باشگاه خبرنگاران/ فرمانده هوانيروز ارتش ماجراي خواندنيِ "معجزه قرن" در عمليات والفجر ۸ را تشريح کرد.
نيروهاي زميني و هوايي ماموريتهاي خاص خود را دارند، ولي هوانيروز نيرويي مشترک از هر دو اينهاست؛ يعني هم ميتواند ماموريتهاي زميني و هم عملياتهاي هوايي را انجام دهد.
هوانيروز از زيرمجموعههاي نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران است که وظيفه جابهجايي و پشتيباني نيروهاي زميني را به عهده دارد. هسته اوليه اين نيرو در سال ۱۳۴۱ پايهگذاري شد. پس از انقلاب شکوهمند اسلامي، انديشه تجهيز و گسترش هوانيروز با استفاده از دانش بومي و با همت متخصصان و فرماندهان به طور جدي پيگيري شد. هوانيروز در طول دوران دفاع مقدس از کردستان تا کرمانشاه، ايلام و خوزستان و عملياتهاي آن حضوري فعال داشت. بهطوريکه از بدو انقلاب تا پايان جنگ که نزديک به ۶۰ عمليات انجام شد، در ۵۸ عمليات آن حضور داشت که آخرين نمونه آن عمليات مرصاد بود که هوانيروز نقش بسيار کليدي در ايفا و منافقين را همان ابتدا بهطور کلي منهدم کرد.
امروز هم هوانيروز با همت و پشتکار و با حضور نخبگان و جوانان ايراني به سرعت به سمت پيشرفت و بومي سازي ناوگان و تجهيزات خود پيش ميرود.
امير يوسف قرباني استاد خلبان بالگرد شکاري کبري به عنوان سيزدهمين فرمانده هوانيروز ارتش در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان، از آينده روشن و ارتقاي توانمندي ها در اين نيرو خبر مي دهد.
امير در ابتدا درباره هوانيروز و اهميت عملياتهاي اين نيروي تاکتيکي توضيح دهيد.
هوانيروز مخفف هواپيمايي نيروي زميني ارتش است. اين يگان در تمام صحنههاي عملياتها به عنوان پشتيبان رزمندگان در دوران دفاع مقدس به صورت يک نيروي متحرک، واکنش سريع و دست بلند فرماندهان در مناطق عملياتي نقش آفريني کرده و نقش محوري در عملياتها داشته است. اين نيرو در روزهايي که ممکن است ياس و نااميدي در کشور ايجاد شود، قوت قلبي براي مردم و نقطه اتکايي براي آنهاست.
هريک از نيروهاي زميني و هوايي ماموريتهاي خاص خود را دارند، ولي هوانيروز نيرويي مشترک از اين دو است؛ يعني هم ميتواند ماموريتهاي زميني و هم ماموريتهاي هوايي را انجام دهد.
از نقش هوانيروز در دوران دفاع مقدس براي ما بگوييد.
وقتي که عملياتهاي دوران دفاع مقدس را بررسي مي کنيم، متوجه نقش اساسي هوانيروز در تمامي اين عملياتها مي شويم. هوانيروز پيش از دفاع مقدس در قائلههاي گنبد، کردستان و خوزستان و در دوران دفاع مقدس در عملياتهاي مهمي همچون والفجر ۸، مرصاد و آزادسازي پاوه نقشي تعيين کننده و حساس داشت و تمام اين ماموريتها را با تيمهاي آتش و ترابري خود انجام مي داد.
عمليات آزادسازي پاوه يکي از مهمترين عملياتهاي اين نيرو در دوران ابتداي انقلاب و پيش از آغاز دفاع مقدس بود. در اين عمليات شهيد سرلشکر خلبان احمد کشوري براي اولين بار پس از انقلاب، پرواز در شب را انجام داد.
در اوايل دفاع مقدس کشورمان هنوز مشغول حوادث مربوط به پيروزي انقلاب بود و نيروهاي مسلح هنوز سازماندهي نشده بودند و مردم هم با جنگ آشنايي نداشتند. هنگامي که نيروهاي ارتش بعث عراق در سال ۵۹ با ۲۰ لشکر زرهي، هوانيروز و نيروي هوايي از غرب و جنوب غرب تهاجم به ايران را آغاز کردند، هوانيروز به عنوان يک نيروي تخصصي و تجهيزات محور با تشکيل تيمهاي "بِکاو و بُکُش" از سوي شهيدان کشوري، شيرودي، سهيليان، شمشاديان و بسياري از شهداي اين نيرو در همان روزهاي اوليه توانستند سد محکمي را در مقابل يگانهاي زرهي دشمن ايجاد کرده و کمر آنها را بشکنند.
