تعادل میان تجربه و نوگرایی در مدیریت روستاها باشد.

جمع‌بندی نهایی

بررسی داده‌های ثبت‌نام داوطلبان انتخابات شوراهای روستایی خراسان‌شمالی نشان می‌دهد که مشارکت اجتماعی در حال افزایش است و زنان در حال ورود تدریجی به عرصه مدیریت محلی هستند.

ترکیب شغلی متنوع، نشان‌دهنده حرکت شوراها به سمت تخصص‌گرایی است وحضور افراد باتجربه در کنار چهره‌های جدید، نویدبخش ترکیبی متعادل در آینده شوراهاست.

این روندها در مجموع نشان می‌دهد که جامعه روستایی خراسان‌شمالی در حال تجربه تحولاتی آرام اما پایدار در حوزه مشارکت سیاسی و اجتماعی است؛ تحولاتی که می‌تواند بر کیفیت مدیریت محلی و توسعه روستاها اثرگذار باشد.

۷۴۸ روستای خراسان شمالی با ۲ هزار و ۳۴۳ کرسی آماده برگزاری انتخابات هستند.

خراسان شمالی با ۱۰ شهرستان و یک میلیون نفر جمعیت واقع در شمال شرق کشور است.