تولید داخلی 50درصد واکسن‌های موردنیاز

تسنيم

بروزرسانی 1404/11/12 - 08:24

تسنیم/ رئیس انستیتو پاستور ایران گفت: بیش از 50درصد نیاز کشور به واکسن را رازی و پاستور تولید می‌کنند.

احسان مصطفوی امروز، یکشنبه، در نشست خبری با اصحاب رسانه که در آستانه دهه فجر در وزارت بهداشت برگزار شد، با اشاره به تاریخچه تأسیس انستیتو پاستور ایران اظهار کرد: اولین انستیتو پاستور در جهان در سال 1887 در پاریس تأسیس شد و هدف لویی پاستور از تأسیس آن، ایجاد توانمتدسازی بر پایه یافته‌های علمی علیه بیماری‌های واگیر بود.

وی افزود: پس از جنگ جهانی اول، باتوجه به اینکه ایران درگیر قحطی و گسترش‌ بیماری‌های بود موافقت‌نامه‌ای بین هیئت ایرانی و فرانسوی برای تأسیس انستیتو پاستور ایران امضا شد و در سال 1299 این مجموعه کار خود را آغاز کرد. انستیتو پاستور ایران از نظر قدمت تاریخی تأسیس، یازدهمین انستیتو پاستور جهان و تنها انستیتو پاستور در خاورمیانه است که ظرفیت بسیار بزرگی برای کشور به‌شمار می‌رود.

وی با اشاره به فعالیت‌های ماندگار انستیتو پاستور ایران ادامه داد: ریشه‌کنی آبله، کنترل بیماری‌های واگیر نظیر طاعون، ضدعفونی آب تهران، پاستوریزه کردن شیر برای اولین بار و... جزو این فعالیت‌ها بوده است اما از اوایل دهه هفتاد، انستیتو پاستور قطب بیوتکنولوژی پزشکی و دارویی کشور شد. امروزه خدمات تشخیصی و بهداشتی، تولید، فناوری، پژوهش و ارتقای امنیت سلامت کشور از جمله خدمات انستیتو پاستور ایران است. در حوزه خدمات تشخیصی و بهداشتی دو مرکز همکار سازمان جهانی بهداشت داریم، 13 آزمایشگاه مرجع کشوری و 8 آزمایشگاه بهداشتی داریم. تیم پاسخ سریع بیماری‌های عفونی نیز در سال‌های گذشته با هدف تشخیص سریع و پاسخ به اپیدمی‌ها و پایش واریانت‌های کرونا و سایر ویروس‌ها و... راه‌اندازی شده است.

مصطفوی گفت: بسیاری از متخصصان انستیتو پاستور ایران که دوره‌های تخصصی را در کوبا گذرانده بودند به‌عنوان نسل اول متخصصین صنعت بیوتکنولوژی دارویی پایه‌گذار شرکت‌های موفق در حوزه تولید محصولات نوترکیب دارویی شدند. بیش از یک میلیون دوز صادرات واکسن به ونزوئلا داشتیم و انتقال تکنولوژی واکسن «هپاتیت ب» و چند داروی نوترکیب به کشور انجام شده است و 22 درصد مقالاتی که اعضای انستیتو پاستور چاپ می‌کنند بین‌المللی است.

وی با بیان اینکه امکان تولید پنوموکوک و کزاز و مننگوکوک وجود دارد‌، تصریح کرد: زیرساخت اصلی تولید در کرج واقع شده و زمینی به‌وسعت 18 هکتار به این موضوع تخصیص داده شده است و در زمان حاضر 40 محصول در این مجتمع تولید می‌شود که عمده محصولات تولیدی واکسن انسانی و واکسن هاری دامی است. آنتی‌ژن‌ها و محلول‌های تزریقی نیز در بستر تولیدی انستیتو پاستور در حال تولید و عرضه است.

رئیس انستیتو پاستور اعلام کرد: بیش از 50 درصد نیاز کشور به واکسن را رازی و پاستور تولید می‌کنند و 40 درصد نیاز کشور از واردات تأمین می‌شود و 10 درصد نیز واکسن پنتاوالان بوده که بخش خصوصی در قالب واردات بالک و پرکنی انجام می‌داده است‌. در دوران کرونا برای تمام واکسن‌های کرونای تولیدی داخل کشور آزمون‌های حیوانی در انستیتو پاستور ایران انجام شد.

مصطفوی به موانع توسعه تولید واکسن‌های انسانی در کشور اشاره و تصریح کرد: ما به‌دلیل اینکه بخش دولتی هستیم واکسن‌های‌مان با قیمت پایین خریداری می‌شود و نتیجه آن کاهش درآمد اختصاصی است. میانگین قیمت واکسن‌هایی که در سال جاری از مؤسسه رازی و پاستور خریداری شده، به‌ازای هر دوز واکسن 15 هزار تومان به‌طور متوسط بوده است و مشخص است که این قیمت نازل، ما را دچار مشکل می‌کند، قیمت تمام‌شده خیلی بیشتر از این اعداد است. اگر هر واکسنی در داخل نتوانیم تولید کنیم، رقیب ما واردات است که قیمت واردات واکسن بیش از 10 برابر پولی است که به تولیدکنندگان پرداخت می‌شود.