اهميت عملکرد هوانيروز آنجايي بسيار احساس مي شود که همواره در طول دفاع مقدس يک ضلع اين عملياتها بوده است. هوانيروز در عملياتهاي بيت المقدس با ۱۰۰ فروند بالگرد و در عمليات والفجر ۸، با ۸۰ فروند شرکت داشت.
عمليات والفجر ۸ عملياتي بسيار عظيم بود که سه قرارگاه تاکتيکي و محوري در آن شرکت کردند. هوانيروز در اين عمليات توانست با جابجايي دوهزار نفر نيرو و چهار هزار ساعت پرواز رکوردي بي سابقه برجاي گذارد. هوانيروز در اين عمليات موفق به سرنگوني يک فروند هواپيماي دشمن با آتش بالگرد شکاري کبري شد که مقام معظم رهبري از اين واقعه به عنوان معجزه قرن ياد کردند.
در والفجر ۸ صدام به سپاه سوم و چهارم خود دستور داده بود تا مانع از پيشروي رزمندگان ايراني به داخل خاک عراق شوند، اما فرماندهان عراقي به او ميگويند؛ ما ميخواهيم اين کار را انجام دهيم، اما هوانيروز مانع از اين کار ميشود.
همچنين اين نيرو در عمليات مرصاد هم نقش مهمي داشت و اين عمليات با نام اين نيرو عجين شده است. هوانيروز در اين عمليات در تنگه چهار زبر کمر منافقين را شکست و بلايي بر سر آنان آورد که از سال ۶۷ تا امروز آن را فراموش نکرده اند.
به طور کلي هوانيروز در طول دوران هشت ساله دفاع مقدس، بالغ بر ۵۰۰ هزار ساعت پرواز انجام داده که در نوع خود بيسابقه است. طي اين دوران ۲۷۶ نفر از بهترين خلبانان اين نيرو به شهادت رسيده و تعدادي زيادي از خلبانان جانباز و آزاده هستند.
اين نيرو در دو برهه زماني کشور را نجات داد. نخستين بار در عمليات مرصاد بود که منافقين را نابود کرد و دومين مرحله آن در منطقه عملياتي جنوب غرب بود. هنگامي که تانکهاي عراقي تا ۵ کيلومتري صنايع فولاد اهواز پيشروي کرده بودند شهيد وطن پور با تيمهاي خود به آن منطقه اعزام شده و تانکهاي مهاجم را زمين گير ميکنند.
در واقع صدام در طرحهاي جنگي خود به همه نيروهاي ايراني به جز هوانيروز فکر کرده بود.
نحوه جذب و آموزش خلبانان در هوانيروز چگونه است؟
نحوه جذب و آموزش نيرو در هوانيروز از طريق هستههاي جذب و گزينش انجام ميشود. اين فرآيند از طريق جذب از سازمانها و قسمتهاي مختلف، افراد بااستعداد و نخبه در مدارس، دانشگاهها و ساير بخشها صورت مي گيرد. البته ما در تلاش هستيم تا نيروهاي نخبه و افراد متعهد به نظام و علاقه مند به خلباني را جذب کنيم. بخشي ديگر از نياز هوانيروز به نيروي انساني با دريافت مجوز جذب از نيروهاي متعهد و شناخته شده و مورد تاييد انجام مي شود.
اين افراد پس از طي مراحل گزينش بايد در امتحان ورودي دانشگاه افسري شرکت کرده و در صورت قبولي در اين آزمون، وارد بخش معاينات پزشکي شده و بعد از طي اين دو مرحله، دوره دو ساله زبان سپري ميشود. چهارمين بخش از اين مراحل، طي دوره مقدماتي(سولو) پرواز بوده و پس از اينکه داوطلبان تمام اين دوره ها را با موفقيت پشت سر گذاشتند به يگانهاي عملياتي اعزام ميشوند.
آيا آموزش در هوانيروز بومي شده؟ از ساير کشورها براي آموزش کمک ميگيريم؟
مرکز آموزش شهيد وطن پور هوانيروز بزرگترين مرکز آموزشي در خاورميانه بوده و ناوگان بالگردي نيروي زميني کشورمان از نظر ساختار سازماني، قدرت تهاجمي و ساير مولفه ها، بزرگترين ناوگان بالگردي غرب آسياست. حتي ما به کشورهاي اسلامي همسايه و دوست اعلام کردهايم که آمادگي ارائه آموزشهاي خلباني و فني را به آنها داريم.
نکته قابل توجه اين است که پس از انقلاب اسلامي در هيچ کدام از بخشهاي هوانيروز اعم از تعميرات، آموزش و پرواز هيچ نيروي خارجي حضور نداشته و اين فعاليتها توسط خلبانان پيشکسوت و مهندسين پرواز انجام شده است و ساير يگانهاي بالگردي داخل کشور هم در اين مرکز آموزش ميبينند.
