ایست بانک مرکزی به مسابقه خودرویی بانک ها!
![ایست بانک مرکزی به مسابقه خودرویی بانک ها!](https://app.akharinkhabar.ir/images/2024/08/18/534fc913-04a5-42d0-8cd6-802c6545fe91.jpeg)
خراسان/رقابت بانک ها برای جذب سپرده متقاضیان طرح فروش ایران خودرو و ارائه تسهیلات ارزان به آن ها، سرانجام با اخطار بانک مرکزی به بانک های تخطی کننده از اولویت بندی تسهیلات روبه رو شد.
طرح اخیر فروش ایران خودرو در روزهای اخیر، علاوه بر تکان دادن بازارهای موازی نظیر طلا، تکاپوی عجیب بانک ها را نیز در پی داشته است. به طوری که بانک ها با توجه به لزوم بلوکه کردن 230 میلیون تومانی پول متقاضیان، اقدام به تعریف طرح های تسهیلات و اعتبار ارزان قیمت برای تکمیل سپرده بلوکه شده کرده اند. موضوعی که با توجه به صف های کنونی متقاضیان وام ازدواج، فرزند آوری و همچنین عملکرد ضعیف بانک ها در خصوص تسهیلات نهضت ملی مسکن عجیب به نظر می رسد. در این حال، دیروز بانک مرکزی در اطلاعیه ای ضمن تاکید بر اولویت تسهیلات ازدواج، فرزند آوری و ..، به بانک های تخطی کننده از این اولویت بندی هشدار داد.
به گزارش خراسان، طرح اخیر فروش ایران خودرو که از چهارشنبه گذشته کلید خورده، خبر و حاشیه ساز شده است. اولین مورد آن را می توان در اظهارات دو روز قبل رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران دید. بذرافشان با اشاره به کاهش نرخ ها در بازار طلای داخل در هفته گذشته، یکی از دلایل این کاهش را اجرای طرح فروش محصولات ایران خودرو (و سرازیر شدن نقدینگی به آن سو) اعلام کرد.
به راه افتادن رقابت شدید جذب سپرده های خودرویی بین بانک ها
با این حال، این یک سوی ماجرا بود. در ادامه، مردم با مسابقه بانک ها برای جذب سپرده های خودرویی و پیامک های بانک ها در این راستا روبه رو شدند. نکته قابل تامل این جاست که این بار بر خلاف طرح های قبلی، بانک ها یک آپشن جذاب را هم ضمیمه طرح های خود کرده اند و آن وام ها یا اعتبار ارزان قیمت برای تکمیل وجه سپرده 230 میلیون تومانی متقاضیان است. به عنوان مثال گزارش فرهیختگان در این زمینه نشان می دهد یک بانک وام 200 میلیون تومان با نرخ سود 23 درصد و دوره بازپرداخت 60 ماهه به متقاضیان می دهد. بانک دیگر اعلام کرده اعتبار 130 میلیون تومانی بدون ضامن و کارمزد تا پایان قرعه کشی به متقاضیان خواهد داد. یک بانک دیگر از اعتبار 100 میلیون تومانی برای مشتریانی که حساب خود را در این موسسه وکالتی کنند خبر داده است و.... نکته قابل تامل این جاست که حتی بانک هایی که در سال های اخیر حجم بالای تسهیلات غیر جاری و حتی مشکوک الوصول داشته اند نیز به صف بانک های ارائه دهنده تسهیلات یا اعتبار ارزان پیوسته اند.
بانک های قرض الحسنه نیز از این قافله جا نمانده اند!
البته در این جا ذکر یک نکته لازم است و آن این که اطلاعات دریافتی تسنیم نشان می دهد بخشی از این طرح ها، هر چند عنوان تسهیلات را یدک می کشد ولی عملاً در آن ها مبالغ یادشده، فقط به عنوان اعتبار در حساب شارژ می شود و بعد از رفع مسدودی حساب ها، بانک یا پول خود را برداشت میکند یا این اعتبار به تسهیلات با سود تبدیل می شود. به عبارت دیگر اعتبار در نظر گرفته شده توسط اکثر این بانکها نهایتاً 2 هفته و تا زمان اعلام نتایج قرعه کشی(رفع مسدودی حساب های وکالتی) اعتبار دارد.
ورود بانک مرکزی به دست و دلبازی بانک ها با پول مردم
با این حال این دست و دلبازی بانک ها (به خصوص در مواردی که آن ها اقدام به ارائه تسهیلات به متقاضیان خودرو می کنند) موجب انتقاد مردم و رسانه ها شد تا این که دیروز بانک مرکزی به بانک ها اخطار داد. در بخشنامه بانک مرکزی خطاب به مدیران عامل شبکه بانکی آمده است: «اخیراً مشاهده شده که برخی از بانکها و موسسات اعتباری اقدام به انجام تبلیغات گسترده به منظور وکالتی کردن حساب بانکی به همراه بهرهمندی از تسهیلات قرضالحسنه یا ارائه اعتبار به مشتریان با نرخهای سود ترجیحی کرده اند. شایان ذکر است با توجه به محدودیت منابع مالی در اختیار و کثرت تقاضای تسهیلات بانکی، اولویت در پرداخت تسهیلات بانکی با محوریت تسهیلات قرضالحسنه ازدواج و تسهیلات موضوع قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، قانون جهش تولید مسکن و... است و هرگونه اعطای تسهیلات بدون در نظر گرفتن اولویتهای یادشده فاقد وجاهت بوده و مورد پذیرش نیست. همچنین عملکرد آن بانک یا مؤسسه اعتباری در پرداخت تسهیلات تکلیفی، مورد بررسی قرار خواهد گرفت و چنان چه نتایج حاصله حاکی از عملکرد نامطلوب، توأم با اعطای تسهیلات به روش صدرالاشاره باشد، اقدامات انضباطی و نظارتی مقتضی علیه آن بانک یا مؤسسه اعتباری و اعضای هیئت مدیره ذیربط معمول خواهد شد.»
طرح خودرویی و حاشیه های دیگر
به گزارش خراسان، اگر چه ایران خودرو در راستای سیاست های معمول خود اقدام به فروش محصولات تولیدی کرده و در این خصوص نیز فیلترهایی را به اقتضای شرایط بازار خودرو در نظر گرفته است اما باید گفت، در این فرایند در روزهای اخیر، زخم های کهنه صنعت و بازار خودرو مجدد عیان شد. گزارش خبرگزاری تسنیم نشان می دهد که تا دیروز و در شرایطی که مسئولان وزارت صمت، آماری از تعداد خودروهای عرضه شده ارائه نکرده اند، برآوردها حاکی از ثبت نام یک میلیون و 500 هزار نفر برای دریافت چیزی در حدود 120 هزار دستگاه خودروست. یعنی برای هر خودرو بین بیش از 12 نفر قرعه کشی خواهد شد. (هم چنین می توان محاسبه کرد که با فرض سپرده 230 میلیون تومانی برای هر نفر، تاکنون حدود 345 هزار میلیارد تومان پول در بانک ها برای این طرح خودرویی سپرده گذاری شده است) این موضوع نشان می دهد برای متقاضیان مصرفی خودرو، قیمت های بازار نسبت به قیمت کارخانه ای اعلام شده به هیچ عنوان به صرفه نیست که رو به این طرح آورده اند.از سوی دیگر باید گفت متقاضیان سرمایه ای خودرو، زمینه خوبی برای سفته بازی پیش روی خود می بینند. گزارش دنیای اقتصاد در این زمینه نشان می دهد که میانگین بازدهی قیمتی فروش در این طرح چیزی حدود 250 میلیون تومان برای هر خودروست.اما ورای همه این ها، مسئله ای که نگران کننده به نظر می رسد، این است که این فشار تقاضا، احتمالاً در پس خود، انتظارات تورمی نسبت به آینده را دارد که موجب شده بخشی از متقاضیان به آن، به عنوان یک مسیر حفظ ارزش دارایی یا سرمایه گذاری نگاه کنند. به نظر می رسد به این مسئله، برای آن که خود، موجب ایجاد چرخه تورمی نشود، دولت باید هم از نظر فضای داخل صنعت خودرو و رشد تولید و اصلاح نظام قیمت گذاری آن اقدام کند و هم اقدام عاجلی برای تثبیت انتظارات تورمی جامعه، به کار گیری مکانیزم های تجمیع سرمایه های خرد و نیز پیگیری ادامه سیاست های انضباط پولی در بانک ها (با رعایت ملاحظات دیگر) انجام دهد.