پدر علم کویرشناسی ایران: مالچ نفتی خیانت است، ریگ پاشی کنید

ايرنا/ پدر علم کوير شناسي ايران با ذکر اينکه استفاده از مالچ نفتي براي مقابله با ريزگردها خيانت است گفت:بايد بجاي مالچ نفتي از ريگ پاشي استفاده شود. از اويل دهه 80 که پديده ريزگردها و گردو غبار خوزستان را فرا گرفت، تاکنون چندين راهکار براي مقابله با اين پديده مطرح شده است. مالچ پاشي و نهال کاري کانون هاي شکل گيري گرد و غبار و آبگيري تالاب هاي خوزستان مهمترين اين راهکارها بوده است. راه حل ها اگر چه در اين يک دهه بارها از سوي مديران و محققان تکرار شده اما تا کنون عملي نشده است . پروفسور پرويز کردواني پدر علم کويرشناسي اما حدود چهار سال پيش نظريه جديدي براي مقابله با ريزگردها مطرح کرد 'ريگ پاشي' به جاي مالچ پاشي'. نظريه اي که اگر چه اين جغرافيدان برجسته کشور بر عملي بودن آن اصرار دارد اما مديران هنوز هم به اجرايي کردن آن قانع نشده اند. مالچ پاشي استفاده از مواد نفت مخصوص براي تثبيت شن هاي روان است. اين چهره ماندگار کشور که پيش از اين نيز نظريه هاي ديگري ارايه کرده است، روز جمعه به دعوت جمعيت هلال احمر شهرستان کارون در همايش علمي- آموزشي راه هاي مقابله با ريزگردها، در مصلاي کوت عبداله مرکز اين شهرستان حاضر شد. پروفسور پرويز کردواني در اين همايش باز هم نظريه خود را به مديران خوزستان توصيه کرد و تجديدنظر در روش هاي قديمي را خواستار شد. وي، استفاده از مالچ نفتي براي مقابله با ريزگردها را خيانت خواند و گفت : روش هاي جديد مقابله با بيابان زايي، بايد جايگزين روش هاي قديمي و 'ريگ پاشي' جايگزين 'مالچ پاشي' شود. کردواني خوزستان را مهمترين منطقه در کشور از لحاظ تثبيت ريزگرد و بيابان عنوان کرد و افزود: منشاء ريزگردهايي که تا 23 استان کشور را فرا مي گيرد کانون هاي خارجي است که در عراق، اردن، عربستان و آفريقا قرار دارد اماريزگردهايي که درپنج سال گذشته رخ مي دهد دليل متفاوت دارند که علاوه بر خوزستان در اصفهان، کرمان و سمنان ديده مي شود. وي اضافه کرد: تالاب ها و جنگل هاي خشکيده، اراضي کشت نشده و دشت هايي که به دليل چاه هاي بي شمار خشک شده اند، منشاء اين ريزگردها هستند. چهره ماندگار کشور با انتقاد از بي توجهي مسوولان نسبت به نظريه هاي محققان داخلي گفت: مديران تصور مي کنند که همه چيز بايد وارداتي باشد تا کاربردي شود در حالي که بسياري از نظريه هاي محققان ما از جمله همين نظريه مقابله با ريزگرد مي تواند به عنوان الگو و ملاک عمل براي تمام کشورهاي دنيا قرار گيرد. *مالچ نفتي ممنوع! کردواني با اشاره به تاريخچه استفاده از مالچ نفتي براي مقابله با بيابان زايي در ايران اظهار کرد: اين نوع مالچ در سال 1342 براي نخستين بار از کشور ليبي براي تثبيت ماسه زارها وارد شد و در جنوب قزوين مورد استفاده قرار گرفت. وي با بيان اينکه هر روشي که مورد استفاده قرار مي گيرد بايد ارزان، زود بازده و دايمي باشد و محيط زيست را آلوده نکند گفت: اين در حاليست که مالچ نفتي گران و باارزش است، زمين را سياه مي کند، بدبوست و حرارت منطقه را بالا مي برد که باعث مي شود بادهاي آن منطقه گرم و بدبو باشد، ضمن اينکه باعث نابودي موجودات و گياهان مي شود. اين عضو هيات علمي دانشگاه علوم و تحقيقات تهران، افزود: مالچ نفتي که روي تپه ها و ماسه زارها پاشيده مي شود باعث نفوذناپذيري منطقه در مقابل باران مي شود وپس از