پاپوش چینی‌ها برای صنعت کفش ایران

فارس/ چشم‌بادامي‌ها بعد از هجوم به بازار پوشاک، موبايل و کالاهاي مصرفي، اين‌بار پاپوش‌هاي رنگين بنجل براي ايراني‌ها درست کرده و صنعت کفش ايران در آستانه تعطيلي قرار گرفته است. توسعه مشاغل خرد و کوچک و گسترش بخش خدمات يکي از پايه‌هاي ايجاد اشتغال و مبارزه با بيکاري در اقتصاد است، اما در سال‌هاي گذشته با واردات بي‌رويه و هجوم کالا از ترکيه و چين فرصت‌هايي که با زحمت به دست آمده بود، به يکباره کاهش معناداري پيدا کرده است. کفش‌هاي دست‌دوز چرم ايراني که هم‌اکنون به‌عنوان يکي از برندهاي خوشنام در دنيا شناخته مي‌شدند، اين روزها به دليل وضعيت نا به سامان بازار که عمده آن ناشي از واردات افسار گسيخته است، رو به تعطيلي مي‌رود. واحدهاي توليدي که زماني تعداد زيادي کارگر از آن براي خانواده خود روزي مي‌بردند، با افزايش هزينه توليد و در سايه عدم توجه مردم و مسئولان با کاهش نيروي کار مواجه هستند و با کاهش نقدينگي امکان افزايش توليد يا فروش ندارند. * خريد کفش خارجي مساوي بيکار شدن کارگر ايران شايد در ذهن مخاطبان اين سوال مطرح شود که «چرا در سايه عدم توجه مردم» صنعت کفش رو به تعطيلي مي‌رود؟ دقيقا نکته اينجاست، خريد کفش با برندهاي خارجي يعني افزايش اشتغال خارجي و بيکار شدن يک کارگر ايراني! در شرايطي که صنعتگران و هنرمندان ايران يکي از بهترين توليدکنندگان کفش در دنيا به شمار مي‌روند، معلوم نيست، با چه منطقي اجاره ورود حجم زيادي از لوازم توليد کفش از کفه گرفته تا بند آن داده شده است و با وجود اعتراض فراوان، چرا تاکنون جلوي اين اقدام توسط دولت گرفته نشده است. در سخنان اخير مقام معظم رهبري که در جمع کارگزاران نظام داشتند، هم بر لزوم مبارزه جدي با پديده قاچاق و واردات بي‌رويه تأکيد و از طرفي توسعه بنگاه‌هاي خرد و کوچک بسيار مهم‌تر و حائز اهميت اعلام شد. با بررسي شرايط موجود صنعت کفش به عنوان بنگاه‌هاي زودبازه و با ظرفيت ايجاد اشتغال گسترده در جامعه دريافتيم که کمبود مواد اوليه و مشکلات گمرکي و امور مالياتي مواردي است که توليدکنندگان از آن ناراضي بوده و از سوي ديگر نيز ورود کفش‌هاي چيني و ترکيه‌اي وضعيت اين بازار را با آشفتگي‌هايي مواجه کرده است. نتيجه يک تحقيق در بازار صنعت کفش نشان مي‌دهد که عامل پيشرفت اين کشورها درصنعت چرم و کفش در کشورهايي نظير ترکيه، مالزي، حمايت قاطعانه دولت‌ها از صنعت داخل بوده است. نقش دولت‌ها در تنظيم بازار و حمايت از توليد داخل بي‌شک تعيين کننده و تا حد زيادي راهگشار خواهد بود، چرا که ابزارهاي مورد نياز تنها در دست مسئولان اجرايي کشور است که به عنوان مثال ايجاد تسهيلات و مشوق‌ توليدي براي جذب سرمايه‌گذاران بيش‌تر به اين صنعت تنها از طريق يک بخشنامه يا دستورالعمل دولتي امکان پذير خواهد بود؛ در اين باره دولت براي حمايت از بخش توليد ابتدا با کاهش هزينه تمام شده سپس با استفاده از ابزار معافيت‌ها يا صدور مجوزهاي لازم مسير را براي توليد ملي هموار کند. به قول پروين اعتصامي در گفت‌وگوي مور با سليمان نبي در دعوت از مورچه به قصر و خودداري مور و تاکيد بر کار و تلاش و اندوختن غذا براي زمستان، حرفهاي جالبي مبني بر تلاش و قناعت به نتيجه کار نهفته است. « نيفتد با کسي ما را سرو کار /که خود هم توشه داريم و هم انبار چو ما خود خادم خويشيم و مخدوم/به حکم خودکس