تداوم بوی بد پساب کارخانه قند یاسوج؛ وعده‌ها بر زمین ماند!

بوی نامطبوع ناشی از پساب کارخانه قند یاسوج در محدوده پل چهارم، کمربندی شهر و حاشیه رودخانه بشار طی ماه‌های اخیر بار دیگر به یکی از مطالبات جدی شهروندان تبدیل شده است.

مردم می‌گویند بوی نامطبوع ورود پساب به رودخانه بشار می‌تواند تبعات زیست‌محیطی گسترده‌ای برای منابع آبی، اکوسیستم منطقه و سلامت عمومی داشته باشد.

این موضوع سال گذشته نیز مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت و مسئولان وقت از اجرای طرح‌هایی برای ساماندهی حوضچه‌های پساب و نصب تجهیزات جدید خبر داده بودند، اما به گفته شهروندان، مشکل همچنان ادامه دارد.

وضعیت فعلی فاضلاب کارخانه قند

در همین رابطه مسلم شریفی، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با تشریح وضعیت موجود اظهار کرد: کارخانه قند یاسوج در حاشیه جنوبی شهر و در مجاورت رودخانه بشار قرار دارد و روزانه حدود هزار و ۲۰۰ مترمکعب فاضلاب صنعتی ناشی از شست‌وشوی چغندر، فرآیند استخراج شربت خام و شست‌وشوی تجهیزات تولید می‌کند.

شریفی افزود: در شرایط فعلی، فاضلاب صنعتی این کارخانه بدون تصفیه مؤثر وارد برکه‌های طبیعی و مصنوعی اطراف مجموعه شده و در نهایت به رودخانه بشار راه پیدا می‌کند.

وی تصریح کرد: این برکه‌ها عملاً به محل تجمع پساب خام تبدیل شده‌اند و نبود سیستم تصفیه مناسب موجب انتشار بوی نامطبوع، رشد جلبک‌ها و آلودگی آب‌های سطحی شده است.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با اشاره به پیامدهای زیست‌محیطی این وضعیت گفت: کاهش کیفیت منابع آبی، تخریب زیستگاه‌های طبیعی، رشد بیش از حد جلبک‌ها و ایجاد پدیده یوتروفیکاسیون از مهم‌ترین آثار این آلودگی است.

وی افزود: خطرات بهداشتی برای ساکنان پایین‌دست رودخانه و همچنین استفاده‌کنندگان کشاورزی از آب رودخانه نیز از دیگر نگرانی‌های موجود به شمار می‌رود.

شریفی از احداث تصفیه‌خانه صنعتی، ساماندهی حوضچه‌های پساب، هوادهی مناسب و پایش مستمر کیفیت آب رودخانه بشار به عنوان مهم‌ترین راهکارهای پیشنهادی برای رفع این معضل نام برد.

پیگیری‌های نظارتی ادامه دارد

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج همچنین از انجام بازدیدهای میدانی، نمونه‌برداری از فاضلاب، صدور اخطاریه‌های قانونی و برگزاری جلسات کارشناسی و مدیریتی برای رفع مشکل خبر داد.

وی اظهار کرد: به رغم پیگیری‌های متعدد و اقداماتی که از سوی مالک کارخانه انجام شده، هنوز مشکل به شکل اساسی برطرف نشده و در آخرین پیگیری‌ها نیز مسئولان کارخانه برای رفع کامل اشکالات قول مساعد داده‌اند.

کارخانه ملزم به ساماندهی پساب است

رضا رضایی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کهگیلویه و بویراحمد نیز با تأیید وجود این مشکل گفت: بوی ناشی از فاضلاب کارخانه قند چندین سال است که در برخی فصول سال احساس می‌شود.

رضایی افزود: کارخانه ملزم شده بود با خرید تجهیزات و اجرای طرح‌های لازم نسبت به ساماندهی پساب اقدام کند اما تاکنون این فرآیند به طور کامل اجرایی نشده است.

وی تصریح کرد: به دلیل حمایت از تولید و اشتغال، فرصت‌هایی برای رفع مشکل در اختیار مجموعه قرار گرفته اما اگر در زمان تعیین شده اقدامات لازم انجام نشود، مطابق قانون باید با این موضوع برخورد شود.

شهروندان حق دارند معترض باشند

عبدال دیانتی نسب، مدیرکل حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد نیز با اشاره به سابقه فعالیت کارخانه قند یاسوج گفت: این واحد از صنایع قدیمی و مادر استان است که پس از سال‌ها رکود، با پیگیری‌های انجام شده دوباره وارد چرخه تولید شد.

