دلیل اختلاف بارش در مرز ترکیه و ایران چیست؟

مجید کوهی، مدیرکل هواشناسی استان اردبیل در رابطه با دلایل اختلاف بارش در مرز ترکیه و ایران بیان کرد: با استناد به تصاویر ناسا می‌توان به ارتباط مستقیم بین میزان برف و یخ (تصویر بالا) و نقشه توپوگرافی (تصویر پایین) که نشانگر ویژگی‌های فیزیکی سطح زمین مانند کوه‌ها و دشت ها می باشد، اشاره کرد.

وی افزود: میزان بارندگی اغلب با افزایش ارتفاع افزایش می‌یابد و به دلیل اینکه شرق ترکیه از شمال غرب ایران کوهستانی‌تر است و ارتفاع بالاتری دارد، در نتیجه می تواند بارش بیشتری را نسبت به شمال غرب ایران دریافت کند.
کوهی در رابطه با چگونگی تأثیر کوه ها بر اقلیم ترکیه و ایران عنوان کرد: اقلیم شرق ترکیه و شمال غرب ایران به شدت تحت تأثیر وجود کوه های مرزی بین این 2 کشور قرار دارد.
مدیرکل هواشناسی استان ادامه داد: در این بحث 2 اصلاح باد سوی کوه و بادپناه کوه مهم است. هنگامی که توده هوا به کوه می رسد، آن سمت از کوه که توده هوا ابتدا به آن برخورد می کند، سمت بادسوی کوه نامیده می شود. سمت بادسوی کوه جایی است که هوا مجبور به صعود می‌شود و این سمت از کوه اغلب شاهد شدیدترین بارش است. طرف مقابل کوه، سمت باد پناه کوه نامیده می شود و معمولاً بارندگی بسیار کمتری دریافت می کند. دلیل آن این است که هوا در سمت بادپناه کوه در حال نزول است و هوای نزولی گرمتر و خشک‌تر است (برعکس هوای صعودی در قسمت باد سوی کوه است).
وی اضافه کرد: کوه‌های مرزی ایران و ترکیه دقیقا این نقش را در اقلیم این منطقه بازی می کنند. سمت باد سوی کوه (شرق ترکیه) بارندگی بسیار بالاتری دریافت می‌کند که معمولاً از ۵۰۰ میلی‌متر تا یک‌هزار میلی‌متر در سال متغیر است. سمت بادپناه کوه (شمال غرب ایران) اقلیم بسیار خشک تری را تجربه می کند، با میانگین بارندگی سالانه ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلی‌متر. فلذا تفاوت بارندگی می تواند فاحش باشد.
کوهی اظهار کرد: به عنوان مثال، شهر ترابزون ترکیه در سمت بادسوی کوه، حدود ۸۰۰ میلی‌متر بارندگی سالانه دریافت می کند، در حالی که شهر تبریز در سمت بادپناه، تنها ۳۰۰ میلی‌متر بارندگی دارد.
این کارشناس هواشناسی تصریح کرد: عامل دیگر در تفاوت بارندگی های شمال غرب ایران و شرق ترکیه فاصله از اقیانوس می باشد، چرا که با حرکت بیشتر توده هوای مرطوب مدیترانه ای به داخل خشکی، رطوبت بیشتری را از طریق تبخیر و بارندگی از دست می دهند (شکل پایین شماتیک است).