نمي‌گرديم محکوم مرا اميد راحتهاست زين رنج/ من اين پاي ملخ ندهم به صد گنج» اگر مردم به توليد داخلي قناعت کنند ، ديگر دلالان و قاچاقچيان فرصت پيدا نمي‌کنند که سال گذشته ۵۱ ميليارد دلار واردات رسمي کالا به کشور باشد و حدود ۳۰ ميليارد دلار هم کالاي قاچاق وارد کشور کنند و به راحتي مصرف شود. لطفا کمي به توليد داخلي قناعت داشته باشيم و کار و توليد ايراني اهميت دهيم. دست‌هاي پينه بسته کارگر و کفشي که با زحمت توليد مي‌شود در اين گزارش ميداني خبرنگار فارس با حضور در ميان توليدکنندگان و کارگران صنعت کفش در خيابان انقلاب اسلامي تهران گوشه‌اي از مشکلات و موانع رشد اين بخش را براي مخاطبان و مسئولان منتشر مي‌کند. در زير زمين پاساژ راسته فروشنده‌هاي کفش خيابان فردوسي 3 کارگر در حال کار هستند؛ فضاي اين کارگاه پر از بوي چسب و چرم شده است، تا حدي که نفس کشيدن کمي سخت مي‌شود؛ يکي از کارگران کفشي را روي پاي خود گذاشته با انبر دستي رويه چرم کفش را به زير مي‌کشد و با سرعت تعدادي ميخ بر آن مي‌کوبد تا در قالب جا بگيرد. کارگر ديگري که ظاهرا ماهر به نظر مي‌رسد، با دست‌هاي پينه بسته هم مشغول برش قطعات رويه توسط پرس هيدروليک و شابلونهاي برش است؛ به گفته اين کارگر اين شابلون‌ها تيغه‌اي و دو طرفه هستند و با برعکس کردن شابلونها قطعات لازم براي لنگه مخالف کفش برش مي‌خورد. کارگر ميانسال بعدي که هدفون موبايل در گوش خود گذاشته هم بخش زيرين کفش‌ها را با سمباده مخصوص صيقل مي‌دهد تا براي جاسازي پاشنه آماده شود. پاي صحبت يکي از اين کارگران مي‌نشينيم، تا درباره نحوه کار خود توضيحاتي دهد؛ اين کارگر 65 ساله خود را عباس محبي معرفي کرده و مي‌گويد: از 20 سالگي در اين صنف مشغول به کار هستم و بيش از 40 سال کفش توليد مي‌کنم. وي درحالي با چکش تعدادي ميخ بر زيره کفش مي‌کوبد، درباره نحوه تعطيلي کارگاه توليدي کفش خود، اينطور توضيح مي‌دهد: تا 5 سال پيش کارگاه کفش داشتم، اما چون با افزايش هزينه ديگر صرفه اقتصادي نداشت، کارگاه را جمع کردم و اکنون براي فرد ديگر کار مي‌کنم. اين کارگر مي‌گويد: تعطيلي کارگاهم در سال 89 با موعد بازنشستگي‌ام همزمان شد و الان تمام تجهيزات را فروختم؛ اگر ادامه کار برايم توجيه داشت، هيچ موقع کارگاه را جمع نمي‌کردم. خبرنگار فارس مي‌پرسد، اگر دولت حمايت کند و تسهيلاتي در نظر بگيرد، حاضر به تأسيس کارگاه هستيد ياخير، اين طور پاسخ مي‌دهد: اگر من از دولت با دريافت وام کارگاه توليدي راه اندازي مي‌کنم، اما از آن طرف نبايد بازار از کالاي چيني و ترکيه‌اي پر شود. محبي مي‌گويد: تمام فنون مربوط به توليد کفش را مي‌دانم و حاضرم مجددا کارگاه بزنم، اما بازار را تاجرها و سرمايه‌دارها، واردکنندگان رسمي و قاچاقي خراب کرده‌اند و کفش‌هاي ايراني کم‌تر در فروشگاه‌ها فروخته مي‌شود. امروز کفش فروش به جاي اين که به فروش کفش داخلي افتخار کند، کفش چيني، تايواني، ترکيه‌اي و اخيرا ويتنامي به فروش مي‌رساند. کارگر ديگر اين کارگاه که خود را بهمن علي محمدي معرفي مي‌کند، درباره کيفيت کفش‌هاي وارداتي مي‌گويد: کفش‌هاي چيني و ترکيه‌اي چندماهي بيش‌تر مهمان خريدار نيستند و پس از مدتي کوتاه استحکام خود را از دست مي‌دهند. وي در پاسخ به اين سوال که چرا بعضي مشتريان از کيفيت توليد داخل راضي نيستند، اين طور توضيح مي‌دهد که مواد اوليه و نوع رويه و زيره