يک دهه قبل حتي افرادي از کشورهايي همچون پاکستان و ساير کشورها براي گذراندن دورههاي آموزشي به کشور ما ميآمدند.
همکاري و تعامل هوانيروز ارتش با هوانيروز سپاه چگونه است؟
هوانيروز ارتش و سپاه دو يگان مجزا با اهداف و ماموريتهاي مشخص هستند و ماهيت ماموريتهاي آنان با يکديگر متفاوت است البته ما تعامل خوبي با هوانيروز سپاه دربخشهاي آموزشي و تخصصي داريم و اين دو نيرو مانند دوبازو در نيروهاي مسلح و با کمک بکديگر قادر به انجام ماموريتهاي مهمي هستند.
اين همکاريها هم اکنون در بخشهايي همچون ارتقاي بالگردها و ماموريتهاي تاکتيکي در حال انجام بوده و ادامه دارد.
آيا هوانيروز در مقابله با داعش نقشي داشته؟
داعش تا روز ۲۳ خرداد ۹۳، تا ۴۵ کيلومتري مرزهاي ايران و در نقاطي به نامهاي خانقين و نفت خانه پيشروي کرده بود. خود من در آن زمان به عنوان فرمانده پايگاه هوانيروز کرمانشاه به کمک نيروهاي مستقر در اين پايگاه، چندين تيم آتش را در منطقه تشکيل داده و با انجام عمليات شناسايي در منطقه آماده مقابله با داعش شديم.
نيروي زميني در سال ۹۳ با تمام قواي خود آماده دفاع از مرزهاي کشورمان بود و با انجام عملياتهاي شناسايي و با تسلط بر منطقه و همچنين با قراردادن انگشت خود بر روي ماشه آمادگي کامل داشت تا در صورت تعدي به مرزهاي کشورمان مرصادي ديگر براي آنها رقم بزند.
گروهک تروريستي داعش با اطلاعاتي که برخي منابع از جمله منافقين در اختيار آنها گذاشته بودند، از توان نظامي ما اطلاع داشتند و هيچ گاه جرات عبور از منطقه اي که ما به عنوان خط قرمز تعيين کرده بوديم را نداشتند، زيرا پيش از اين قدرت آتش هوانيروز را آزموده بودند. هوانيروز به دليل نوع ماموريتهاي خود شهيد مدافع حرم نداشته است.
امروز در صنعت قطعه سازي، بازآماد و اورهال در چه جايگاهي قرار داريم؟
رويکرد قطعه سازي در سال ۶۷ و پس از پايان دفاع مقدس طبق راهبرد حضرت امام (ره) با عنوان "ما ميتوانيم" آغاز شد. امروز هم رهبر انقلاب هم تاکيد زيادي بر نهضت قطعه سازي در هوانيروز دارند. اين مسئله در هوانيروز نهادينه شده و تمام قطعاتي که روزي با قيمتهاي گزاف، وارد کشور مي شدند امروز توسط صنايع بومي داخل کشور ساخته ميشود.
مباحث اورهال و او.سي.ام و ساير موارد مربوط به بالگردها در صنعت بومي کشور در حال ساخت است و ما هم اکنون هيچ نيازي به واردکردن قطعات نداريم. همچنين به کشورهاي اسلامي و دوست اعلام کرده ايم که در صورت نياز، آمادگي تامين قطعات براي آنها را داريم.
هوانيروز پيشرفتهاي بسياري را در واگذاري و ساخت قطعات دارد و نهضت قطعهسازي در هوانيروز در صنايع امام علي (ع) و شرکت پنها، هسا و شرکتهاي دانش بنيان در حال انجام است. اخيرا هم همکاري هاي خوبي با دانشگاهها و نخبگان دانشگاهي داشته ايم و بازخورد اين تعامل، حرکت به سمت ارتقاي بيشتر توان رزمي و قدرت بازدارندگي هوانيروز است.
کمي از ماجراي ساخت دوربين هاي ديد در شب براي ما بگوييد؟
دوربينهاي ديد در شب مجموعهاي تاکتيکي است که تهيه و استفاده از آن براي هوانيروز از نان شب هم واجبتر بود. در واقع بالگردهايي که در اختيار هوانيروز قرارداشت براي پرواز از طلوع تا غروب آفتاب طراحي و ساخته شده بودند و قابليت پرواز در شب را نداشتند.
اعضاي فني هوانيروز بنابر تاکيدات مقام معظم رهبري و دستور فرماندهي نيروي زميني توانست اين دوربينها را از صفر تا ۱۰۰ در داخل هوانيروز ساخته بسازد. اين دوربينها فقط در اختيار کشورهاي پيشرفته قرار دارد و انگشت شمار هستند.
