آشنایی با ساز «گارمون»

همشهري آنلاين/ «گارمون»، يک ساز هواصداي مطلق زبانه‌دار با مخزن هواست. اين ساز برگرفته از آکاردئون که يک ساز غيرايراني‌ست ساخته شده است.

گارمون جزو سازهاي موسيقي نواحي ايران است که در آذربايجان شرقي کاربرد فراوان دارد.
آکاردئون در اوايل قرن ۱۹ در اروپا اختراع و ساخته شد و مورد استفاده قرار گرفت. پس از آن به موسيقي محلي در آمريکاي شمالي، آمريکاي جنوبي، روسيه و موسيقي محلي اروپا راه يافت و بعدها در روسيه و ايران نيز مرسوم شد.

اين ساز در ايران با نام گارمون شناخته مي‌شود. ‌سازي شبيه به آکاردئون، که ريشه‌ آن را در روسيه و قفقاز مي‌توان جست‌وجو کرد. اين ساز از روسيه به گرجستان و ديگر مناطق قفقاز و سپس به ايران آمده و در آذربايجان شرقي رواج يافته است.

---

بازار

---

معرفي ساز گارمون
گارمون در فرهنگ معين اين‌گونه معنا شده است: «گارمون، گارمان، قارمون يا قارمان، يک آلت موسيقي پرده‌دار شبيه جعبه که به هنگام نواختن آن را در دست گيرند و پرده‌هاي آن را با انگشت فشار دهند.»

تفاوت گارمون با آکاردئون
گارمون نسبت به آکاردئون کمي کوچکتر است. آکاردئون کلاويه‌هايي مثل پيانو دارد، ولي در گارمون کلاويه‌ها کوچک‌تر و در برخي مدل‌ها به شکل گرد ساخته مي‌شود. همچنين تکنيک‌هاي نواختن گارمون با آکاردئون کمي متفاوت است.

معرفي و بررسي گارمون آذربايجان شرقي
گارمون را در زبان آذري قارمان يا قارمون نيز مي‌گويند. اين ساز حاصل تغييراتي است که هنرمندان آذربايجان در آکاردئون براي همخواني با الحان موسيقايي آذري ايجاد کرده‌اند. اين ساز امروزه يک ساز موسيقي نواحي آذربايجان محسوب مي‌شود که حاصل احساس و تبحر هنرمندان آن ديار است. اين ساز در آذربايجان شرقي بيشتر متداول است.


ساختار گارمون
گارمون ساختاري شبيه آکاردئون دارد و متشکل از يک فانوس براي تامين هواي ساز و دو جعبه در دو طرف فانوس است. جعبه‌ سمت راست کلاويه‌هايي مانند پيانو و جعبه‌ سمت چپ، کلاويه‌هايي دکمه‌مانند دارد.

داخل هر دو جعبه مکانيسم‌هايي براي به صدا در آوردن زبانه‌ها وجود دارد. هر کلاويه به چند زبانه متصل است. رديف زبانه‌ها به پلانکا معروف است و در گارمون چهار، پنج، يا شش پلانکا وجود دارد. تکنيک‌هاي اجرايي گارمون تا حدودي با آکاردئون متفاوت است.  

گارمون‌سازي براي اجراي ملودي است. دکمه‌هاي سمت چپ اين ساز بر خلاف آکاردئون فقط امکان اجراي يک صدا را دارند که نوعي واخوان محسوب مي‌شود. کوک ساز گارمون تقريبا تامپره است، اما نيم‌پرده پايين‌تر از دياپازون است و يک ساز انتقالي محسوب مي‌شود. وسعت صوتي گارمان چند نت بيشتر از دو اکتاو است.

کاربرد ساز گارمون
گارمون در مراسم‌هاي شادي و عروسي‌ در آذربايجان به خصوص در مناطق عشايري و روستايي کاربرد دارد. اين ساز همواره با ساز کوبه‌اي نقاره همراه است.

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد
instagram.com/akharinkhabar