خرس قهوه‌ای سبلان در برنامه حفاظت مشارکتی

ایرنا/ دامنه‌های باشکوه سبلان نه تنها مقصد کوهنوردان و طبیعت‌گردان بلکه محل اجرای برنامه‌ جامع حفاظت خرس قهوه‌ای به‌عنوان گونه شاخص حیات‌وحش منطقه شده است، که با رویکردی مشارکتی و با همراهی مردم و دستگاه‌های اداری وارد مرحله اجرا می‌شود.

سبلان و دامنه های گسترده آن زیستگاه گونه‌های مختلف جانوری از جمله حیواناتی مثل خرس قهوه‌ای، راسو، روباه، شغال،‌خرگوش، قرقی، جغذ، هدهد، چکاوک، پرستو، چلچله، کلاغ، عقاب طلایی و گراز است اما خرس قهوه‌ای به علت مشاهده شدن مکرر ، توجه ها را به خود جلب کرده و حتی تصاویر آب تنی آن در دریاچه قله سبلان در سال گذشته بازتاب زیادی در شبکه های اجتماعی داشت.

شهرستان مشگین شهر در دامنه سبلان واقع شده و مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل به تازگی در جلسه بررسی راهکارهای حفاظت از خرس قهوه‌ای سبلان در فرمانداری مشگین‌شهر، با اشاره به اهمیت گونه‌های شاخص سبلان به‌عنوان بخشی از هویت طبیعی و فرهنگی منطقه اظهار کرد: اداره کل حفاظت محیط زیست استان در سال جاری برنامه‌ای جامع برای حفاظت مشارکتی خرس قهوه‌ای سبلان تدوین کرده که بر پایه رویکردهای نوین اکولوژیکی ـ اجتماعی طراحی شده است.

---

بازار

---

برنامه با مشارکت دستگاه‌های اجرایی، نهادهای محلی، سازمان‌های مردم‌نهاد، جوامع بومی و فعالان محیط زیست اجرا خواهد شد.

کیومرث سفیدی افزود: این برنامه با مشارکت دستگاه‌های اجرایی، نهادهای محلی، سازمان‌های مردم‌نهاد، جوامع بومی و فعالان محیط زیست اجرا خواهد شد و هدف آن افزایش تحمل اجتماعی، کاهش تعارض انسان و حیات‌وحش و حفاظت پایدار از زیستگاه‌های ارزشمند سبلان است.

سفیدی با اشاره به افزایش حضور گردشگران و کوهنوردان در مسیرهای صعود سبلان تصریح کرد: ساماندهی و ضابطه‌مند کردن صعود به قله سبلان از محورهای اصلی این برنامه است که در قالب احراز هویت صعودکنندگان و راهنمایان گردشگری، ایجاد نظام تعرفه‌گذاری صعود و اختصاص درآمدهای حاصل به مدیریت پسماند و حفاظت زیستگاه دنبال می‌شود.

وی مدیریت پسماند در روستاها و مسیرهای گردشگری را از الزامات کاهش تعارض با خرس قهوه‌ای دانست و گفت: نصب سطل‌های زباله مقاوم به خرس در روستاهای پرخطر و ایستگاه‌های کوهنوردی، جمع‌آوری مستمر پسماند، ساماندهی کندوهای زنبورعسل، مدیریت باغات فاقد حفاظ و ممنوعیت کامل تغذیه دستی خرس توسط گردشگران از اقدامات پیش‌بینی شده در برنامه عمل است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل همچنین از تشکیل تشکلی مردمی با عنوان «جمعیت حمایت از خرس قهوه‌ای سبلان» خبر داد و افزود: این جمعیت با مشارکت دامداران، زنبورداران، کشاورزان، کوهنوردان، علاقه مندان و فعالان محیط زیست شکل خواهد گرفت و در اجرای پویش‌های آموزشی، ثبت و گزارش مشاهدات، نظارت مردمی بر مسیرهای گردشگری و همکاری با تیم‌های واکنش سریع نقش‌آفرین خواهد بود.

وی آموزش و فرهنگ‌سازی را مؤثرترین راهکار کاهش تعارضات عنوان و بیان کرد: برگزاری کارگاه‌های آموزشی چهره‌به‌چهره در روستاهای پرخطر، آموزش اجباری پیش از صعود، استفاده از راهنمایان محلی آموزش‌دیده، آموزش رانندگان خودروهای کوهستانی و توزیع اقلام فرهنگی با نماد خرس قهوه‌ای در دستور کار قرار دارد.

سفیدی همچنین از تشکیل گروه‌های دیده‌بان محیط‌بانی در مسیرهای صعود و محدوده دریاچه قله سبلان خبر داد و اظهار کرد: این گروه‌ها با هدف پیشگیری از تعارض میان کوهنوردان و خرس قهوه‌ای، کنترل رفتار گردشگران و جلوگیری از تغذیه دستی حیات‌وحش به‌ویژه در روزهای اوج صعود فعالیت خواهند کرد.

