شکاف تاریخی بورس و طلا؛ بازار سهام در ارزنده ترین نقطه ۱۴ سال اخیر

فارس/ نسبت شاخص کل بورس به طلای ۱۸ عیار به یکی از پایینترین سطوح خود در بیش از یک دهه اخیر رسیده است؛ وضعیتی که نشان میدهد بازدهی بازار سهام در سالهای گذشته فاصله قابلتوجهی با رشد بازار طلا داشته و شکاف میان این دو دارایی به رکوردهای تاریخی نزدیک شده است.
بررسی نسبت شاخص کل بورس به طلای ۱۸ عیار، تصویری متفاوت از عملکرد واقعی بازار سرمایه ارائه میدهد. اگرچه شاخص کل طی سالهای اخیر رشد اسمی قابل توجهی را تجربه کرده، اما سرعت رشد طلا بهمراتب بیشتر بوده و همین موضوع باعث شده قدرت خرید سرمایهگذاران بورسی در مقایسه با دارندگان طلا کاهش یابد.این نسبت که یکی از معیارهای سنجش ارزندگی نسبی بازار سهام در برابر داراییهای ضدتورمی محسوب میشود، اکنون در محدودهای قرار گرفته که طی سالهای اخیر کمتر مشاهده شده است.
سقوط نسبت بورس به طلا تا کفهای چندساله
دادهها نشان میدهد نسبت شاخص کل به طلای ۱۸ عیار پس از ثبت اوج تاریخی خود در سال ۱۳۹۹ وارد یک روند نزولی فرسایشی شده و اکنون به محدوده حدود ۰.۰۲ واحد رسیده است.این در حالی است که در اوج رونق بازار سهام در سال ۱۳۹۹ این نسبت تا محدوده نزدیک ۰.۲ واحد افزایش یافته بود.به بیان دیگر، نسبت مذکور در مقایسه با سقف تاریخی خود بیش از ۸۵ درصد افت کرده است؛ موضوعی که بیانگر برتری مطلق طلا نسبت به بورس طی سالهای اخیر است.

شش سال برتری مستمر طلا بر سهام
از سال ۱۳۹۹ تاکنون، بخش عمده سرمایههای سرگردان به سمت بازارهای مبتنی بر ارز و طلا حرکت کردهاند. رشد تورم، افزایش نرخ ارز و تمایل سرمایهگذاران به داراییهای پوششدهنده کاهش ارزش پول ملی باعث شده فلز زرد عملکردی بهمراتب بهتر از بازار سهام ثبت کند.نتیجه این روند، عقبماندگی قابل توجه بورس نسبت به طلا و کاهش مستمر نسبت شاخص کل به طلای ۱۸ عیار بوده است؛ روندی که در نمودار نیز بهوضوح قابل مشاهده است.
بازار سهام ارزان شده یا طلا گران؟
وقتی نسبت شاخص کل به طلا به کفهای تاریخی نزدیک میشود، دو تفسیر مطرح است؛ یا طلا در سطوح بسیار بالایی قرار گرفته یا بازار سهام نسبت به ارزش داراییهای جایگزین ارزان شده است.بررسی سودآوری شرکتهای بورسی، رشد ارزش جایگزینی داراییها و نسبتهای ارزندگی بازار نشان میدهد بخشی از این واگرایی ناشی از عقبماندن قیمت سهام نسبت به رشد سایر داراییهاست. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران این وضعیت را یکی از کمسابقهترین دورههای ارزندگی نسبی بورس ارزیابی میکنند.
جبران عقبماندگی چه ابعادی دارد؟
اگر فرض شود قیمت طلا در سطوح فعلی ثابت بماند، بازگشت نسبت شاخص کل به محدودههای سال ۱۳۹۹ نیازمند رشد چندبرابری شاخص کل خواهد بود.محاسبات مبتنی بر نسبتهای تاریخی نشان میدهد برای رسیدن به سطوح اوج دوره رونق بازار، شاخص کل باید افزایش بسیار قابل توجهی را تجربه کند.این موضوع ابعاد شکاف ایجادشده میان بازار سهام و طلا را بهخوبی نمایان میکند.
چرا شکاف بورس و طلا تا این حد عمیق شده است؟
صادق محبی، تحلیلگر بازارهای مالی گفت: مهمترین عامل افت نسبت شاخص به طلا، انتقال تدریجی نقدینگی به داراییهایی بوده که توان بیشتری در حفظ ارزش پول داشتهاند.این کارشناس اقتصادی ادامه داد: در سالهای اخیر سرمایهگذاران بیش از هر چیز بر پوشش تورم تمرکز کردهاند و همین مسئله باعث شده طلا با سرعت بیشتری رشد کند.وی افزود: بخش مهمی از بازار سهام از منظر سودآوری و ارزشگذاری در سطوح جذابی قرار دارد، اما جریان نقدینگی هنوز نتوانسته به اندازه کافی به سمت سهام بازگردد. به همین دلیل شکاف میان بازدهی طلا و بورس همچنان حفظ شده است.محبی همچنین تأکید میکند که در دورههای مختلف تاریخی، هرگاه این نسبت به محدودههای بسیار پایین رسیده، بازار سهام در میانمدت عملکرد بهتری نسبت به گذشته ثبت کرده است؛ هرچند زمانبندی این تغییر معمولاً به شرایط اقتصادی و روند ورود نقدینگی وابسته بوده است.
یکی از عمیقترین واگراییهای تاریخ بازار
نسبت شاخص کل بورس به طلای ۱۸ عیار اکنون در یکی از پایینترین سطوح ۱۴ سال اخیر قرار گرفته و فاصله قابل توجهی با اوج تاریخی سال ۱۳۹۹ دارد.این واگرایی نشان میدهد طلا طی سالهای گذشته برنده مطلق رقابت با بازار سهام بوده است. در مقابل، بورس از منظر ارزشگذاری نسبی در محدودهای قرار گرفته که بسیاری از فعالان بازار آن را یکی از ارزندهترین مقاطع تاریخی میدانند.تداوم یا کاهش این شکاف، در نهایت به مسیر نقدینگی، سودآوری شرکتها و بازگشت اعتماد به بازار سهام وابسته خواهد بود.
