کفش بسيار مهم است و کيفيت آن بر ماندگاري و دوام کفش اثر مي‌گذارد. پاي حرف توليدکنندگان محمد صفري، کارفرماي اين کارگاه مي‌گويد: توليدکنندگان علاقه دارند، محصولي را که به بازار عرضه مي‌کنند، مورد رضايت مشتري باشد و از توليدشان استقبال شود؛ براي توليد يک کالاي مرغوب بايد مواد اوليه مرغوب در دسترس باشد و براي تهيه اين مواد گاهي ما هم فريب مي‌خوريم و مواد قلابي به ما فروخته مي‌شود. وي درباره دليل امکان افزايش کيفيت توليدات اين طور شرح مي‌دهد که کمتر توليدکننده‌اي وجود دارد که خواستار اين باشد که از مرغوبيت توليدش کاسته شود، اما گاهي اوقات شرايط بازار و هزينه‌هاي اضافي سبب مي‌شود که توليدکنندگان ناچار به استفاده از مواد اوليه نامرغوب شوند و نهايت اينکه محصولي کم کيفيت روانه بازار کنند. اين توليدکننده مي‌گويد: با ورود کفش‌هاي چيني و ترکي بازار از دست توليدکنندگان خارج شده و عملاً بازار در دست دلالها و واسطه‌هاي کفش‌هاي خارجي است و مردم هم به دليل ارزان بودن، از اين نوع کفشها استقبال مي‌کنند. به گزارش فارس، با وجود چنين وضعيتي نمي‌توان براي بازار کفش آينده روشني متصور بود و در صورت ادامه روند ورود کفش‌هاي بنجل چيني و ترکيه‌اي بازار مملو از کالاهاي غير ايراني شده و آمارهاي اشتغال خارجي‌ها روز به روز بهبود خواهد يافت. اين وضعيت بي‌شک تعطيلي و کاهش ظرفيت‌ توليدي اکثر کارگاه‌هاي توليدي را به دنبال داشته و آمار بيکاري در جامعه به همين سبب روندي صعودي خواهد داشت؛ در اين زمينه لازم است مسئولان و متوليان توجه ويژه اي نسبت به بازار کفش کشور داشته باشند و براي رفع موانع و مشکلات توليدکنندگان اقدام موثري از جمله جلوگيري از واردات انجام دهند، تا مانع از تعطيلي کارگاه‌هاي توليدي کفش شوند. در اين پاساژ توليدکننده ديگري به نام جعفر نوروزي با بيان اينکه واردات کفش هنوز معضلي براي صنعت کفش کشور محسوب مي‌شود، مي‌گويد: واردات کفش چيني با آنکه به علت افزايش قيمت ارز کمتر شده است، اما هنوز توانايي به خطر انداختن صنعت کفش ما را دارد. با آنکه واردات تأثير زيادي در کاهش فروش توليدات داخلي دارد، اما بايد تلاش شود تا تمام کفش‌هاي موجود در بازار داخلي سازي شوند؛ اين مشکل به عوامل زيادي بستگي دارد که يکي از مهمترين آنها کيفيت توليدات داخلي است که بايد بيشتر در اين زمينه کار شود. وي مي‌گويد: کمبود نيروي انساني ماهر و متخصص در صنعت کفش، به روز نبودن تجهيزات توليد کفش و نداشتن سرمايه کافي از عواملي به شمار مي رود که دست به دست هم داده و کيفيت محصولات داخلي را تحت تاثير قرار داده است. بايد بخش خصوصي با همکاري دولت وارد عمل شوند و با برطرف کردن اين معضلات کيفيت صنعت کفش را افزايش دهند. اين توليد کننده کفش مي‌گويد: اگر کيفيت محصولات داخلي افزايش پيدا کند، مردم ديگر به سمت کفش هاي وارداتي نخواهند رفت و صنعت کفش ما رونق گذشته خود را باز مي يابد؛ تعداد کمي از توليدکنندگان ما هستند که کفش با کيفيت فوق‌العاده توليد مي‌کنند، اما به دليل ناشناخته بودن، مردم آگاهي کامل از توليد آنها ندارند. به گزارش فارس، حمايت از توليد و سرمايه ايراني اولويت اصلي برنامه هاي سال جاري دولت را بايد تشکيل دهد و با عنايت به اين مهم که صنعت چرم و کفش کشور جزء مزيت‌هاي ملي کشور ما محسوب مي‌شود، ضروري است در جهت توليد تمام عيار کفش ايراني قدم برداريم.