وی اضافه کرد: در عین حال چالش‌های تولید داخلی دولتی شامل قیمت‌گذاری پایین، عدم امکان سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه، پرداختی پایین به کارکنان و نبود چابکی لازم در حوزه اداری و مالی است.

رئیس انستیتو پاستور ایران با اشاره به وضعیت تأمین واکسن‌های برنامه توسعه ایمن‌سازی بیان کرد: تولید داخل در بخش دولتی و واردات دو راه تأمین واکسن‌های انسانی است و این محصولات برای بخش خصوصی جذابیت زیادی به‌لحاظ اقتصادی برای تولید ندارد.

وی با اعلام اینکه در 15 سال اخیر حجم واردات واکسن سالانه حدود 20 میلیون دلار بوده است که اکنون به 100 میلیون دلار رسیده است، گفت: در سالیان اخیر اگر بسیاری از این سرمایه‌گذاری‌ها و هزینه‌هایی را که به واردات اختصاص داده شد، صرف کمک به تولید داخلی می‌کردیم، می‌توانستیم مشکلاتی را که کشور با آن مواجه است، مرتفع کنیم. در حوزه تولید داخل مزایای زیادی از جمله رفع چالش‌های تحریم‌ها، افزایش دسترسی به واکسن‌ها و داروها، دانش بومی برای آینده و امکان صادرات وجود دارد.

رئیس انستیتو پاستور ایران ابراز کرد: فراخوان وزارت صمت برای تولید واکسن پنوموکوک و مننژیت صادر شده است و باید سرمایه‌های کشور به‌سوی تولید داخل گسیل شود.

وی از نهایی‌سازی فاز تحقیق و توسعه واکسن هاری انسانی خبر داد و گفت: امیدواریم بتوانیم خودکفایی در تولید واکسن‌های هاری دامی را نیز رقم بزنیم، همچنین موافقت اصولی اولیه تولید محصول PPD که برای تست سل مورداستفاده قرار می‌گیرد اخذ شده است و به‌زودی در دستور کار قرار می‌گیرد.

مصطفوی در پاسخ به سؤال خبرنگار تسنیم مبنی بر این‌که "در ایام کرونا وزارت بهداشت اعلام کرد که تولید داخلی واکسن‌های کرونا، زیرساخت تولید سایر انواع واکسن را ایجاد می‌کند، با وجود این، چرا اقدام به واردات برخی واکسن‌ها از جمله پنوموکوک و روتاویروس در سال جاری شده است؟ آیا منافع واردات بر تولید آن ترجیح داده شده است؟" توضیح داد: برخی واکسن‌ها مبتنی بر mRNA هستند، بعضی مبتنی بر پروتئین‌‌اند و بعضی دیگر واکسن‌هایی هستند که از ویروس یا باکتری کشته‌شده ساخته می‌شوند. هر زیرساختی که ایجاد شود، این امکان را فراهم می‌کند که در آینده واکسن‌هایی از همان جنس در آن تولید شوند، اگر مثلاً زیرساخت واکسن پروتئین نوترکیب را در کشور ایجاد کرده باشیم و اکنون در حال پیگیری آن باشیم، از همان زیرساخت می‌توانیم واکسن مننژیت و حتی سایر واکسن‌هایی را که جزئی از همان زنجیره هستند، تولید کنیم، بنابراین وقتی درباره زیرساخت صحبت می‌شود، منظور این است که می‌تواند برای سایر واکسن‌ها هم مورد استفاده قرار گیرد.

وی با بیان اینکه با وجود این، فقط موضوع زیرساخت نیست، ادامه داد: زیرساخت یعنی بخش قابل‌توجهی از هزینه‌های تولید فیزیکی را تأمین کرده‌ باشیم و حداقل‌ها فراهم شده باشد، اما اگر بخواهیم واقعاً واکسن تولید کنیم، لازم است روی تحقیق و توسعه سرمایه‌گذاری شود؛ یعنی از صفر شروع شود، به مرحله تولید برسد، آزمون‌های حیوانی انجام شود و سپس مطالعات انسانی طی شوند. برای بسیاری از واکسن‌ها، از جمله واکسن‌های عمومی زیرساخت وجود دارد اما یا باید روی تحقیق و توسعه سرمایه‌گذاری کنیم یا اگر این کار انجام نشود، سراغ انتقال تکنولوژی برویم.

مصطفوی افزود: چون در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری زیادی روی تحقیق و توسعه نکرده‌ایم، بیشتر به گزینه انتقال تکنولوژی روی آورده‌ایم، به‌طور خاص، اکنون این موضوع را از کشور کوبا دنبال می‌کنیم و قرارداد انتقال تکنولوژی واکسن پنوموکوک از کوبا را داریم.