بولتن نيوز/ با گذشت 10 ماه از تحريم نفت ايران توسط اتحاديه اروپا و آمريکا، رويدادهايي به وقوع پيوسته که نشان مي دهد نفت ايران تحريم شدني نيست. 17 آذرماه زماني است که آمريکا ناگزير است بار ديگر به درخواست کشورهاي مصرف کننده نفت ايران براي معافيت دوباره از تحريم پاسخ دهد.به گزارش فارس، اخيرا در برخي رسانه هاي خارجي خبرهايي منتشر شده است که از درخواست برخي از کشورهاي خريدار نفت ايران براي افزايش زمان معافيت تحريم واردات نفت از ايران حکايت مي کند.
براين اساس به جرات مي توان گفت که نه تنها نفت ايران تحريم شدني نيست بلکه آمريکا و اتحاديه اروپا در معادلات خود نسبت به تحريم يک جانبه نفت ايران در ژانويه 2012 اشتباه کردند و خودشان قرباني تحريمي شدند که قرار بود ايران را از پاي درآورد.
*آنچه که اتفاق افتاد
بهمن سال گذشته بود که وزير امور خارجه هلند از تصويب رسمي طرحي پرده برداشت که براساس اين طرح صادرات نفت ايران توسط اتحاديه اروپا تحريم مي شد.
اوري روزنتال، پس از اعلام اين خبر گفت: اين تحريم پس از يک دوره مهلت 5 ماهه براي خريداران نفت ايران اجرايي مي شود؛ به طوري که براين اساس تحريم صادرات نفت ايران در اول ژانويه 2012 تصويب و از اول ژوئيه 2012 به اجرا گذاشته مي شود.
وي در همان زمان تصريح کرد: براساس اطلاعات جمع آوري شده واردات نفت اروپا از ايران روزانه 450 هزار بشکه برآورد شده است و تعيين يک فاصله 5 ماه فرصت خوبي است تا خريداران نفت بتوانند جايگزين مناسبي را براي نفت ايران بيابند.
پس از تصويب اين تحريم در اتحاديه اروپا، رئيس جمهوري آمريکا با اجراي تحريمهاي کنگره آمريکا عليه نظام مالي و صنعت نفت ايران در اول فروردين ماه 91 موافقت و آن را رسما امضا کرد.
در بيانيه کاخ سفيد که در فرودين ماه صادر شد، آمده است: "رئيس جمهور به اين نتيجه رسيده است که عرضه جهاني نفت به اندازهاي است که تحريم نفتي ايران به تأمين نيازهاي متحدان ايالات متحده آسيب نرساند. بدين ترتيب از سه ماه ديگر مجازاتهاي در نظر گرفته شده براي خريداران نفت ايران به اجرا گذاشته ميشود و هدف از اين تحريم، کاهش درآمدهاي نفتي ايران براي فشار بر اين کشور جهت متوقف کردن غني سازي اورانيوم است."
*90درصدخريداران نفت ايران 6 ماه معاف شدند
باگذشت تنها چند ماه از اعلام تصويب اين تحريم ها و درصورتي که تا زمان اجراي آن 3 ماه فرصت باقي مانده بود، رويداد جالب توجهي رخ داد که ناشي از آغاز اختلاف بر سر تحريمهاي يک جانبه آمريکا اتحاديه اروپا بر صادرات نفتي ايران بود.
تحريم صادرات نفت ايران اولين اثرات منفي خود را در بازارهاي نفت گذاشت و موجب افزايش قيمت نفت تا 125 دلار در هر بشکه شد.
خاطره سرماي طاقت فرساي زمستان سال گذشته هنوز در خاطرهها زنده است و اينکه تحريم يک جانبه موجب شد تا برخي از پالايشگاه هاي نفت ايتاليا، فرانسه، انگليس، اسپانيا تعطيل شوند و به موجب اين امر توليد بنزين در اين کشورها به کمترين حد برسد و صف هاي طولاني پشت سر جايگاه هاي سوخت ايجاد شوند.به همين دليل برخي از کشورهاي عضو اتحاديه اروپا که خود خريدار نفت ايران بودند مي خواستند تا از اين تحريم ها معاف شوند.
در همان زمان يکي از مقامات ارشد اتحاديه اروپا به طور رسمي اعلام کرد "پس از نشست هايي که با خريداران اروپايي نفت ايران برگزار کرديم مقرر شد تا تجديد نظري در تحريم صادرات نفتي ايران توسط کشورهاي عضو اين اتحاديه در دو ماه آتي يعني ماه هاي مه و ژوئن انجام شود."
برخي از کشورهاي عضو اتحاديه اروپا از جمله يونان به دليل مشکلات اقتصادي و همچنين بالارفتن قيمت جهاني نفت مي خواستند هرچه زود تر از اين تحريم ها معاف شوند اما مسئولان اتحاديه اروپا اعلام نظر در اين باره را به ماه هاي مه و ژوئن منتقل کردند تا بتوانند به يک تصميم قطعي برسند.
