ايسنا/ غذا به عنوان نخستين نياز هر انسان، فقط يک ماده مصرفي نيست بلکه در خود، فرهنگ و آداب و رسوم مردم بومي يک منطقه را جاي داده است. بطوريکه مي توان گفت يکي از معيارهاي مهم سفر، غذاست و گردشگري غذا يکي از انواع گردشگري است که با توجه به افزايش زمان اوقات فراغت و نياز انسانها به يک محيط همنشيني، روز به روز در حال رشد است.
گردشگري غذا يکي از فعاليت هاي عمومي و همه جانبه است و تمام جنبههاي غذا از دستگاه هاي فروش خودکار و فروشنده هاي دوره گرد گرفته تا رستوران هاي لوکس و درجه يک را پوشش مي دهد و هر کسي که به هر شکلي با غذا سروکار دارد، قسمتي از اين صنعت محسوب مي شود.
علاقه گردشگران به غذا و گردشگري غذا تا جايي پيش رفته که 86 درصد گردشگران، غذا را به عنوان يکي از بهترين تجربيات گردشگري خود معرفي کردهاند. توجه به اين آمار نشان مي دهد غذا مي تواند سمبل و نماد و برندي براي معرفي مقصد گردشگري باشد.
در عين حال نبايد فراموش کرد گردشگري غذا سهم چشمگيري در گردشگري دارد، چنان که حدود 200 ميليارد دلار از اقتصاد گردشگري دنيا به گردشگري غذا باز مي گردد و هر گردشگري بين 150 تا 200 دلار در سفرهاي خود براي خوراک هزينه مي کند.
غذا حتي در بحث فلاسفه نيز بسيار مورد تحقيق قرار گرفته است به گونه اي که «فولر باخ» يکي از نظريه پردازان فلسفي آلمان در اين ارتباط مي نويسد: «به جاي سخنان پرشور بر ضد گناه، به مردم غذاي خوب بدهيد. انسان آن چيزي است که مي خورد.»
اما با وجود اينکه غذا در دنيا يکي از محورهاي گردشگري به شمار مي رود و غذاهاي ايراني نيز يکي از سه مکتب غذايي دنيا به شمار مي رود و تنوع بيشتري دارد هنوز شاهد منوهاي تکراري در رستورانها و هتلها و سرو انواع کباب کوبيده و چنجه و جوجه کباب هستيم اما جاي خالي آنها در منوي رستوران هاي داخلي احساس مي شود و هنوز جايي در حوزه بين المللي ندارند.
به گزارش ايسنا منطقه اردبيل، استان اردبيل از استانهايي است که آداب و سنن و فرهنگ خاصي در طبخ غذا دارد و ليست بلند بالاي غذاهاي سنتي و محلي را در کشور بخود اختصاص داده بطوريکه هرکدام از آنها از ريشه درفرهنگ مردم اين منطقه داشته و متناسب با ساختار جغرافيايي استان طبخ مي شود ولي اين در حالي است که در اغلب رستوانهاي اين شهر هم مانند اغلب مناطق کشور منوهاي تکراري سرو مي شود.
رسته شکلات ۱۰۰ ساله اردبيل
يکي از غذاهاي قديمي اردبيل شکلات محلي به نام رسته است. رسته ترکيبي از شير، شکر، گلوکز، کره طبيعي، خامه مخصوص سرشير، مغز گردو و کاکائو است. و جزو نادر شکلاتهايي است که در توليد آن از آرد استفاده نميشود.
اين شکلات در کوچه عارف اردبيل به فروش ميرسد و ميتوان گفت تنها و اصليترين شکلات محلي اردبيل است.
قره حالوا
قرا حالوا جزو غذاي سنتي شناخته شده است که آوازه آن بيشتر از غذاهاي ديگر است بطوريکه پخت اين غذا در هيچ جاي کشور مرسوم نبوده و آوازه آن در بين گردشگران جهاني است اين غذا بيش از 90 سال است در بين مردم و خانواده هاي اردبيلي پخت مي شود و ترکيبات قره حالوا شامل آرد، جوانه گندم، آب، کره، ادويهجات و عصاره عسل طبيعي است. بطوريکه که اين غذا در ميدان عالي قاپو اردبيل به عنوان سوغاتي به فروش مي رسد.