نامگذاری میدان شهدای محیط‌بان
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مطالبات مردمی و درخواست فعالان محیط زیست، پیشنهاد نامگذاری یکی از میادین یا فضاهای شهری مشگین‌شهر به نام شهدای محیط‌بان و نصب نمادهایی از حیات‌وحش از جمله خرس قهوه‌ای و کبک دری را مطرح کرد و آن را گامی جهت تقویت فرهنگ حفاظت از طبیعت و تکریم ایثارگران این عرصه دانست.

آموزش جوامع محلی، ساماندهی صعودهای کوهنوردی، مدیریت پسماند و تشدید برخورد با متخلفان زیست‌محیطی با جدیت پیگیری خواهد شد.

از آنجائیکه مشگین شهر ارتباط نزدیک با محدوده ها و دامنه های سبلان دارد، فرمانداری این شهرستان در واکنش به موضع اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل درباره حیات خرس قهوه ای در سبلان، از برنامه های علمی با مشارکت جوامع محلی در خصوص حفاظت از این گونه حیات وحش استقبال کرده است.

مهدی بخشی فرماندار مشگین‌شهر با تأکید بر حمایت کامل از اجرای برنامه جامع حفاظت از خرس قهوه‌ای سبلان گفت: آموزش جوامع محلی، ساماندهی صعودهای کوهنوردی، مدیریت پسماند و تشدید برخورد با متخلفان زیست‌محیطی با جدیت پیگیری خواهد شد.

وی افزود: فرمانداری مشگین‌شهر متعهد به حفاظت از تنوع زیستی منطقه برای نسل‌های آینده است و هماهنگی‌های لازم برای اجرای ایمن و ضابطه‌مند صعود به سبلان در چارچوب ملاحظات زیست‌محیطی انجام خواهد شد.

خرس قهوه‌ای سبلان به‌عنوان یکی از نمادهای شاخص حیات‌وحش شمال‌غرب کشور، اکنون در سایه همگرایی مردم و مسئولان، چشم‌انتظار اجرای برنامه‌ای است که می‌تواند الگویی موفق از حفاظت مشارکتی در زیست‌بوم‌های کوهستانی ایران باشد.


افزایش مشاهده خرس قهوه ای ناشی از رفتارهای انسان
به دنبال مطرح شدن برنامه جامع حفاظت مشارکتی خرس قهوه‌ای سبلان، رییس اداره حفاظت محیط‌زیست مشگین‌شهر افزایش گزارش مشاهده این گونه جانوری در محدوده روستاهای اطراف را یادآور شد و بخشی از این اتفاقات را ناشی از رفتار نادرست برخی گردشگران عنوان کرد.

یوسف محمدی اظهار کرد: از سال گذشته موارد مشاهده خرس در حوالی روستاها افزایش یافته که بخشی از آن نتیجه غذا دادن برخی کوهنوردان و رهاسازی پسماند غذایی در مسیرهای صعود به سبلان است.

نرفتن برخی خرس‌ها به خواب زمستانی و جست‌وجوی غذا، و نیز اشغال بخشی از زیستگاه‌ها در پی اجرای طرح‌های عمرانی نظیر هتل‌ها و مراکز آبدرمانی را از دیگر عوامل ورود خرس‌ها به حاشیه روستاها دانست.

وی افزود: زمانی که حیوان چندبار بدون احساس خطر به غذای آسان دسترسی پیدا می کند، ترس طبیعی او از انسان کاهش می‌یابد و همین موضوع احتمال تعارض و بروز خسارت را افزایش می‌دهد.

وی با اشاره به استمرار پایش روزانه مسیرهای منتهی به قله سبلان گفت: محدوده روستاهای اطراف مشگین‌شهر نیز با همکاری نیروهای منابع طبیعی و آبخیزداری و دهیاری‌ها به‌صورت مستمر رصد می‌شود.

محمدی خشکسالی، نرفتن برخی خرس‌ها به خواب زمستانی و جست‌وجوی غذا، و نیز اشغال بخشی از زیستگاه‌ها در پی اجرای طرح‌های عمرانی نظیر هتل‌ها و مراکز آبدرمانی را از دیگر عوامل ورود خرس‌ها به حاشیه روستاها دانست.

وی با بیان اینکه از سه پاسگاه محیط‌بانی شبانه‌روزی شهرستان، یک پاسگاه در دامنه سبلان فعال است، افزود: هرچند این مراقبت‌ها امنیت جانی خرس‌ها را افزایش داده، اما ورود آنها به روستاها موجب خسارت به روستانشینان شده است.

رییس اداره حفاظت محیط‌زیست مشگین‌شهر نصب تابلوهای هشدار، افزایش گشت‌های یگان حفاظت و آموزش گروه‌های کوهنوردی را از جمله اقدامات انجام شده برای مدیریت شرایط و کاهش تعارض انسان و خرس قهوه‌ای در دامنه‌های سبلان اعلام کرد.

اکنون خرس قهوه‌ای سبلان به‌عنوان یکی از نمادهای شاخص حیات‌وحش شمال‌غرب کشور، در سایه همگرایی مردم و مسئولان، چشم‌انتظار اجرای برنامه‌ای است که می‌تواند الگویی موفق از حفاظت مشارکتی در زیست‌بوم‌های کوهستانی ایران باشد.

آخرین خبر اردبیل در اینستاگرام :
https://instagram.com/ardabil__today