گل گوهر، گیاهی با ارزش درمانی و درآمدزا در منطقه لارستان

گياه خار مريم که در مناطق جنوب فارس و در لارستان به نام گل گوهر شناخته مي شود در فصل بهار به صورت خودرو در دشت ها و نواحي گرمسيري روييده و رشد مي‌کند.
گل گوهر، پر از خارهاي ريز و درشت و ظاهري خشن است که بر خلاف شکل ظاهري، از خواص دارويي و طبيعي بالايي برخوردار است.
گياه خار مريم يا گل گوهر که پس از طي مراحل پاکسازي نسبتا طولاني خارها و تيغه هاي بنفش رنگ موجود در اطراف آن، مي‌توان مغز درون گياه که به رنگ سبز روشن و داراي طبع گرم و خوش‌طعم است را به صورت خام استفاده کرد.
مهم ترين فوايد سلامتي خارمريم، توانايي آن براي رفع مسموميت کبد و درمان کبد چرب، سرعت ترميم اندام، کاهش پيشرفت انواع سرطان ها، درمان عفونت هاي قارچي است آن هم چنين از بدن در برابر اثرات جانبي دارو محافظت مي کند، شروع بيماري آلزايمر و خطر بيماري هاي قلبي را کاهش مي دهد و علايم ديابت را مديريت مي کند.
در اين خصوص، عاليه‌ سادات رفعت‌حقيقي از کارشناسان گياهان دارويي جهاد کشاورزي لارستان در لارستان با بيان اينکه با توجه به نياز آبي کم گياه و رشد مطلوب در شرايط خشکي، منطقه لارستان مي‌تواند مناسب کاشت گياه گل گوهر باشد، اظهار داشت: اين گياه به صورت خودرو در نواحي صخره اي، سنگلاخي و خشک، مزارع، کنار جاده‌ها و اراضي باير به خوبي رشد مي‌کند.
وي با اشاره به اينکه در فصول مناسب در بسياري از نقاط لارستان گياه گل گوهر به صورت خودرو ديده مي شود، افزود: از آنجايي که گل گوهر گياهي مقاوم به خشکي است و به صورت ديم در بسياري از مناطق لارستان و جنوب فارس رويش دارد، مي‌توان آن را جزء گياهان کم آب‌بر محسوب کرد، هرچند مشخص کردن ميزان آب مصرفي به شرايط خاک مزرعه مورد نظر بستگي دارد اما طبق تجربه، آبياري ماريتيغال(گل گوهر) به شيوه نواري در حدود يک سوم زراعت گندم در شرايط مشابه آب مصرف مي‌کند.

---

بازار

---

اين کارشناس گياهان دارويي جهاد کشاورزي لارستان با اذعان به اينکه گياه گل گوهر را در هر نوع خاکي مي‌توان کشت کرد اما بهتر است در خاک‌هاي کاملاً شني و ضعيف از مواد و عناصر غذايي، که باعث کاهش عملکرد مي‌شود کشت نشود، ادامه داد: بهترين زمان کاشت اين گياه در اقليم جنوب پاييز پائيز و در اواخر ارديبهشت تا اواسط خرداد که تمام بوته‌ها، دانه‌ها را توليد کرده و خشک شده‌اند، زمان برداشت است.
رفعت‌حقيقي با تأکيد بر اينکه دقت در تاريخ برداشت اين گياه بسيار حائز اهميت است چرا  که تاخير در برداشت سبب پراکنده شدن دانه‌ها به واسطه داشتن پاپوس توسط باد مي شوند، بيان کرد: انتقال و جوانه‌زني اين بذور در ساير مزارع به عنوان علف هرز محسوب مي‌شود.
وي با بيان اينکه تکثير گياه گل گوهر به طور مستقيم از طريق بذر و به طور غيرمستقيم از طريق نشاء به راحتي امکان‌پذير است، خاطرنشان کرد: اين گياه داروئي به صورت پراکنده در بسياري از نقاط لارستان از جمله تنگ خور، شهرک صنعتي خور، تنگ اسد، تنگ سايه، شرفويه و... مي‌رويد.
اين کارشناس گياهان دارويي در خصوص کلاس‌هاي آموزشي از سوي جهاد کشاورزي براي علاقمندان به ورود به پرورش گياه گل گوهر، گفت: تاکنون کلاس‌هاي آموزشي پرورش گياهان دارويي سازگار با اقليم جنوب در قالب کارگاه دوره‌هاي مهارتي و آموزش انفرادي جهت فارغ‌التحصيلان بخش کشاورزي، بهره برداران و بانوان و ساير علاقه مندان برگزار شده است که در صورت وجود متقاضي دوره‌هاي جديد نيز برگزار مي‌شود.
رفعت‌حقيقي يادآور شد: فايل صوتي معرفي گياهان دارويي به صورت هفتگي از سايت راديو طبيعت منتشر مي شود که علاقه مندان مي توانند از آن استفاده کنند.
وي درباره مصارف گياه داروئي گل گوهريا گل خار مريم، تصريح کرد: در برخي از مناطق جهان و ايران، بخش‌هاي هاي جوان گل و  قسمت داخلي ساقه‌هاي سبز آن را مصرف مي‌کنند و از برگ آن در تهيه سالاد استفاده مي‌شود اما کاشت آن به عنوان يک گياه دارويي به منظور استخراج مواد مؤثره از دانه حائز اهميت است.
رفعت‌حقيقي با اشاره به اينکه ماده «فلاونوئيدي سيليمارين» موجود در بذر اين گياه است که داراي اثرات درماني است و بيشترين کاربرد و اثرات عصاره ماريتيغال در درمان بيماريهاي طحا ل، کبد و سنگ مثانه کاربرد دارد، اضافه کرد: نياز غذايي و آبي اين گياه نسبت به ديگر گياهان زراعي کم بوده و با بارندگي اندک چرخه زندگي خود را به پايان مي‌رساند، بنابراين مي توان اين گياه را جهت کشت ديم پيشنهاد داد.
وي بيان کرد: اين گياه به واسطه داشتن گل‌هاي جذاب يکي از گياهان مهم تأمين کننده دانه گرده براي زنبورعسل است.
برداشت بي‌رويه گل گوهر در منطقه لارستان که اغلب به شکل خام‌خوري از مغز آن استفاده مي‌شود يا از آن براي تهيه تُرشي و همچنين عرق گياهي بهره گرفته مي‌شود و از طرفي خشکسالي‌هاي پي‌درپي منجر به انقراض تدريجي اين گياه داروئي ارزشمند شده است.
جوانان جوياي کار مي‌توانند با توجه به فراهم بودن شرايط اقليمي مناسب رشد گياه گل گوهر در منطقه لارستان، نسبت به کاشت اين گياه اقدام و با تبديل و فرآوري آن، نسبت به درآمدزايي و کارآفريني اقدام کنند و از سويي با اين اقدام، جلوي انقراض گل گوهر را بگيرند.
گفتني است، به جهت خاصيت ضد کبد چرب گل گوهر، امروز از اين گياه داروهاي گياهي سنتي و صنعتي از آن تهيه مي‌شود.