قاچاق سکههای ۵۰۰ تومانی واقعیت دارد؟

تجارت نيوز/ سالهاست ماجراي ذوب کردن مسکوکات و حتي قاچاق آن به ساير کشورها خبري شده است. حالا که رئيس کل بانک مرکزي خبر داده ارزش اسمي سکه از ارزش واقعي آن کمتر است و قيمت فلزات هم افزايش يافته، سوال اينجاست که آيا ذوب و قاچاق سکه هم بيشتر شده؟
پاييزسال گذشته رئيس کل بانک مرکزي اعلام کرد که هزينه ضرب هر قطعه سکه ۵۰۰ توماني به ۸۰۰ تومان رسيده است. البته اين که ارزش سکه از ارزش اسمي آن بيشتر شده خبر جديدي نبود و اين ماجرا از چندين سال قبل با انتشار خبرهايي درباره ذوب سکههاي رايج و فروش فلز آنها حسابي داغ شده بود. موضوعي که به کسب و کار جديدي براي عدهاي تبديل شده و گفته ميشد با جمعآوري سکههاي رايج و ذوب آن سود کلاني به جيب ميزنند.
حالا با افزايش قيمت فلزات، آن هم همزمان با کاهش بيشتر ارزش پول ملي بار ديگر موضوع ذوب کردن اين سکهها و حتي قاچاق آلياژ آن به خارج از کشور مطرح شده است. اما بايد ديد آيا تکرار اين ماجراي قديمي هنوز هم ممکن و به صرفه است؟
به دردسرش نميارزد
آيت محمدولي، رئيس اتحاديه طلا و جواهر درباره احتمال ذوب و قاچاق مسکوکات رايج ميگويد: در گذشته ۲۵ تومانيهاي دو رنگي ضرب ميشد که در ترکيب آن برنج به کار رفته بود و فلز آن به کار ميآمد اما فلز مسکوکات فعلي کاربرد چنداني ندارد که بخواهند آن را ذوب کنند.
او ادامه ميدهد: اولا درحال حاضر حجم مسکوکات در دست بسيار کم شده و جمعآوري سکه در حجم بالا ممکن نيست دوما فلز آن چندان کارآمد نيست. بنابراين به هزينه آن نميارزد. فلز اين سکهها به درد صنعت طلا، نقره و پلاتين هم نميخورد چون يا آنقدر نرم است که مثل سرب و قلع ممکن است به راحتي از بين برود يا مثل استيل بسيار محکم است و به آساني ذوب نميشود.
به اعتقاد محمدولي با اين که بانک مرکزي به علت بيشتر بودن هزينه اين سکهها از ارزش اسمي آن، ضربش را بشدت کاهش داده اما ارزش فلز به کار رفته در اين اسکناسها و سود ناشي از آن انقدري نيست که به دردسر جمع کردن، ذوب کردن و قاچاق آن بيارزد چون در سکههاي فعلي مثل سکههاي قديمي فلزات گرانقيمت وجود ندارد.
کدام آلياژ در کدام سکه؟
سکههاي آلومينيوم – برنزي ۱۰۰ توماني با عيار ۹۲ درصد مس، ۶ درصد آلومينيوم و ۲ درصد نيکل توليد ميشوند در حالي که سکههاي نيکل – برنجي ۲۰۰ و ۵۰۰ توماني با عيار ۶۴ درصد مس و ۲۴ درصد روي و ۱۲ درصد نيکل ضرب ميشوند . ترکيب آلياژهاي به کار رفته در ساير سکه هاي ۵۰، ۱۰۰، ۲۰۰ و ۵۰۰ توماني هم تقريبا به همين شکل است درحالي که به گفته کارشناسان اين نوع سکهها در نقاط ديگر دنيا با حدود ۲۰ درصد نيکل ساخته ميشود.
پس به نظر ميرسد به طور کلي در سکههاي ساخت ايران، به طور ميانگين از آلياژ گرانقيمت نيکل کمتر از ساير نقاط دنيا استفاده ميشود. البته در گذشته سکهها (سکههاي ۲۵ و ۵۰ توماني) داراي درصد بيشتري از فلز نيکل بودند و عيار نيکل سکههاي فعلي بسيار کمتر از قبل شده است.
بنابراين از اين نظر ذوب سکههاي رايج امروزي براي به دست آوردن فلز گران قيمت نيکل به صرفه نيست. ضمن اين که به باور کارشناسان پولي به طور کلي قاچاقچيها زماني شروع به ذوب مسکوکات ميکنند که ارزش فلز سکه به ۱٫۵ الي ۲ برابر قيمت پولي آن سکه رسيده باشد.

















