عضویت ایران در کمیته راهبری کنوانسیون رامسر؛ گام دولت در تقویت دیپلماسی تالاب‌ها

ایرنا/ تهران - ایرنا - مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالاب‌های سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به عضویت ایران در کمیته راهبری کنوانسیون رامسر، از پیگیری منسجم دولت چهاردهم برای حفاظت، احیا و مدیریت یکپارچه تالاب‌های کشور خبر داد و تأکید کرد این رویکرد با همکاری دستگاه‌ها و مشارکت جوامع محلی دنبال می‌شود.

به گزارش ایرنا از روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست، آرزو اشرفی‌زاده با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای حفاظت و احیای تالاب‌های کشور اظهار کرد: از آنجا که تالاب‌ها در پایین‌دست حوضه‌های آبخیز قرار دارند، برنامه‌ریزی‌ها و اقدامات مرتبط با آن‌ها باید در مقیاس حوضه‌های آبریز انجام شود و صرفاً محدود به عرصه تالاب نباشد.

---

بازار

---

وی افزود: بر اساس برنامه‌ریزی جامع صورت‌گرفته، مسئولیت اجرای اقدامات در حوزه حفاظت و احیای تالاب‌ها بر عهده دستگاه‌های مختلف است و سازمان حفاظت محیط زیست به‌تنهایی نمی‌تواند تمامی اقدامات مؤثر را در این حوزه انجام دهد، از همین رو، پیگیری موضوعات به‌صورت مشارکتی و با همکاری دستگاه‌های متولی در سطوح مختلف دنبال می‌شود.

اشرفی‌زاده با اشاره به سازوکارهای قانونی موجود تصریح کرد: بر اساس قانون حفاظت و احیای تالاب‌ها و آیین‌نامه اجرایی آن، «ستاد هماهنگی و مدیریت تالاب‌های کشور» در سطح ملی تشکیل شده است، این ستاد در دولت چهاردهم تاکنون دو جلسه برگزار کرده و کمیته‌های تخصصی ذیل آن نیز با مشارکت دستگاه‌های مختلف فعال شده‌اند.

وی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین مصوبات هفتمین جلسه ستاد، تأکید بر تشکیل کمیته‌های مدیریت تالاب‌ها در سطح استان‌ها به ریاست استانداران بود که این مصوبه هم‌اکنون در حال اجراست و بسیاری از استان‌ها جلسات این کمیته‌ها را برگزار کرده‌اند، در این چارچوب، دستگاه‌های مسئول موظف هستند وظایف خود را در سطح حوضه‌های آبریز پیگیری کرده و برنامه‌های جامع تالاب‌ها و مصوبات ستاد را اجرایی کنند.

مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالاب‌ها با اشاره به موضوع تأمین حقابه محیط‌زیستی تالاب‌ها گفت: بر اساس قانون، مسئولیت تأمین نیاز آبی محیط‌زیستی تالاب‌ها بر عهده وزارت نیرو است، اما با توجه به محدودیت منابع آبی کشور و نقش سایر دستگاه‌ها به‌ عنوان مصرف‌کننده آب، همکاری همه‌جانبه دستگاه‌ها در این حوزه ضروری است، اهمیت تأمین حقابه محیط‌زیستی تالاب‌ها در برنامه هفتم توسعه نیز مورد تأکید قرار گرفته است.

اشرفی‌زاده افزود: در سازمان حفاظت محیط زیست، علاوه بر ایفای نقش دبیرخانه ستاد و پیگیری مصوبات در دستگاه‌های مختلف، بر اساس برنامه عمل و اهداف راهبردی مدیریت تالاب‌ها، اقدامات متعددی در دست اجراست، از جمله این اقدامات می‌توان به ساماندهی، لایروبی و عملیات احیایی در تالاب‌های مختلف اشاره کرد.

وی ادامه داد: در سال گذشته، با اجرای اقدامات مؤثر، بخش‌های وسیعی از تالاب‌هایی مانند بوجاق، شیمبار و بخش‌هایی از تالاب حله احیا شد، همچنین اقدامات ساماندهی و لایروبی در تالاب‌هایی نظیر انزلی، قوری گل و گمیشان در دست اجراست که نتایج آن در ماه‌های آینده مشخص و اعلام خواهد شد.

مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالاب‌ها تأکید کرد: بخش عمده این اقدامات در راستای تسهیل تأمین و توزیع حقابه تالاب‌ها انجام شده است، برای نمونه، در تالاب بوجاق که تحت تأثیر پسروی آب دریای خزر قرار گرفته بود، با اجرای اقدامات مهندسی محدود، شرایط زیستگاه حفظ شد و زمینه تداوم حضور پرندگان فراهم آمد.

اشرفی‌زاده در ادامه به موضوع گونه‌های مهاجم و غیر بومی اشاره کرد و گفت: در تالاب نئور، اقدامات کنترلی برای گونه غیربومی «کارات» به‌طور کامل اجرا شد و با مدیریت انجام‌شده، وضعیت این تالاب به شرایط پایدارتری رسیده است.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در تالاب‌های فرامرزی افزود: در خصوص تالاب هامون، مذاکراتی به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم با کشور افغانستان انجام شده و پیگیری‌هایی نیز از طریق مراجع بین‌المللی صورت گرفته است. با توجه به پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی خشکی این تالاب برای مردم منطقه، این موضوع به‌طور جدی در دستور کار قرار دارد.

اشرفی‌زاده ابراز امیدواری کرد: با توجه به بارش‌های مناسب در حوضه آبریز افغانستان و در صورت همکاری دولت این کشور، امسال آب از مسیر طبیعی خود به تالاب هامون برسد، پیگیری‌ها همچنان ادامه دارد و انتظار می‌رود بر اساس اصول حسن همجواری و تعهدات بین‌المللی زیست‌محیطی، همکاری لازم صورت گیرد.

وی در خصوص تالاب هورالعظیم نیز گفت: نشست‌هایی با کشور عراق برگزار شده و با توجه به پیامدهای خشکی بخش عراقی هورالعظیم از جمله آتش‌سوزی‌ها و گردوغبار که مردم خوزستان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، رایزنی‌ها ادامه دارد و امیدواریم با همکاری دولت عراق، شرایط زیست‌محیطی این تالاب بهبود یابد.

مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالاب‌ها با تأکید بر نقش جوامع محلی اظهار کرد: تمدن‌های بزرگ همواره در کنار رودخانه‌ها و تالاب‌ها شکل گرفته‌اند و جوامع محلی صاحبان اصلی این زیست‌بوم‌ها هستند، تجربه نشان داده است هرجا جوامع محلی با تکیه بر دانش سنتی و فرهنگ بومی در مدیریت تالاب‌ها نقش داشته‌اند، حفاظت و پایداری این عرصه‌ها موفق‌تر بوده است.

وی افزود: با همین رویکرد، موضوع دانش سنتی به‌عنوان محور اصلی روز جهانی تالاب‌ها انتخاب شده و مستندسازی این دانش‌ها در دستور کار قرار دارد، رویکرد مشارکتی نیز سال‌هاست به‌عنوان یکی از راهبردهای اصلی سازمان حفاظت محیط زیست در مدیریت تالاب‌ها دنبال می‌شود.

اشرفی‌زاده ادامه داد: توسعه معیشت‌های پایدار در اطراف تالاب‌ها از دیگر محورهای مهم فعالیت‌هاست. در تالاب‌هایی مانند شادگان، ارومیه، بختگان و تالاب‌های اقماری ارومیه، مشارکت زنان روستایی و جوامع محلی به‌صورت جدی پیگیری می‌شود و این جوامع نقش مؤثری در پایش منابع آبی و حفاظت از تالاب‌ها ایفا می‌کنند.

وی با اشاره به بهره‌گیری از فناوری‌های نوین گفت: پایش هوشمند تالاب‌ها و استفاده از فناوری‌های جدید در مدیریت زیست‌بوم‌ها از دیگر دستاوردهای این حوزه است، همچنین با فعال‌سازی مرکز منطقه‌ای کنوانسیون رامسر و حضور مؤثر ایران در اجلاس جهانی این کنوانسیون، کشورمان موفق شد به عضویت کمیته راهبری کنوانسیون رامسر درآید که گام مهمی در ارتقای جایگاه بین‌المللی ایران در حوزه تالاب‌ها محسوب می‌شود.