بازار نیوز/ از منظر فنی، هیچ خودروی سواری برای عبور از سیلاب شهری طراحی نشده است. حتی اگر موتور و سامانه انتقال قدرت خودرو توانایی عبور از آب را داشته باشند.
علی نصیری، رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، با اشاره به پیش بینی های هواشناسی درباره شرایط جوی پیش رو و احتمال وقوع سیلاب، نسبت به مخاطرات ناشی از بارندگی های شدید هشدار داد و خواستار پرهیز شهروندان از ترددهای غیرضروری شد. این هشدار در شرایطی مطرح می شود که سیلاب شهری یکی از خطرناک ترین وضعیت ها برای رانندگی است؛ زیرا در مدت کوتاهی می تواند معابر، زیرگذرها، تونل ها و مسیرهای کم ارتفاع را به نقاطی غیرقابل عبور تبدیل کند.
در تهران نیز شیب خیابان ها، اختلاف ارتفاع معابر، تراکم شبکه بزرگراهی و وجود زیرگذرهای متعدد، احتمال گرفتار شدن خودروها در جریان آب را افزایش می دهد. در چنین شرایطی، تصمیم اشتباه برای عبور از یک مسیر آب گرفته می تواند به خاموش شدن موتور، از دست رفتن کنترل خودرو یا حتی گرفتار شدن سرنشینان در کابین منجر شود. بنابراین، نخستین اصل رانندگی هنگام سیلاب، نه عبور سریع تر، بلکه تشخیص به موقع خطر و دوری از مسیرهای آب گرفته است. اگر خودرو ناخواسته وارد آب شد و موتور خاموش کرد، راننده نباید برای روشن کردن مجدد آن استارت بزند. احتمال ورود آب به سیلندرها وجود دارد و چرخاندن موتور در چنین وضعیتی می تواند خسارت مکانیکی سنگینی ایجاد کند. خودرو باید پس از انتقال به محل امن، توسط امدادگر یا تعمیرکار بررسی شود.
خودروهای برقی و هیبریدی؛ ملاحظات متفاوت
در خودروهای برقی و هیبریدی، ورود آب به بخش های الکتریکی و تجهیزات ولتاژ بالا می تواند خطرات بیشتری ایجاد کند. اگرچه بسیاری از این خودروها برای مقاومت در برابر رطوبت و شرایط متعارف بارندگی طراحی شدند، این موضوع به معنای ایمنی در برابر غوطه وری در سیلاب نیست.
در صورت گرفتار شدن خودروی برقی در آب، راننده نباید به کابل ها، اتصالات نارنجی رنگ ولتاژ بالا یا مجموعه باتری دست بزند. بررسی خودرو باید به امدادگران آموزش‌دیده و مراکز تخصصی سپرده شود.
تصمیم درست، پیش از ورود به محدوده خطر
در نهایت، رانندگی هنگام سیلاب در تهران نیازمند تغییر کامل اولویت های راننده است. انتخاب مسیر جایگزین، پرهیز از ورود به زیرگذرها، توجه به هشدارهای مدیریت بحران و پلیس و خودداری از عبور از آب جاری، مهم ترین اقداماتی هستند که می توانند جان سرنشینان را حفظ کنند.
از منظر فنی، هیچ خودروی سواری برای عبور از سیلاب شهری طراحی نشده است. حتی اگر موتور و سامانه انتقال قدرت خودرو توانایی عبور از آب را داشته باشند، نیروی جریان، شناوری بدنه، نامشخص بودن عمق مسیر و احتمال وجود موانع پنهان می توانند کنترل خودرو را از راننده بگیرند. در شرایط سیلابی، بهترین مهارت رانندگی گاهی این است که اصلا وارد مسیر نشویم.
خسارت های پنهان سیلاب؛ از گیربکس تا سامانه های ایمنی
خطر سیلاب برای خودرو به خاموش شدن موتور یا نفوذ آب به کابین محدود نمی شود. یکی از بخش هایی که در مواجهه با آب گرفتگی آسیب پذیر است، مجموعه انتقال قدرت شامل گیربکس، دیفرانسیل و جعبه انتقال نیرو است. در برخی خودروها، وجود منافذ تنفسی و آب بندهای قطعات مکانیکی باعث می شود در صورت قرار گرفتن طولانی مدت در آب، رطوبت به محفظه روغن نفوذ کند. ترکیب آب با روغن گیربکس یا روانکار دیفرانسیل، خاصیت روانکاری را کاهش می دهد و می‌ت واند زمینه ساز سایش یاتاقان ها، چرخ دنده ها و قطعات داخلی شود. سیلاب همچنین می تواند به مجموعه ترمز آسیب بزند.
نفوذ گل و لای به اطراف دیسک ها، کالیپرها و مجموعه ترمز چرخ ها ممکن است عملکرد ترمزگیری را مختل کند. از سوی دیگر، آلودگی حسگرهای سرعت چرخ و اتصالات مربوط به سامانه های ABS و کنترل پایداری می تواند موجب ثبت خطا و از کار افتادن بخشی از تجهیزات کمکی شود. در خودروهای جدید، تعداد زیادی از حسگرها و واحدهای کنترل الکترونیکی در نقاط مختلف بدنه و کابین نصب شدند.
نفوذ آب به سوکت ها و دسته سیم ها ممکن است بلافاصله خود را نشان ندهد و پس از خشک شدن ظاهری خودرو، به شکل خوردگی اتصالات، اتصال کوتاه یا اختلال های متناوب بروز کند. به همین دلیل، خودرویی که در سیلاب گرفتار شده است، نباید صرفا با خشک کردن کابین و روشن کردن موتور دوباره وارد چرخه استفاده شود.
بررسی مسیر ورودی هوا، روغن موتور و گیربکس، تجهیزات برقی، سامانه ترمز و واحدهای کنترل الکترونیکی باید پیش از استفاده مجدد انجام شود. در واقع، بخشی از خسارت های سیلاب ممکن است چند روز پس از حادثه نمایان شود؛ موضوعی که ضرورت کارشناسی فنی خودروهای آب‌دیده را دوچندان می کند.
