بیانیه سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی درباره سند 2030

فارس/ سازمان سازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي طي بيانيه‌اي اعلام کرد: در ماه هاي اخير برخي از اخبار پيرامون تضعيف ارزش هاي اسلامي و انقلابي در کتاب هاي درسي و برنامه  آموزشي، در فضاي مجازي و رسانه اي و برخي از سخنراني ها و اظهار نظرها منتشر شده است، و به بهانه سند 2030 يونسکو نيز اين فضا را تشديد کرده اند. لذا براي روشن شدن موضوع و رفع نگراني هاي احتمالي توضيحات ذيل را به استحضار ملّت شريف ايران مي رسانيم. 1ـ نظر به اهميت و جايگاه برنامه هاي درسي و تربيتي، اين سازمان راهبردهاي کلان خود را بر اساس سياست هاي کلي نظام و اسناد بالادستي همانند سند تحول بنيادين آموزش و پرورش، نقشه جامع علمي، سياست هاي مهندسي فرهنگي و برنامه هاي توسعه پنج ساله اجتماعي، سياسي، فرهنگي مصوب مجلس شوراي اسلامي تنظيم مي کند و نظرات و سليقه هاي گروهي و يا شخصي در توليد و تدوين برنامه ها امکان مداخله نمي يابند. 2ـ توجه به ارزش هاي اسلامي، ملّي و انقلابي از اهم دغدغه‌هاي سازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي و کارشناسان و مؤلفان کتاب هاي درسي است. روند عملکرد سازمان در پرداختن به ارزش ها در عرصه کتاب هاي درسي حاکي از توجه جدّي و روبه رشد به اين امر است. نشانه اين توجه پايبندي به ارزش هايي همانند «دفاع مقدس»، «فرهنگ ايثار و شهادت»، «امام(ره) و رهبري و ولايت فقيه»، «بيداري اسلامي، انسجام ملّي و اتحاد اسلامي، استکبار ستيزي»، «امامت و غدير و انتظار»، «نماز و فرايض ديني»، «فرهنگ و تمدن ايران و اسلام» و بسياري از مباحث ديگر در کتاب هاي درسي و مجلات آموزشي است و در يک مقايسه کمي مي‌توان اذعان کرد که پرداختن به ارزش هاي هويت ساز و اخلاقي ارتقاء بخش امنيت و اقتدار ملي در کتب و ساير توليدات سازمان تا کنون هرگز از چنين وسعتي برخوردار نبوده است، مضافاً اينکه کيفيت طرح اين ارزش ها نيز بسيار بهبود يافته است. 3ـ به صراحت اعلام مي دارد که سند 2030 هرگز به سازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي براي اجرا ابلاغ نشده است و برنامه ريزي هاي درسي و آموزشي بر اساس برنامه پنج ساله خود سازمان مبتني بر سند تحول بنيادين و منطبق با سند برنامه درسي ملّي از گذشته که هيچ نسبتي با سند 2030 ندارد انجام شده است. 4ـ خبرهايي که درباره برخي تغييرات و يا حذف  و جابجايي مطالب در کتاب هاي درسي منتشر شده است برخي به طور کلّي خلاف واقع بوده و برخي ديگر گزارش ناقص و يا ناروا از واقعيت است که ذيلا بدان اشاره خواهد شد. يادآور مي شود در گستره وسيع پرداختن به ارزش ها و يا ساير موضوعات در کتاب هاي درسي، گاهي ممکن است به اقتضاي کار و با توجه به جداول توزيع محتوا و نيازهاي جديد، نحوه پرداختن به يک موضوع تغيير کند و يا دستخوش تغيير احسن شوند، آنچه مهم است اينکه حفظ خط اصلي و سياست کلّي و ارتقاي سطح کيفي و کمي مطالب ارزشي پيوسته به صورت منسجم و ساختارمند بوده و تمامي تلاش ها در جهت تحقق همين امر مبذول مي گردد: در ذيل به نمونه هايي از شايعات و خبرها اشاره مي شود. الف: شايعه حذف فرهنگ شهادت و ايثار و درس شهيد فهميده از کتاب هاي درسي: نام و داستان شهيد فهميده از کتاب هاي درسي حذف نشده است و در کتاب هاي درسي فارسي پايه سوم ابتدايي، هديه آسماني پايه ششم ابتدايي و کتاب جديدالتأليف پايه هفتم از شهيد فهميده به روش هاي متنوع ياد شده است. تغيير عنوان درسي در کتاب هديه آسماني پايه ششم که به دليلي موجّهي انجام گرفته است مايه اشتباه يا بهانه برخي از افراد شده است. در حالي که درس قبلي همان هدف، محتوا و رويکرد امّا با توسعه بيشتر در فعاليت ها و افزايش تصوير و متن ارائه شده است و جمله معروف امام رحمة الله عليه و بسيج دانش آموزي و روز شهادت شيهد محمدحسين فهميده، کتاب مطالعات اجتماعي به پايه هفتم منتقل شده است. ب: حذف فلسطين از کتاب هاي درسي اين خبر نيز نادرست است. موضوع جهان اسلام با تأکيد اصلي بر مسئله فلسطين و پيشينه تاريخي آن تا زمان حاضر به صورت مبسوط براي اولين بار از سال تحصيلي 1394 در کتاب درسي مطالعات اجتماعي هشتم آورده شده است. ج: جرح و تعديل در کتاب درسي مطالعات اجتماعي پايه نهم 96ـ95 نسبت به سال تحصيلي 95ـ 94 