دیانتی نسب در این خصوص افزود: پس از آغاز فعالیت مجدد کارخانه، موضوع بوی نامطبوع ناشی از حوضچه‌های پساب نیز مطرح شد و از همان زمان در دستور کار محیط زیست قرار گرفت.

وی با تأکید بر اینکه شهروندان در اعتراض به این وضعیت حق دارند، بیان کرد: بوی منتشر شده در محدوده کمربندی، پل سوم و پارک ساحلی برای مردم آزاردهنده است و زیبنده مرکز استان و پایتخت طبیعت ایران نیست.

مدیرکل حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد ادامه داد: سال گذشته برای رفع مشکل شش ماه به کارخانه فرصت داده شد اما با وجود پایان این مهلت، مشکل به طور کامل برطرف نشد و در نهایت پرونده برای رسیدگی به دستگاه قضایی ارجاع شد.

وی تاکید کرد: وظیفه قانونی محیط زیست صدور اخطار، پایش و در صورت رفع نشدن آلودگی، معرفی واحد آلاینده به مراجع قضایی است که این روند درباره کارخانه قند نیز طی شده است.

تصفیه‌خانه تا پایان خرداد وارد مدار می‌شود

سیدمحسن اسدی، رئیس مرکز بهداشت شهید دامیده شهرستان بویراحمد هم از تداوم نظارت‌های بهداشتی بر این واحد صنعتی خبر داد.

اسدی گفت: بر اساس گزارش‌های مردمی و وظایف قانونی حوزه بهداشت محیط، موضوع فاضلاب و بوی نامطبوع کارخانه قند مدت‌هاست در حال پیگیری است.

وی افزود: امروز نیز بازدید میدانی از تأسیسات تصفیه و حوضچه‌های پساب انجام شد و مسئولان کارخانه اعلام کردند حداکثر تا پایان خردادماه تصفیه‌خانه جدید وارد مدار بهره‌برداری خواهد شد.

رئیس مرکز بهداشت شهید دامیده بویراحمد ابراز امیدواری کرد با راه‌اندازی کامل این تأسیسات، بخش عمده مشکلات مربوط به انتشار بو و پساب برطرف شود.

برنامه عملیاتی برای کاهش پساب در حال اجرا است

محمد قاسمی، مدیرعامل کارخانه قند یاسوج هم با تأکید بر اینکه مدیریت مجموعه دغدغه‌های زیست‌محیطی را پذیرفته است، گفت: از زمان آغاز فعالیت مجدد کارخانه، موضوع مدیریت پساب و کاهش اثرات زیست‌محیطی در اولویت برنامه‌های مجموعه قرار داشته است.

قاسمی با اشاره به برخی مشکلات حقوقی و مالکیتی اراضی و تأسیسات مرتبط با حوضچه‌های پساب افزود: بخشی از محدودیت‌های موجود ناشی از مشکلات سنوات گذشته بوده که اجرای برخی طرح‌ها را با دشواری مواجه کرده است.

وی از سرمایه‌گذاری برای خرید تجهیزات آبگیری و فیلتراسیون خبر داد و گفت: بیش از یک میلیارد تومان برای راه‌اندازی این تجهیزات هزینه شده و پیش‌بینی می‌شود با بهره‌برداری کامل از آن‌ها حدود ۶۰ درصد از حجم مواد جامد و پسماندهای تولیدی کاهش یابد.

مدیرعامل کارخانه قند یاسوج همچنین از تلاش برای راه‌اندازی تجهیزات فنی جدید خبر داد و افزود: با تکمیل فرآیندهای فنی، بخش قابل توجهی از حجم پساب تولیدی کاهش خواهد یافت.

وی تأکید کرد: بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد همه بوی نامطبوع موجود در محدوده مورد نظر الزاماً ناشی از فعالیت کارخانه نیست و ممکن است برخی منابع فاضلابی دیگر نیز در این مسئله نقش داشته باشند.

قاسمی گفت: کارخانه مسئولیت اقدامات مرتبط با حوزه فعالیت خود را می‌پذیرد و برنامه‌های متعددی برای بهبود شرایط زیست‌محیطی در دست اجرا دارد.

با وجود وعده‌های مطرح شده از سوی مسئولان و مدیران کارخانه، شهروندان یاسوج همچنان چشم‌انتظار رفع معضلی هستند که علاوه بر ایجاد نارضایتی عمومی، نگرانی‌های جدی درباره سلامت محیط زیست و رودخانه بشار به وجود آورده است.

اکنون باید دید وعده بهره‌برداری از تصفیه‌خانه جدید تا پایان خردادماه و برنامه‌های اعلام شده از سوی کارخانه تا چه اندازه می‌تواند به پایان یکی از قدیمی‌ترین گلایه‌های زیست‌محیطی مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد منجر شود.