به نظر مي رسد اتحاديه اروپا و آمريکا مي خواستند در مدت 6 ماه تا آغاز اجراي اين تحريم هاي نفتي ، خريداران نفت ايران آخرين تلاش هاي خود را انجام دهند تا ديگر نيازي به واردات نفت از ايران نداشته باشند.
اما اين انتظار نيز ثمري نداشت و بالاخره هيلاري کيلينتون وزير امور خارجه آمريکا در ماه ژوئن اعلام کرد 18 کشور خريدار نفت ايران به مدت 6 ماه از اجراي اين تحريمها به شرط کاهش واردات نفت از ايران معاف مي شوند.
و براساس اعلام وزير امور خارجه آمريکا کشورهاي معاف شده عبارت بودند از: هند، مالزي، آفريقاي جنوبي، کره جنوبي، سريلانکا، ترکيه تايوان،انگليس، بلژيک، جمهوري چک، فرانسه، آلمان، يونان، ايتاليا، هلند، لهستان و اسپانيا و ژاپن که به نوعي مي توان گفت اين 18کشور خريدار بيش از 90 درصد از نفت ايران هستند.
*مشتريان جديد نفت ايران
گزارش خبرنگار فارس اضافه مي کند پس از اجرايي شدن اين تحريم هاي نفتي در اول جولاي، مسئولان صنعت نفت ايران در واکنش به اين تحريم هاي نفتي يک جانبه اعلام کردند صادرات نفت به شش کشور اروپايي هلند، اسپانيا، ايتاليا، فرانسه، يونان و پرتغال را متوقف مي کنند.
يکي از مسئولان شرکت ملي نفت اعلام مي کند: جمهوري اسلامي ايران، صادرات نفت به فرانسه و هلند و انگليس و آلمان متوقف کرده است و مابقي کشورهاي اروپايي از جمله ايتاليا،اسپانيا،پرتغال و يونان نيز بايد قرار دادهاي بلند مدت امضا کنند، در غير اين صورت صادرات نفت به اين کشورها نيز متوقف مي شود.
پس از اين التيماتوم وزارت نفت و قطع صادرات نفت به برخي از کشورهاي اروپايي، مسئولان صنعت نفت سعي کردند تا مشتريان جديدي را براي نفت ايران دست و پا کنند.
از اين رو يکي از بازارهاي جديد نفت ايران برخي کشورهاي آفريقايي مانند کنيا،آنگولا و چند کشور ديگر آفريقايي اعلام شد؛ به طوري که مدير سابق امور بين الملل شرکت ملي نفت ايران اعلام مي کند ايران قرار داد جديد نفتي با کنيا امضا کرده است که براين اساس مقرر شده ايران سالانه 30 ميليون بشکه نفت را به اين کشور صادر کند و از طرفي نيز کشورهاي زيمباوه و تاجيکستان نيز به عنوان مشتريان جديد نفت ايران معرفي شدند.
در ادامه مسئولان صنعت نفت ايران نيز تاکيد مي کنند مشتريان قديمي نفت ايران مانند ترکيه و کشورهاي آسيايي کما في السابق مي توانند محموله هاي نفت مورد نياز خود را از ايران وارد کنند.
*خريداران قديمي واردات نفت از ايران را کاهش دادند
همانطور که گفته شد اتحاديه اروپا تنها به يک شرط مجوز واردات نفت از ايران را براي 18 کشور صادر کرد که اين کشورها واردات نفت خود را از ايران کاهش دهند.براين اساس آمار واردات نفت برخي از کشورهاي آسيايي و اروپايي در هفت ماه گذشته نشان مي دهد که اين کشورها به تعهدخود در قبال اتحاديه اروپا عمل کردند.
به طوري که چين 21 درصد، ژاپن 33 درصد، کره جنوبي 17 درصد واردات نفت خود را کاهش داده و از طرفي ترکيه و هند نيز همانند گذشته و قبل از اعمال تحريم ها سعي کردند نفت مورد نيازشان را از ايران تامين کنند.
اين کاهش واردات نفت از ايران موجب شد تا صادرات نفت ايران در ماه هاي اول تحريم کاهش يابد و براساس آمار هاي ارائه شده از سوي موسسه بين المللي انرژي حتي روزانه به زير يک ميليون بشکه نيز برسد اما صادرات هرگز متوقف نشد؛ به طوري که به قول وزير نفت در ماه هاي اخير صادرات نفت ايران در حال افزايش و در ماه اخير به يک ميليون 300 هزار بشکه نيز رسيد و حتي اين روند در حال افزايش است.
