«آرتمیا» در دریاچه ارومیه احیا شد

فارس/ دریاچه ارومیه بعد از سالها بحران، حالا هم در آمار آب و هم در نشانههای حیات، به مدار احیا برگشته و باعث بهبود شرایط دریاچه ارومیه و منجر به احیای آبزیانی همچون «آرتمیا»، «فیتوپلانگتون ها» و «جلبک دونالیلا» شده است.
بهبود محسوس وضعیت دریاچه ارومیه پس از سالها بحران، حالا نهتنها در شاخصهای هیدرولوژیک بلکه در نشانههای زیستی نیز خود را نشان داده است؛ نشانههایی که مهمترین آن، بازگشت حیات به این زیستبوم منحصربهفرد از طریق احیای گونههایی چون آرتمیا است. بررسی دادههای رسمی و اظهارات کارشناسان نشان میدهد که این دریاچه در یکی از بهترین وضعیتهای چند سال اخیر خود قرار گرفته و روند احیا، وارد مرحلهای عینیتر شده است.
بر اساس اعلام مسئولان ستاد احیا، تراز آب دریاچه ارومیه به حدود ۱۲۷۰.۸۸ متر رسیده؛همزمان با افزایش تراز، حجم آب دریاچه نیز به حدود ۳ میلیارد و ۵۰۰ میلیون مترمکعب رسیده که در نوع خود یک جهش قابل توجه به شمار میرود. این میزان، افزایشی بیش از ۳ میلیارد مترمکعب نسبت به ابتدای سال آبی داشته و بالاترین سطح ثبتشده در پنج سال اخیر محسوب میشود. اما آنچه اهمیت این تحولات را دوچندان میکند، بازگشت نشانههای حیات به اکوسیستم دریاچه است.
در همین زمینه، رئیس مرکز تحقیقات آرتمیای کشور از بهبود شرایط زیستی در دریاچه خبر داده و تأکید کرده است که افزایش ورودی آب و کاهش شوری، بستر مناسبی برای احیای موجودات زنده فراهم کرده است. وی اعلام کرد: در نمونهگیریهای اخیر، برای نخستین بار پس از ۶ سال، سیست (تخم) و ناپلی (نوزاد) آرتمیا مشاهده شده و حتی نمونههای بالغ آن نیز بهتازگی در دریاچه دیده شدهاند.
آرتمیا که بهعنوان شاخص زیستی سلامت دریاچه ارومیه شناخته میشود، نقش کلیدی در زنجیره غذایی این اکوسیستم دارد. این موجود ریز آبزی، غذای اصلی پرندگان مهاجر، از جمله فلامینگوها و پلیکانها، و همچنین برخی گونههای ماهیان به شمار میرود. بازگشت آن، بهمعنای فراهم شدن بستر تغذیهای برای سایر گونهها و در نتیجه، احیای تدریجی کل زیستبوم است.در کنار آرتمیا، موجودات دیگری همچون فیتوپلانکتونها و جلبک دونالیلا نیز در حال بازگشت به دریاچه هستند. این موجودات، بهعنوان تولیدکنندگان اولیه در زنجیره غذایی، نقش مهمی در تأمین انرژی برای سایر آبزیان دارند. افزایش جمعیت آنها نشان میدهد که چرخههای طبیعی دریاچه در حال فعال شدن مجدد است.به گفته کارشناسان، شرایط فیزیکی و شیمیایی آب نیز به سطحی رسیده که امکان تکثیر طبیعی آرتمیا فراهم شده است. این گونه در دمای بین ۱۷ تا ۲۷ درجه سانتیگراد و شوری ۱۲۰ تا ۱۵۰ گرم در لیتر بهترین شرایط رشد و تولیدمثل را دارد؛ محدودهای که اکنون در بخشهایی از دریاچه فراهم شده است. علاوه بر این، افزایش منابع غذایی ناشی از رشد فیتوپلانکتونها، شرایط را برای ادامه چرخه زیستی این گونه تقویت کرده است.یکی از نکات قابل توجه در این روند، مشاهده تولیدمثل زندهزایی در آرتمیاست؛ پدیدهای که تنها در شرایط مطلوب زیستی رخ میدهد. این موضوع نشان میدهد که کیفیت زیستگاه به سطحی رسیده که نهتنها بقای گونه، بلکه تکثیر طبیعی آن نیز امکانپذیر شده است.
کارشناسان محیطزیست معتقدند که احیای دریاچه ارومیه را باید فراتر از افزایش تراز آب ارزیابی کرد. به گفته آنها، «بازگشت گونههای زیستی، مهمترین شاخص موفقیت در پروژههای احیای اکوسیستم است.» از این منظر، ظهور مجدد آرتمیا و سایر موجودات، میتواند بهعنوان نقطه عطفی در روند احیا تلقی شود.با این حال، این بهبود به معنای پایان چالشها نیست. متخصصان هشدار میدهند که پایداری این وضعیت، وابسته به تداوم مدیریت منابع آب، کنترل برداشتها و حفظ جریانهای ورودی به دریاچه است. در غیر این صورت، بازگشت به شرایط بحرانی دور از انتظار نخواهد بود.


