يادآور مي شود. به طور کلي اولين چاپ کتاب درسي از جمله کتاب مطالعات اجتماعي چاپ 1394، آزمايشي تلقي مي شود و پس از اجراي يکسال، با انجام پژوهش و دريافت بازخورد از معلمان و دبيرخانه کشوري، اصلاحاتي بر روي محتواي کتاب ها اِعمال مي گردد. در اين کتاب نيز پس از اخذ گزارش از گروه هاي آموزشي استان‌ها، اصلاح برخي متون و ضرورت تعديل حجم محتواي کتاب به منظور تناسب بيشتر با ساعات آموزشي در نظر گرفته شده و ظرفيت و توان دانش آموزان اين پايه تحصيلي و همچنين فرصت زماني بيشتر براي آموزش عميق و پايدار مطالب، در دستور کار قرار گرفت. شوراي بازنگري مرکب از متخصصان و مؤلفان و معلمان و نماينده دبيرخانه کشوري در محورهاي مربوط به جرح و تعديل و کاهش حجم موارد زير را ذکر کردند: جرح و تعديل و کاهش حجم در هر سه بخش کتاب جغرافيا، تاريخ و مدني انجام گيرد. (متأسفانه منتقدان در گزارش خود جرح و تعديل ساير بخش ها را نديده و جرح و تعديل محتوا فقط در بخش تاريخ کتاب و آن هم بخش هاي خاص را مدنظر قرار داده اند.) جرح و تعديل مطالبي که لازم است دانش آموزان در دوره دوم متوسطه (دبيرستان) بخوانند يا هم اکنون نيز در اين دوره تدريس مي شود. جرح و تعديل مطالبي که در پايه هاي قبل يا ساير کتاب هاي همين دوره و پايه مطرح شده و جنبه تکراري دارد و حجم آن انجام آزمون را براي دانش آموزان مشکل مي کند. جرح و تعديل مطالبي که در کادرهاي بيشتر بدانيم و براي مطالعه درج شده و حجم زياد آن سفيد خواني کتاب را تحت الشعاع قرار داده و موجب مي شود دانش آموزان از نظر بصري خسته شوند و قادر به مطالعه نباشند. کاستن از مطالبي که مستقيماً در مفاهيم اصلي کتاب نقشي ندارند. متأسفانه برخي از منتقدان، آن دسته از مطالب و محتواي ارزشي و انقلابي را که به کتاب جديد اضافه شده، نديده اند. براي مثال اينکه پس از کودتاي 28 مرداد، حکومت پهلوي قانون ملي شدن صنعت نفت را ناديده گرفت و فروش نفت را به شرکت هاي انگليسي و آمريکايي واگذار کرد (ص 97 چاپ جديد 1395) نمونه اي از اضافه شدن مطالب انقلابي است. همچنين تصاوير رزمندگان اسلام در جبهه هاي جنگ و همکاري زنان در پشت جبهه و يا تصوير تشييع پيکر حضرت امام(ره) که جمعيت انبوه ميليوني را نشان مي دهد اضافه شده است و اين در حالي است که در کتاب قبلي تصوير، چنين عظمتي را نشان نمي داده، در اين کتاب علاوه بر درج تصوير حضرت امام خميني(ره) 7 مورد در متن، تصوير مقام معظم رهبري حضرت آيت الله خامنه اي 4 مورد در متن، توصيه هاي مقام معظم رهبري درباره رابطه دولت و ملت و اقتصاد مقاومتي، بحث پيرامون ولايت فقيه، وظايف و اختيارات رهبري، تصوير شهيد مطهري، شهيد مدرس، شهيد شيخ فضل الله نوري، شهيد بهشتي، شهيد باهنر، مرحوم ميرزاي شيرازي و مرحوم شيخ بهايي مطالبي در ذيل آنها همگي حکايت از ارزش گذاري و تجليل از شخصيت هاي انقلابي و روحانيت معظم دارد که متأسفانه ناديده گرفته شده است. پيامدهاي منفي فضاسازي خلاف واقع رسانه اي گرچه عده اي از روي مثبت انديشي، ايجاد اين جوّ و فضاسازي رسانه اي را نشانه اي از حساسيت جامعه به حفظ ارزش هاي انقلابي و دفاع مقدس دانسته و شايد حتي به قصد خير به آن دامن زدند ولي آنچه مسلّم است، آنان به اين نکته ظريف و مهم توجه نکرده‌اند که ايجاد چنين فضاي نگران کننده با حجم وسيعي از مطالب نادرست و خلاف واقع منجر به تشويش افکار عمومي و ايجاد دل نگراني در دوستداران انقلاب اسلامي و خانواده ها خواهد شد و از سوي ديگر کساني که به تعبير مقام معظم رهبري از خارج به دنبال بي اعتبارسازي و از چشم انداختن نظام تعليم و تربيت رسمي هستند، فرصت اين را مي‌يابند تا با القاي يأس و نااميدي نسبت به کار آمدي نظام ايجاد ترديد کرده و سطح اعتماد مردم و خانواده ها را به آموزش و پرورش کاهش دهند. بديهي است اين سازمان مدّعي عدم اشکال و يا نقص احتمالي در کتاب هاي درسي نيست و هميشه از نقدهاي سازنده استقبال کرده و از نظرات منتقدان به ويژه معلمان گرانقدر در اجراي آزمايشي در اولين سال ارائه درس، بهره مي‌گيرد. اميدوار است منتقدان محترم اعم از صاحب نظران، رسانه ها با عنايت به حساسيت موضوع و زمان، در فضايي منطقي بدون هيجان هاي زودگذر سياسي و جناحي با نقد و ارائه نظرات سازنده دستگاه تعليم و تربيت را ياري رسانند. با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد