توصیه دستیار ظریف به سفرای روسیه و انگلیس: ماجرای ««نوز» را بخوانید

ايسنا/ دستيار وزير امور خارجه به عکس توهين اميز سفراي انگليس و روسيه در تهران واکنش نشان داد و به آن ها توصيه کرد ماجراي «نوز» بلژيکي را بخوانند.
سيد رسول موسوي در صفحه توييتر خود با اشاره به ماجراي نوز بلژيکي و عکسي که وي از خود منتشر کرده بود خطاب به سفراي روسيه و انگليس در تهران نوشت : « عجيب است درست ۱۲۰ سال پيش محرم سال ۱۳۲۳ قمري موسيو نوز بلژيکي که از طرف روسها وزير گمرکات ايران شده بود عکسي از خود منتشر کرد که جرقه اي براي انقلاب مشروطيت و سرانجام اخراج وي از ايران شد. به سفراي انگليس و روسيه که فارسي مي دانند توصيه مي کنم ماجراي نوز را بخوانند»
ماجراي نوز چيست؟
ژوزف نوز (به فرانسوي: Joseph Naus) مشهور به مسيو نوز (۳۰ مارس ۱۸۴۹ — ۱۶ ژوئيه ۱۹۲۰)يکي از مقامهاي گمرکي اهل بلژيک بود که در دوران مظفرالدين شاه قاجار به وزارت کل گمرکات ايران رسيد.
گفته ميشود موسيو نوز در امور مالي، تجاري و گمرکات ايران بدون هيچ بازخواستي يا مسئوليتي اختيار مطلق داشته است و مطابق مدارکي که پس از عزل او (در اثر فشار نمايندگان مجلس دوره اول) به دست آمده بود، سوء استفادههاي بزرگي هم از خزانه کرده بود.
وي با استفاده از نفوذ خود به نفع روسها در امور اقتصادي و حتي سياسي ايران اعمال نفوذ ميکرد
در ماه محرم سال ۱۳۲۳ قمري برابر ۱۲۸۴ خورشيدي عکسي از نوز به دستآمد که در ميهماني بالماسکه، لباس روحانيون ايران را پوشيدهبود و عمامه بهسر داشت. اين عکس به ميرزا مصطفي آشتياني رسيد، تکثير شد و در ميان مردم پخش شد.
آيتالله سيد عبدالله بهبهاني، به اين ماجرا واکنش نشان داد. وي در کلاسهاي درس و بالاي منبر از «توهين به مذهب» ميگفت و خواستار برکناري نوز و عينالدوله شد.
بهبهاني در ششمين جلسهٔ انجمن مخفي به تاريخ ۱۲ محرم ۱۳۲۳ در خانهٔ خويش به منبر رفت و از وضع گمرک و قوانيني که نوز براي دريافت عوارضي مقرر داشته، آزار مسلمانان در مرزها و استخدام يهوديان به جاي مسلمانان در گمرک انتقاد کرد. او همچنين در سخنراني به عکس اشاره کرد و گفت که نوز «مسلمانان را به استهزاء گرفته» و «کمر اسلام را شکسته». وي در پايان از شاه خواست که نوز را به دليل خيانت اخراج کند.
عينالدوله بدين گفتهها بياعتنايي کرد و پاسخ داشت «چون ملاها خواهان عزل او هستند او را نگهميدارد» و بر اعتبارش افزود. بازرگانها در اعتراض به بستنشيني در شاهعبدالعظيم پرداختند و محمدعلي ميرزاي وليعهد، آيتالله بهبهاني را موقتاً قانع کرد که نوز برکنار خواهدشد.
در اين ميان، اين واقعه و چند رويداد ديگر آيتالله سيد محمد طباطبايي را به بهبهاني نزديکتر کرد. اين اتحاد، از ديد احمد کسروي و ناظمالاسلام کرماني ريشهٔ انقلاب مشروطه بود./ ايسنا


















