آشنایی با ساز «قِرنِه»

همشهري آنلاين/ قرنه از خانواده سازهاي بادي قميش‌دار است. اين ساز در شمال ايران و در مازندران رايج بوده که طي صد سال گذشته به ورطه فراموشي سپرده شد، اما در سال‌هاي اخير با تلاش هنرمندان مازندراني اين ساز احيا شد و امروزه در اکثر گروه‌هاي موسيقي نواحي مازندران استفاده مي‌شود. محمد بلبلي: ساز «قرنه» بيشتر در مراسم شادي مردم مازندران به همراه ساز «دسرکوتن» استفاده مي‌شود. قرنه از سه قسمت تشکيل مي‌شود: قميش، لوله صوتي استوانه‌اي و انتهاي شيپوري. قسمت انتهايي شيپوري از شاخ گاو يا گوسفند و لوله صوتي استوانه‌اي آن از ني ساخته مي‌شود. قميش قرنه شبيه به قميش ني تکي بوشهر است. قميش را از بالا به پايين شکاف مي‌دهند و انتهاي آن را با نخ براي هواگيري و جلوگيري از گسترش شکاف مي‌بندند و هنگام نواختن براي بسته نشدن شکاف، لاي آن، يک تار مو مي‌گذارند. اندازه قميش حدود ۵ سانتي‌متر است. انتهاي قميش، درون لوله استوانه‌اي ساز قرار مي‌گيرد و مي‌توان آن را جابه‌جا يا از درون لوله صوتي کاملا خارج کرد. لوله صوتي ساز از جنس گياه ني تهيه مي‌شود. اندازه اين لوله در کوک‌هاي مختلف متفاوت است. روي لوله صوتي چهار يا پنج سوراخ و در زير آن يک سوراخ که با انگشت شست گرفته مي‌شود؛ ايجاد مي‌کنند. چهار سوراخ روي لوله صوتي، از انتهاي باز ساز، به ترتيب ابعاد زير را دارند: سوراخ اول نسبت به دوم ۲۰ ميلي‌متر، سوراخ دوم نسبت به سوم ۲۰ ميلي‌متر و سوراخ سوم نسبت به چهارم و چهارم نسبت به پنجم ۱۰ ميلي‌متر است. در نهايت دهانه‌اي که شکل شيپوري دارد و از شاخ گاو يا گوسفند ساخته شده در انتهاي لوله استوانه‌اي ساز نصب مي‌شود که در تقويت صدا تاثير زيادي دارد. #باهم_شکستش_مي‌دهيم ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد