بال‌های زخمی در آسمان کویر دامغان

ایرنا/ سمنان - ایرنا - در وسعت دشت‌های طلایی دامغان، جایی که عقاب‌ها و شاهین‌ها از دیرباز بر فراز کوه و کویر پرواز کرده‌اند، اکنون صدای بال‌های زخمی و ویرانه‌های کوخه‌(مخفیگاه شکارچی) روایتگر جدالی است میان حراست از حیات‌وحش و سوداگرانی که برای اندکی پول، شکوه آسمان را به قفس می‌کشند.

به گزارش ایرنا، در دامنه‌های سفیدکوه و دشت‌های پهناور طالو و شیربند دامغان در استان سمنان، هنوز نسیم سحرگاهی بال پرندگان شکاری را نوازش می‌دهد، اما سایه تهدید بر سر این پهنه‌ها سنگینی می‌کند.

---

بازار

---

شکارچیانی که روزگاری در کمین طعمه می‌نشستند، حالا خود در کمین سودهای سیاه قاچاقند و زنده‌گیری و فروش پرندگان شکاری چون شاهین و دلیجه، نه تنها زیست‌بوم دامغان را در معرض خطر قرار داده است، زنجیره حیات در این بخش از سلسله کوه‌های البرز را تهدید می‌کند.

دامغان با دو منطقه مهم حفاظت‌شده «طالو» و «شیربند» و منطقه شکار ممنوع «سفیدکوه آرسک» مامن ده‌ها گونه جانوری از آهو و پلنگ گرفته تا باقرقره و کبک است.

نگهبانان بی‌صدای آسمان کویر

اما این بهشت طبیعی با دستانی ناآگاه در حال تخریب است و شکارچیانی که با ساخت کوخه در بیابان‌ها، پرندگان باشکوه آسمان را اسیر می‌کنند، رفته‌رفته بخشی از اکوسیستم را از تعادل خارج کرده‌اند.

در چنین شرایطی، محیط‌بانان دامغان بی‌صدا اما پیوسته می‌جنگند؛ در شب‌های سرد پاییزی و روزهای گرم کویر، بی‌وقفه در گشت‌زنی هستند و چشم از آسمان برنمی‌دارند تا بال هیچ پرنده‌ای در قفس فرو نیفتد و پرواز شاهین‌ها و دلیجه‌ها به رؤیایی دوردست بدل شود.

طرحی برای بستن راه نفس قاچاقچیان پرندگان شکاری

رییس اداره حفاظت محیط زیست دامغان از آغاز طرحی برای حفاظت از حیات وحش در این شهرستان خبر داد و گفت: طرحی که با تکیه بر قانون، مردم و اراده‌ای جدی می‌خواهد راه نفس قاچاق را ببندد.

علی آذرپورروز دوشنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا، با تاکید بر ضرورت اقدام هماهنگ دستگاه‌ها برای صیانت از تنوع زیستی منطقه گفت: دامغان دارای دو منطقه مهم زیستی به وسعت بیش از ۱۰۰ هزار هکتار است که گونه‌های ارزشمندی از پرندگان شکاری در آن زیست می‌کنند و زنده‌گیری این پرندگان تهدیدی جدی برای پایداری زیست‌بوم منطقه است و مقابله با آن عزم جدی همه نهادها را می‌طلبد.

به گفته او، طرح مقابله با زنده‌گیری و قاچاق پرندگان شکاری با همکاری نیروهای محیط زیست، انتظامی و قضایی در حال اجرا است و گشت‌های شبانه‌روزی محیط‌بانان برای شناسایی متخلفان و تخریب کوخه‌ها فعال شده‌اند و تنها در ماه‌های اخیر پنج کوخه غیرمجاز تخریب و چند متخلف دستگیر شده‌اند.

همراهی مردم، کلید موفقیت در حفاظت از گونه‌های ارزشمند

آذرپور با اشاره به نقش تعیین‌کننده مردم در موفقیت این طرح ادامه داد: اگر مردم همراه شوند، قاچاقچیان جایی برای پنهان شدن نخواهند داشت و شوراهای اسلامی، دهیاری‌ها و شهروندان با گزارش هر تخلف، می‌توانند سهم بزرگی در حفظ گونه‌های ارزشمند داشته باشند.

او تأکید کرد که آموزش و فرهنگ‌سازی در جوامع محلی می‌تواند درک عمومی از ارزش پرندگان شکاری را افزایش دهد و باید مردم بدانند که هر شاهین یا عقاب اسیر، حلقه‌ای از زنجیره طبیعت را از بین می‌برد.

دستگیری صیادان غیربومی و بازگشت آرامش به زیستگاه‌ها

این مسوول خاطرنشان کرد: در یکی از عملیات‌های اخیر، مأموران انتظامی بخش امیرآباد با همکاری محیط‌بانان موفق شدند سه صیاد غیربومی را شناسایی و دستگیر کنند.

وی گفت: از مخفیگاه آنان یک بهله پرنده شکاری از گونه «شاهین دلیجه» و سه قطعه کبوتر وحشی کشف و ضبط شد. متخلفان که از استان‌های جنوبی کشور بودند، پس از تشکیل پرونده به مراجع قضایی معرفی شدند.

آذرپور این اقدام را نمونه‌ای موفق از هم‌افزایی میان نهادها دانست و افزود: این‌گونه همکاری‌ها می‌تواند زمینه‌ساز بازگشت آرامش به زیستگاه‌های طبیعی منطقه شود و هدف ما نه‌تنها برخورد با متخلفان، بلکه احیای اعتماد مردم به حفاظت از طبیعت است.

پاییز، فصل فعالیت نگهبانان بی‌صدای طبیعت

طرح مقابله با زنده‌گیری و قاچاق پرندگان شکاری هر سال از شهریور تا آذر در دامغان اجرا می‌شود و طی آن، تمام ظرفیت‌های محیط زیست، انتظامی و قضایی استان به کار گرفته می‌شود و شهروندان نیز می‌توانند از طریق سامانه ۱۵۴۰ سازمان حفاظت محیط زیست، هرگونه فعالیت مشکوک را به‌صورت شبانه‌روزی گزارش دهند.

دامغان با همه زیبایی‌هایش، بیش از هر زمان دیگری به «نگه��انان بی‌صدا»ی خود نیاز دارد؛ محیط‌بانانی که در دل کویر از پرواز عقاب‌ها پاسداری می‌کنند و اگر بال‌های شاهین‌ها شکسته شود، بخشی از روح این سرزمین نیز در قفس می‌افتد.