گذشت چهار پنج سال به دوده سرطان زا تبديل مي شود. وي تاکيد کرد:با اين حال، پس از بحران هاي تنفسي و گرد و غبار در خوزستان وزارت نفت با وجود مخالفت، مجبور شده که 10 هزار تن مالچ نفتي را به سازمان محيط زيست و منابع طبيعي اختصاص دهد. *ريگ پاشي به جاي مالچ پاشي پدر کويرشناسي کشور، بهترين راه مقابله با ريزگردها را پاشيدن ريگ دانست و گفت: ريگ راهکاري ارزان، ساده و دايمي است و به اندازه کافي در کشور وجود دارد. وي پيشنهاد کرد: مي توان به عنوان نمونه يک منطقه پنج هکتاري را با ريگ پوشاند و اثرات آن را با يک منطقه پنج هکتاري که با مالچ نفتي پوشانده شده مقايسه کرد. کردواني اضافه کرد: مي توان در بعضي از نقاط از ريگ هاي رنگي استفاده و نقش و نگارهايي ايجاد کرد که آن منطقه مناسب گردشگري هم باشد. *ريگ براي تالاب هاي خشک وي درباره شيوه عمل در تالاب هاي خشک شده خوزستان که به منشاء ريزگردها تبديل شده اند گفت: تالاب هاي خشک شده را نيز مي توان با ريگ پوشاند و اين مساله آسيبي وارد نمي کند و تا زمان آبگيري تالاب مي تواند مورد استفاده باشد. به گفته وي، برخي اراضي کشاورزي که کانون گرد و غبار شده اند را نيز تا زمان تامين آب مي توان ريگ پاشيد و در موقع لزوم مي توان آن را شخم زد که مشکلي هم پيش نمي آورد. *پوشش گياهي براي ماسه هاي خوزستان اين محقق با بيان اينکه راه هاي مقابله با بيابان و مقابله با ريزگرد با يکديگر متفاوت است، اظهار کرد: براي تثبيت ماسه نيز بايد 'مالچ رسي' جايگزين مالچ نفتي شود. وي گفت: البته در خوزستان مالچ رسي نيز براي تثبيت ماسه زارها مناسب نيست و تنها گزينه مناسب پوشش گياهي است زيرا پاشيدن بذر گياه در ماسه زارها بسيار کم هزينه است و آب زيادي هم نمي خواهد. کردواني همچنين استفاده از 'مالچ زيستي' را نيز رد کرد و افزود: اين نوع مالچ آب زيادي مصرف مي کند که با شرايط کم آبي کشور و خوزستان به صرفه نيست علاوه بر اين براي توليد اين نوع مالچ بايد زراعت و کارخانه هايي ايجاد شود که هزينه آن را بسيار بالا مي برد. وي در ادامه با انتقاد از ترويج کشت گياه 'ساليکورنيا' در کشور براي مقابله با بيابان زايي اظهار کرد: اين گياه شورپسند براي مناطقي مناسب است که خاکشان غيرقابل استفاده باشد نه در خوزستان که خاک حاصلخيز دارد و اراضي به دليل بي آبي زير کشت نمي رود. *دبيرخانه دايمي براي ريزگرد مديرکل جمعيت هلال احمر خوزستان نيز در اين همايش از تشکيل دبيرخانه تخصصي مقابله با ريزگردها در هلال احمر خبر داد. علي خدادادي با اشاره به وقوع 24 حادثه طبيعي در خوزستان از ميان 31 حادثه طبيعي گفت: در سال هاي اخير ريزگردها نيز به اين بلاياي طبيعي اضافه شده به همين دليل دبيرخانه دايمي هلال احمر براي مقابله، آموزش همگاني و خودمراقبتي تشکيل شده است. وي اضافه کرد: هلال احمر مي تواند به عنوان حلقه اتصال بين توانمندان و نيازمندان اين حوزه عمل کند تا شرايطي براي مقابله با آسيب جدي فراهم شود. خدادادي وجود دو ميليون و 800 هزار جوان در خوزستان را ظرفيتي براي توسعه آموزش و مقابله با آسيب هاي اجتماعي دانست. وي با بيان اينکه خوزستان پس از استان خراسان دومين استان از نظر حاشيه نشيني است، اظهار کرد: هلال احمر بر آن شده است تا قدم هايي براي محروميت زدايي در اين استان بردارد و شرايطي براي بهينه کردن خدمات درماني و آموزشي در مناطق حاشيه به ويژه شهرستان کارون فراهم کند.