از دست رفتن ظرفیت های محلی در سایه موازی کاری گروه ها

آخرين خبر

بروزرسانی 1404/06/18 - 20:20

از دست رفتن ظرفیت های محلی در سایه موازی کاری گروه ها

آخرین خبر/بعد از خانواده ، محلات جزو کوچکترین واحدهای اجتماعی هستند که در رفع احتیاجات افراد، تعاملات و ایجاد ساختارهای اجتماعی نقش بسیار پررنگی دارند.

با وجود تغییر سبک های زندگی و افزایش روز افزون زندگی شهرنشینی و ماشینی هنوز ارتباطات محلی بخشی از تعاملات روزانه افراد تشکیل می دهند؛ در کشور ما یکی از امکان مرجع در محلات مساجد بوده ، مساجد یک فضای دینی و اجتماعی که پایگاهی برای ساماندهی ، ارتباطات و پناهگاه افراد ضعیف جامعه هستند و ظرفیت بزرگی برای هر محله محسوب می شوند.

به منظور بهره مندی از این ظرفیت های محلی نهادهای مختلف به این موضوع ورود کرده و سعی کرده اند در سال های مختلف این ظرفیت ها را فعال کرده و از طریق آن ها با خانواده ها ارتباط موثری برقرار کنند و همین امر باعث ایجاد یک ناهماهنگی فزاینده در محلات شهری شده است.

شورای اجتماعی محلات، پایگاه های بسیج خواهران و برادارن ، کانون های فرهنگی و هنری مساجد ، هیئت امنای مساجد ، صنوف متولی برخی مساجد و ... همه بخش هایی هستند که در این فضا مشغول به فعالیت و تصمیم گیری های مختلف هستند و در بعضی موارد توانسته اند قدم های بزرگ و خوبی برای رشد محلات و افراد آن بردارند که قابل تقدیر است اما این موضوع شامل اکثریت نیست.

در حال حاضر به دلیل حضور بخش های مختلف که هر کدام ساختار و برنامه های مختلفی از سمت خود اجرا می کنند مساجد به محلی برای موازی کاری ، تنش های محلی و دل زدگی نسل جوان تبدیل شده اند.

به طور متوسط افراد توانمندی که امکان فعالیت های غیرمادی و همیشگی در مساجد و محلات داشته باشند محدود است چرا که بقیه افراد به دلایل شخصی و کاری امکان حضور همیشگی را ندارند. این افراد معدود برای بهره مندی از امتیازات در نظر گرفته شده در گروه های مختلف سعی می کنند تمام مجوزهای لازم برای گروه ها را دریافت کنند و همین امر باعث شکل گیری فرآیندهای موازی در محلات می شود.

در بهترین حالت مساجد با برگزاری فعالیت های مشترک و پرکردن گزارش های کاری برای نهادهای مختلف سعی می کنند خود را فعال نشان دهند و یک برنامه در قالب چندین گزارش به نهادهای بالادستی ارائه می شود که باعث ایجاد داده های غیرواقعی کشوری می شود .

اما بخش بدتر تضاد منافع این گروه ها در برخی مناطق است که باعث می شود در روال کاری یکدیگر اختلال ایجاد و یا با عدم همکاری مانع اجرای برنامه های جامع شوند، در این شرایط اولین گروهی که از جمع های محلی و مذهبی دور می شوند جوانان و نوجوانان محلات هستند که این خود زنگ خطر بزرگی برای اجتماع به حساب می آید.

رفع مشکلات محلات در دست نهادهای بالادستی

اگرچه به نظر می رسد این یک معضل محلی و کوچک باشد ولی اگر درست به تبعات آن اندیشیده شود، پی خواهید برد که این موضوع تنها از طریق نهادهای بالاتر قابل حل است چرا که این سازمان ها و نهادهای فرهنگی هستند که با ایجاد بخش های مختلف این شرایط را رقم زده اند و برای رفع این مشکل دو راه متصور است.

1- هم اندیشی و بازآفرینی حوزه های فعالیت گروه های مختلف فرهنگی اجتماعی

اگر هر سازمان و نهاد بالادستی به بخشی از فعالیت ها ورود کند و بودجه و برنامه ریزی های مورد نظر را در همان قسمت مصرف کند علاوه بر انسجام بیشتر برنامه ها شاهد پیشرفت بی شماری خواهیم بود.

به طور مثال اگر هیئت های امنای مساجد تنها در مسائل عمرانی و هزینه های جاری مساجد ورود پیدا کنند

کانون های فرهنگی تنها در بخش های فرهنگی هنری و بسیج در بخش های محرومیت زدایی و جهادی طبیعتا از موازی کاری جلوگیری خواهد شد.

2- ادغام نهادهای مشابه

ساختارهای سازمانی عریض و طویلی که هر ساله بار مالی بزرگی برای دولت و بخش فرهنگی ایجاد می کنند باید بتوانند بیش از آنچه مصرف می کنند دستاورد واقعی داشته باشند تا توجیه منطقی برای ایجاد آن ها وجود داشته باشد.

وقتی بخش اعظمی از گزارشات سالانه این گروه ها فعالیت های تکراری و بدون برنامه است چرا با ترکیب این نهادها از هزینه های اضافی جلوگیری به عمل نیاید. در این صورت می توان با ادغام سازمان ها و تمرکز بر روی دستاوردهای واقعی قدم های مفیدی در رشد فرهنگی – اجتماعی در محلات و در نتیجه کل کشور برداشت.

به هر روی به نظر می رسد با وجود هزینه کردهای بسیار در بخش های فرهنگی و ایجاد سازمان های عریض و طویل پیشرفتی در این بخش نداشته ایم و حتی در برخی بخش ها با بحران مواجه هستیم و اولین گروه هایی که تحت تاثیر این موضوع قرار گرفته اند نوجوانان و جوانان هستند و این زنگ خطر هر روز با صدای بلندتری دارد به گوش می رسد.