آش دوغ
آش دوغ محلي اردبيل غذاي مورد علاقه اکثر اردبيلي ها است با وجود اينکه اين آش در ديگر استانهاي کشور نيز طبخ مي شود ولي دستور پخت آن در اردبيل متفاوت است.
در اين آش از ترکيب سبزي تازه، دوغ محلي، نخود، کوفتهقلقلي، برنج، تخممرغ و سير استفاده ميشود و طبخ آن يک ساعت طول مي کشد.
پيچاق قيمه
پيچاق قيمه يکي ديگر از غذاهاي محلي استان است که از ريشه در فرهنگ اين مردم دارد اين غذا خورشتي است که همراه برنج دم کش شده مصرف ميشود و به دليل ترکيب منحصر به فرد آن طعم و عطر بينظيري دارد. ترکيب اين خورشت شامل گوشت بدون چربي، پياز سرخ شده، بادام خلال شده، تخممرغ، آبغوره و نمک و فلفل مي باشد. اين غذا در اغلب رستورانهاي استان اردبل سرو مي شود.
سوتي پلو
سوتي پلو يکي ديگر از غذاهاي سنتي اردبيل است بطوريکه اين غذا بيشتر در ايام عيد و چهارشنبه سوري ها در ميان اغلب خانواده هاي اردبيلي طبخ مي شود. اين غذا بصورت کته برنج با شير و زعفران است معمولاً سوتي پلو با ماهيدودي و ترکيب سرخ شده کشمش و خرما و قيصي مصرف ميشود.
و به دليل خواص تغذيهاي در مقام يک داروي مقوي نيز مورداستفاده قرار ميگيرد.
تره
تره يکي ديگر از غذاهاي سنتي اردبيل است که از ترکيب گياهان وحشي و خودرو با خاصيت درماني درست ميشود بطوريکه اين غذا در اوايل بهار مي توان طبخ کرد اين غذا از برگهاي تازه چيده شده گياهاني مانند ترشک (اوليک)، گاو زبان بدل (قازان دولدوران)، سلين (شيرين تره)، گاوزبان خار دار (قوزي قولاغي)، اسفناج وحشي (شومو تره سي)، گل گاو زبان وحشي (بوزو بورني)، شمعداني وحشي (قير ميزي شالوار يا چوبان اوخي)، شنگ (يمليک)، سلمک (ياغليجا)، غاز اياقي، گوش خرگوش (گويجه گئوزي) و بارهنگ (بزوشا) را پس از شستشو خرد کرده و در آب جوشانده تا آب آن بخار شود سپس مقدار کمي برنج و لپه پخته شده به آن اضافه ميکنند.
يارما آشي
پتله يا آش بلغور يکي از آشهاي سنتي ايراني است که در دسته غذاهاي ترکي قرار دارد. اين آش لذيذ ابتدا بلغور و لوبيا را چند ساعت قبل خيس شود، گوجهفرنگي خردشده، روغن و زردچوبه را تفت ميدهيم و با بلغور و لوبياي قرمز را به آبگوشت اضافه ميکنيم تا بجوشد و در نهايت سبزي آش شامل يمليک(شنگ)، اسفناج، تره، جعفري و گشنيز را همراه آبغوره به آن اضافه ميکنيم. بر اساس ذائقه آش را ميتوان همراه با سير و پودر نعناع ميل شود.
آش اوماج، آش شير، بزباش، تاسکباب، کته کباب، تره، خورشت کنگر، کباب قارچ، ترحلوا، ترشيقرمه، چيغيرتما، حلواي زرد، حلواي زنجبيل، خشيل، خورش قاتق، ساجايچي، سوغانسو، قرمهسبزي، قويماق، قيساوا، قيقاناق، کوفته، لونگي و هرا از جمله ديگر غذاهاي بومي منطقه اردبيل است.
بازار