تالاب استیل آستارا؛ مقصدی آرام برای طبیعت‌گردی در غرب گیلان

ايرنا

بروزرسانی 1405/03/24 - 11:02

تالاب استیل آستارا؛ مقصدی آرام برای طبیعت‌گردی در غرب گیلان

ایرنا/ تالاب استیل آستارا یکی از جاذبه های طبیعی و گردشگری غرب گیلان در آخرین روزهای بهار، با چشم اندازهای کم نظیر و آرامش حاکم بر طبیعت پیرامون خود پذیرای گردشگران و طبیعت دوستان است.

تالاب استیل که در گویش محلی به آن «هِستِل» می‌گویند به عنوان یکی از جاذبه‌های طبیعی دیدنی شهرستان آستارا، در نزدیکی روستای عباس‌آباد در جوار جاده آستارا به تالش واقع شده و از سوی سازمان حفاظت محیط زیست در فهرست مناطق شکار ممنوع قرار گرفته است؛ تالاب استیل با گستره ۱۳۸ هکتاری در نتیجه تجمیع آب‌های حاصل از بارش‌های باران و برف در منطقه شکل گرفته و با توجه به برخورداری از آب شیرین، میزبان نزدیک به ۸۰ گونه مختلف گیاهی و جانوری تشکیل دهنده زیست‌سازگان منحصر بفرد آن از کپور و اردک‌ماهی گرفته تا نوتریا، مار و لاک‌پشت است.

«اکوتوریسم سفری مسئولانه به مناطق طبیعی است که در عین حفاظت از محیط‌زیست و تامین رفاه مردم محلی، تربیت و آموزش کارکنان و مهمانان برای تحقق اهداف این نوع گردشگری را در بر می‌گیرد.» به همین ترتیب، وقتی به تعریف و معنی کلمه «اکوتوریسم» در منابع داخلی و خارجی مختلف نگاه می‌کنیم، با کلیدواژه‌هایی مانند گردشگری مسئولانه، حفاظت از محیط‌زیست، احترام به فرهنگ بومی منطقه و کمک به رشد اقتصادی جامعه روبه‌رو می‌شویم؛ عبارت‌هایی که هر یک از آن‌ها گوشه‌ای از معنی و هدف اکوتوریسم در صنعت گردشگری را توصیف می‌کند.

تالاب استیل نمونه‌ای برای تعریف اکوتوریسم است؛ مقصدیست که هنوز چند کیلومتری از شهر آستارا فاصله نگرفته‌ با منظره‌ای متفاوت از دل طبیعت خودنمایی می‌کند؛ پهنه‌ای آرام از آب که در میان کوه‌های پوشیده از جنگل جا خوش کرده و انعکاس آسمان و درختان بر سطح آن، تصویری شبیه یک تابلوی نقاشی خلق کرده است.

با ورود به محوطه تالاب، نخستین چیزی که نگاه هر رهگذری را به خود جلب می‌کند، اسکله چوبی قدیمی است که تا دل آب امتداد یافته و چشم‌انداز وسیعی از تالاب را پیش روی بازدیدکنندگان قرار می‌دهد؛ آب آرام تالاب، تصویر کوه‌های سبز اطراف را همچون آینه‌ای بزرگ در خود منعکس کرده و فضایی دلنشین برای گردشگران فراهم آورده است.

اکوتوریسم، در بسیاری از منابع و کتب ایرانی نیز با نام «بوم گردشگری»، «بوم گردی» یا «طبیعت گردی» معنا شده و گردشگران را به رعایت ایجاد آگاهی و احترام محیطی و فرهنگی،ارائه تجربیات مثبت برای بازدیدکنندگان و میزبان، ایجاد منافع مالی برای مردم محلی و صنایع خصوصی، به‌حداقل‌رساندن اثرات فیزیکی، اجتماعی، رفتاری و روانی دعوت می کند.

در گوشه و کنار تالاب، درختان توسکا که به نماد استیل تبدیل شده‌اند از میان آب سر برآورده‌اند؛ برخی از آنها در نگاه نخست شناور به نظر می‌رسند؛ پدیده‌ای که سال‌هاست گردشگران و عکاسان طبیعت را به این منطقه می‌کشاند؛ انعکاس این درختان در آب، به‌ویژه در ساعات ابتدایی روز و هنگام غروب، جلوه‌ای چشم‌نواز به تالاب می‌بخشد.

