برگزیده

جویندگان گنج در «وردیج» و «فراشبند»

روزنامه شهروند

بروزرسانی 1399/05/13 - 15:20

روزنامه شهروند/ پليس سه باند حفاري غيرمجاز و خريد و فروش اشياي عتيقه را در عمليات‌هايي جداگانه شناسايي و دستگير کرد. در نخستين حادثه بامداد روز دوشنبه مأموران کلانتري ١٨١ وردآورد چهار مرد تهراني را در حوالي روستاي ورديج در غرب تهران در حين حفاري با تجهيزات مکانيکي بازداشت کردند.

کمي بعد آن تيم ويژه پليس زنجان پنج قاچاقچي عتيقه را دستگير کردند که مقدار قابل توجهي اشياي ارزشمند مربوط به هزاره‌هاي قبل از ميلاد همراه‌شان بود. ساعتي بعد از آن هم از شهرستان فراشبند در استان فارس خبر رسيد که سه عضو فراري باند حفاران غيرمجاز پس از فرار از دست پليس درنهايت بازداشت شدند. گفتني است اين افراد بازداشت‌شده در استان فارس از اعضاي گروهي بودند که دو نفر از آنها به دليل گازگرفتگي و ريزش دهانه چاه جان‌شان را از دست داده بودند.
ماجراي حفاري ورديج از يکشنبه شب شروع شد. چهار مرد با بيل مکانيکي شروع به کندن زمين مي‌کنند، صداي دستگاه حفاري توجه ساکنان اين منطقه روستايي را جلب مي‌کند و در نهايت با تماس تلفني چند نفر از اهالي روستا با شماره ١١٠، مأموران کلانتري ١٨١ وردآورد براي بررسي موضوع به محل حادثه اعزام‌مي‌شوند. رفتار مشکوک حفاران باعث شد تا هر چهار نفر بازداشت و براي ارايه توضيحات به کلانتري منتقل شوند.
بنابر اعلام پليس اين افراد پس از چند ساعت بازجويي درنهايت به جرم‌شان اعتراف‌کردند: «ما چند ماه پيش به واسطه يکي از دوستان‌مان که با چند دعانويس در ارتباط است، متوجه شديم در نزديکي ورديج دو کوزه بزرگ پر از سکه طلا قرار دارد.» اين گروه چهار نفره به سرکردگي راننده بيل مکانيکي که مردي حدودا چهل‌وپنج ساله است، رقم قابل توجهي را براي به دست آوردن نقشه اين گنج خيالي هزينه کردند. آن‌طور که پليس اعلام کرده، اين افراد به جز تلي از خاک چيز ديگري پس از چند ساعت حفاري ١٠متري زمين عايدشان نشده است. اين افراد براي ادامه رسيدگي به جرم‌شان تحويل مقامات قضائي شدند.

مرگ زير چهارطاقي
چندي پيش يک گروه پنج نفره در اين منطقه به اميد يافتن عتيقه دست به حفاري زدند. جست‌وجوي اين افراد اما به قيمت جان دو نفر از اعضاي اين گروه تمام شد. اين افراد با نشان‌کردن يکي از «چهارطاقي»‌هاي دوره ساساني در اين منطقه که گفته مي‌شود مقدار زيادي عتيقه و سکه ارزشمند را در خود جاي داده است، کارشان را شروع کردند. درواقع اين گروه ادامه‌دهنده راه افرادي بودند که پيش از آنها در همان منطقه زمين را حفر کرده، اما چيزي عايدشان نشده بود. آنها بي‌خبر از سرنوشت شومي که در انتظارشان بود، مسير نقشه گنج را در پيش گرفتند و به چاه عميق چهار طاقي رسيدند. ابتدا مسن‌ترين آنها که مردي ميانسال و بازنشسته بود، وارد چاه شد، اما با گذشت چند دقيقه هيچ خبري از او نشد تا اينکه دومين نفر گروه براي کمک دست به کار شد، اما اين چاه عميق جان اين مرد جوان را هم گرفت. بقيه اعضاي اين باند هم وقتي شرايط را اين‌گونه ديدند، پا به فرار گذاشتند و تلفني موضوع را به پليس و نيروهاي امدادي اطلاع‌دادند. اما عمق چاه و خطر ريزش و گازگرفتگي باعث شد تا عمليات خارج‌کردن اجساد يک روز به تأخير بيفتد، دست آخر هم تيم ويژه‌اي از شيراز روانه فراشبند شد.
يکي از نيروهاي امدادي حاضر در آن عمليات به «شهروند» مي‌گويد که اين چاه ٢٥ متري هر آن احتمال ريزش داشت، ضمن اينکه گازهاي متصاعدشده خطر خفگي را بيشتر مي‌کرد و آن دو نفر هم که از اهالي فيروزآباد بودند، به دليل خفگي جان باختند: «سال‌هاست که حفاران غيرمجاز به فراشبند رفت‌وآمد دارند. اين منطقه در گذشته‌هاي دور از مراکز مهم سلسله ساساني بود، به همين علت داستان‌هاي زيادي درباره گنج و عتيقه‌هاي مدفون در اين منطقه سر زبان‌ها بود. در اين مدت اشياي گران‌قيمتي هم از اين منطقه به دست آمده که طمع جست‌وجوگران گنج را بيشتر کرده است.»

پايان کار باند فروش ميراث به کشورهاي غربي
اما در سومين عمليات، ديگر خبري از بيل و کلنگ و خاک نبود. اين بار اشياي عتيقه به دست چند مرد شيک‌پوش قرار بود از خاک کشور خارج شود. پنج قاچاقچي قصد داشتند ريتون سفالي، تنگ شيشه‌اي، سنجاق سرطلايي و چند شئي تاريخي ديگر را از استان زنجان خارج کنند. مقصد مرزهاي غربي کشور بود و احتمالا از آنجا هم پس از چند دست چرخيدن از حراجي‌هاي معروف اروپا سر درمي‌آورد. اما نقشه اين قاچاقچيان با هوشياري پليس و مأموران امنيتي ناکام ماند.
سردار رحيم جهانبخش، فرمانده انتظامي استان زنجان اعلام کرد که کار شناسايي اين باند با دستور قضائي و کار ويژه اطلاعاتي انجام شد. از سوي ديگر بنابر اعلام کارشناسان و مسئولان ميراث فرهنگي اين استان قدمت اشياي کشف‌شده به هزاره‌هاي قبل از ميلاد مي‌رسد و بخشي از آنها هم متعلق به دوران‌هاي ساساني و اشکاني است.