در اين ميان ظاهرا و به استناد آمارهاي اعلام شده از سوي کشورهاي مختلف، عربستان، عراق، ليبي و روسيه از همان ابتدا دنبال اين بودند تا توليد نفت خود را افزايش دهند و جايگزين نفت ايران کنند ولي کارشناسان نفتي و حتي خريداران نفت ايران اعلام کردند نمي توانند به جز از نفت ايران از نفت کشور ديگري استفاده کنند. علت اين امر هم نوع نفت ايران (درجه API) و انطباق آن با پالايشگاه هاي کشورهاي مقصد است که بارها به تفصيل در موردش صحبت شده است.
*درخواست افزايش معافيت براي واردات نفت، نتيجه 10 ماه تحريم
همانطور که در ابتداي اين گزارش آمد، برخي از رسانه هاي خارجي از جمله خبرگزاري رويترز و برخي رسانه هاي ديگر اخيرا طي گزارش هايي مدعي شدند بنا به درخواست کشورهاي وارد کننده نفت از ايران احتمال افزايش زمان معافيت اين کشورها براي يک دوره 6 ماهه ديگر نيز وجود قوت گرفته است.
در همين رابطه يک منبع آگاه غربي گفته پس از کاهش شديد حجم واردات نفت از ايران در نيمه دوم سال جاري، امکان دارد کشورهاي آسيايي وارد کننده نفت ايران از معافيت دوباره تحريمهاي نفتي براي يک دوره 6 ماهه برخوردار شوند.
با اين حال، پالايشگاههاي آسيايي که بسياري از آنها براي پالايش نفت ايران ايجاد شدهاند، تمايلي به کاهش واردات نفت از اين کشور بيش از 20 درصد را در سال جاري ندارند و همانطور که اعلام شد تغيير تاسيسات براي برخي از اين پالايشگاهها يک چالش فني بزرگ خواهد بود و هزينههاي زيادي در برخواهد داشت.
مقامات دولتي هند،کره جنوبي،چين و حتي برخي از کشورهاي آسيايي ديگر انتظار دارند اين معافيت ها ادامه يابد و پيش از اعلام رسمي اين کشورها تانر يلديز وزير انرژي ترکيه نيز بارها از پاي بندي توافقات نفتي ترکيه به ايران خبر داده و اعلام کرده است اين کشور مانند گذشته از ايران نفت وارد مي کند و آمريکا و هيچ دولت ديگري نمي تواند مانع واردات نفت از ايران شوند.
*تجربه تلخ 10 ماه تحريم نفت ايران براي آمريکا و اروپا
در همين رابطه اسماعيل رحيمي يکي از کارشناسان انرژي در گفتوگو با خبرنگار اقتصادي فارس مي گويد: تجربه 10 ماهه تحريم نفت ايران توسط اتحاديه اروپا و آمريکا و همچنين اظهارات رئيس جمهور آمريکا در روزهاي اخير اين موضوع را مي رساند که آنها از تحريم نفتي ايران درس گرفته اند و نمي خواهند در اوج فصل سرما شاهد تعطيلي مجدد برخي از پالايشگاه هاي نفت در سطح اروپا و جهان باشند.
وي ادامه مي دهد: به طور معمول تقاضاي نفت در مدت فصل سرما افزايش مي يابد ولي توليد نفت ثابت است. با اين شرايط در حالت عادي شاهد افزايش چند دلاري قيمت نفت در بازارهاي جهاني هستيم اما سال گذشته وقتي که اروپا و آمريکا دست به چنين کاري زدند و نفت ايران را تحريم کردند قيمت نفت افزايش بيش از 10 دلار داشت و به يک باره از 110 دلار در هر بشکه به 120 و در برخي از روزها نيز به 125 دلار نيز رسيد.
اين کارشناس انرژي تصريح مي کند: آمريکا و اروپا زمستان سال گذشته را با سختي و فشار اقتصادي پشت سرگذاشتند و با توجه يه بدهي هاي کشورهاي عضو اتحاديه اروپا اين کشورها ديگر حاضر نخواهند بود زمستان امسال را نيز با فشارهاي شديد اقتصادي بگذرانند.
وي ادامه مي دهد: هم اکنون شنيده ها حاکي از اين است که اوباما نيز به اين موضوع پي برده و نمي خواهد نفت ايران را براي بار ديگر با تهديد مواجه کند زيرا مي داند عواقب اين کار دامن اقتصاد آمريکا و اروپا را خواهد گرفت.
اين در حالي است که سخنگوي کاخ سفيد بدون اظهار نظر در اين خصوص که آيا تحريم ها تشديد مي شود و يا به درخواست کشورهاي خريدار نفت از ايران تن خواهند داد، اعلام کرده است: تصميمگيري در مورد تمديد معافيت برخي کشورها از تحريمهاي نفتي ايران 8 دسامبر(17 آذرماه) صورت خواهد گرفت.
با اين شرايط ايالات متحده آمريکا و اتحاديه اروپا حتما در طول اين مدت به اين موضوع پي برده اند که نفت ايران تحريم شدني نيست زيرا سابقه نشان داده است که جهان براي داشتن آرامش نيازمند به نفت ايران است.