هوانيروز از طريق تعامل با شرکت هايي که در اين زمينه فعال بودند، شروع به ساخت اين دوربين ها کرد و با موفقيت اين پروژه را انجام داد. دوربين هايي که هم اکنون از آنها استفاده مي کنيم ساخت داخل است و اين صنعت در هوانيروز نهادينه شده است.
اين دوربين ها بر روي بالگردهاي شکاري و ترابري نصب شده و خلبان ها با استفاده از اين دوربين ها تعداد ساعت هاي زيادي را در شب پرواز مي کنند و برنامه آموزشي هم براي خلبان هاي ما نوشته شده است.
بالگرد از نظر طراحي يک وسيله استثنايي است که توانايي نشست و برخاست در مناطقي را دارد که هواپيما نميتواند در آنجا فرود آيد و به همين دليل هوانيروز مي تواند ماموريت هايي انجام دهد که هواپيما قادر به انجام آن نيست.
ناوگان بالگردي هوانيروز اعم از ترابري، شناسايي و رزمي را به اختصار معرفي کنيد.
ناوگان بالگردي هوانيروز از بالگردهاي شينوک، کبري، يوتيليتي (چندمنظوره)، ۲۰۵، ۲۱۴ و ۲۰۶ تشکيل شده که هر بالگرد ماموريت مخصوص به خود را اجرا ميکند.
بالگردهاي شينوک مختص ترابري سنگين هستند و توانايي انجام هلي بورن و جابجايي ادوات سنگين مانند توپ، تانک و خودرو را دارند.
بالگرد ۲۱۴ ترابري وظيفه انجام هلي بورد، اسلينگ و تخليه مجروح دارد. کبرا از خانواده بالگردهاي شکاري هوانيروز است که بسيار ارزشمند بوده و در پشتيباني از آتش رزمندگان و نيروهاي زميني و شناسايي با رزم در روز و شب با استفاده از دوربينهاي ديد در شب بسيار موثر است.
همچنين بالگرد هاي ۲۰۶ وظيفه شناسايي دارند و بالگرد يوتيليتي ۲۰۵ (چندمنظوره) ماموريت ترابري و حمل سلاح را داراست و ما در حال آماده سازي اين بالگرد به عنوان بالگردي رزمي هستيم.
هوانيروز اين قابليت را دارد که بالگردهاي ترابري را مسلح کرده و از اين طريق قدرت آتش خود را افزايش دهد.
آيا بالگرد ملي صبا به شما تحويل داده شده؟
ساخت بالگرد در صنايع نظامي از مسائل مهمي است و در سال هاي اخير هم در کشور ما براي ساخت بالگرد کارهاي خوبي انجام شده است که بالگرد ملي صبا يکي از آنهاست.
صبا بالگردي است که در شرکت پنها ساخته شده و مي توان از آن به عنوان بالگرد شناسايي و يا شناسايي با توان رزم نام برد. با تلاش هاي صورت گرفته اين بالگرد در آينده علاوه بر انجام ماموريت هاي شناسايي، قابليت تسليح شدن را خواهد داشت.
هوانيروز يکي از مشتريان اين بالگرد است و پس از اينکه اين بالگرد را تحويل بگيريم، پرواز با اين بالگرد را در برنامه هاي عملياتي خود خواهيم داشت.
هوانيروز در عملياتهاي مردم ياري هم حضور دارد؟
هوانيروز علاوه بر ماموريتهاي سازماني خود، ماموريتهاي فراسازماني هم دارد. در کنار مردم هستيم و در صورت وقوع مشکل در هر نقطهاي از کشورمان اولين يگاني که در آنجا حضور پيدا ميکند، هوانيروز است.
يگان ما در زلزلههاي بم، گلستان و کرمانشاه يکي از نخستين يگانهايي بود که از ساعتهاي اوليه در کنار مردم بود و به آنها امدادرساني کرد. هوانيروز در زلزله کرمانشاه توانست در نيمي از روز تمامي مصدومان را از منطقه تخليه کند و با وجود تخريب جاده، يک پل هوايي در اين منطقه ايجاد شد.
در ۱۷ استان کشور خدمات اورژانس هوايي ارائه ميدهيم و پس از تماس با شماره ۱۱۵ از هر نقطهاي در کشور بالگردهاي امداد در سريعترين زمان حاضر ميشوند. همچنين در بحث امدادرساني در اطفاي حريق جنگلها و مراتع، سيل و زلزله آماده خدمت رساني به مردم هستيم.
کلام آخر؛
هوانيروز بازويي قدرتمند براي نيروي زميني، ارتش، نظام وکشور است و عزيزان حاضر در اين نيرو با روحيه ولايتمداري پرواز مي کنند.
بازار