هر از گاهی دسته‌ای از پرندگان بر فراز تالاب به پرواز درمی‌آیند و سکوت فضا را با آواز خود می‌شکنند؛ حضور گونه‌های مختلف پرندگان آبزی و کنارآبزی نشان می‌دهد که این پهنه آبی همچنان یکی از زیستگاه‌های ارزشمند حیات وحش در استان گیلان است؛ در حاشیه تالاب نیز پوشش گیاهی متراکم و نیزارهای گسترده، پناهگاه مناسبی برای بسیاری از گونه‌های جانوری فراهم کرده است.

در اطراف تالاب، رنگ سبز جنگل‌های هیرکانی با آبی آب در هم آمیخته و چشم‌اندازی ایجاد کرده که کمتر گردشگری می‌تواند از ثبت آن با دوربین خود چشم‌پوشی کند؛ خانواده‌هایی که برای گذراندن ساعاتی آرام به این منطقه آمده‌اند، در کنار طبیعت‌گردان و عکاسان، از ظرفیت‌های کم‌نظیر این جاذبه طبیعی بهره می‌برند.

مشاهدات میدانی نشان می‌دهد تالاب استیل علاوه بر زیبایی‌های طبیعی، ظرفیت‌های فراوانی برای توسعه گردشگری طبیعت‌محور دارد؛ موقعیت مناسب در مسیر جاده ترانزیتی آستارا - رشت، نزدیکی به گردنه حیران و سایر جاذبه‌های گردشگری شهرستان، این تالاب را به یکی از مقاصد مهم سفر در غرب گیلان تبدیل کرده است.

کارشناسان معتقدند توسعه زیرساخت‌های گردشگری سازگار با محیط زیست، ایجاد مسیرهای استاندارد طبیعت‌گردی و تقویت امکانات رفاهی می‌تواند ضمن افزایش ماندگاری گردشگران، زمینه اشتغال و رونق اقتصادی جوامع محلی را نیز فراهم کند.

شهرستان بندری آستارا در استان گیلان با جمعیت حدود ۹۵ هزار نفر در غربی‌ترین نقطه گیلان در فاصله نزدیک به ۱۷۳ کیلومتری رشت همجوار با استان اردبیل و جمهوری آذربایجان است؛ این شهرستان سه مرز دریایی، ریلی و بزرگراهی و فضای مناسبی برای تجارت در منطقه دارد و تالاب استیل که یکی از جاذبه های طبیعی شناخته شده و مهم این شهرستان به شمار می‌رود در سه کیلومتری شهر آستارا و در حاشیه جاده آستارا به تالش واقع شده، که در همه ایام سال پذیرای هموطنان است؛ این تالاب از اهمیت اکوتوریستی برخوردار است و تنوع چشم‌اندازهای طبیعی آن همچون جنگل، مزارع، کوهستان و کشتزارهای اطراف این دریاچه، اهمیت جذب گردشگری آن را دو چندان می‌کند.

تالاب استیل علاوه بر یک قطب مهم گردشگری در این منطقه از نظر کارکردهای زیستی و طبیعی و از جنبه‌های اقتصادی و اجتماعی نیز بسیار مهم است؛ قرار گرفتن تالاب استیل عباس آباد با وسعت ۱۳۸ هکتار در بین جاده، کوه و همجوار بودن آن با هتل بین المللی اسپیناس از دیگر چشم اندازهای زیبای این دریاچه نیز قلمداد می شود.

این تالاب سالانه پذیرای هزاران پرنده مهاجر از سرزمین‌های سیبری و اروپای شمالی است؛ سازمان محیط زیست کشور با ایجاد پناهگاه حیات وحش لوندویل در ۲ کیلومتری آستارا که حدود هزار هکتار وسعت دارد، به ایجاد پارک طبیعت گردی اقدام کرده و هر روز هزاران گردشگر از نزدیک با طبیعت همچنین گله‌های گوزن و مارال نگهداری شده در آن از نزدیک دیدن می‌کنند.

مفاهیم گردشگری در دنیای امروز عمق یافته و گیلان با همه گیرایی‌های کم نظیرش برای آنانی که از ذوق سفر سرشارند سفرنامه‌ای است بی انتها؛ لذا ایرنا گیلان تلاش کرده در مجموعه گزارش‌هایی با عنوان «در مسیر باران، آشنایی با جاذبه‌های گیلان» باهدف بالا بردن سطح آگاهی در مورد نقش گردشگری در جامعه جهانی و نشان دادن چگونگی تاثیر این صنعت بر ارزش‌های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی در سراسر جهان، تنها اشارتی کلی به مقاصدی بارز از شهرستان‌های استان برای علاقه‌مندان به سیاحت گردی داشته باشد.