تشریح دستاوردهای انقلاب در حوزه سلامت جمعیت، خانواده و مدارس کاهش چشمگیر مرگ مادران و کودکان/ اجرای برنامه جامع سلامت میانسالان و سالمندان

ايسنا/مديرکل دفتر سلامت جمعيت وزارت بهداشت دستاوردهاي انقلاب اسلامي در حوزه سلامت جمعيت، خانواده و مدارس را تشريح کرد. به گزارش سرويس سلامت خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، دکتر محمد اسماعيل مطلق با اشاره به اقدامات انجام شده در جهت سلامت آحاد مردم جامعه در سال‌هاي پس از انقلاب، گفت: جمهوري اسلامي ايران پس از فراغت از جنگ تحميلي، با تلفيق نظام آموزشي در نظام ارائه خدمات و تشکيل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي و سپس ايجاد و گسترش شبکه‌هاي بهداشت و درمان، احداث خانه‌هاي بهداشت در روستاها و راه‌اندازي مراکز بهداشتي درماني در شهرستان‌ها و نيز تجهيز بيمارستان‌هاي سراسر کشور، گام‌هاي بزرگي در مسير شکل‌گيري نظام نوين سلامت برداشت که نتيجه آن دستاوردهاي انقلابي در عرصه سلامت نظير خودکفايي در تامين نيروي انساني متخصص مورد نياز، دسترسي 95 درصد از جمعيت روستايي و تقريبا 100 درصد جمعيت شهري به خدمات اوليه مراقبت بهداشت و درمان و ارتقاي چشمگير شاخص‌هاي سلامت در کشور است. وي با اشاره به فعاليت 50 دانشگاه و دانشکده علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني در سطح کشور، ادامه داد: وزارت بهداشت با توجه به اهداف سه‌گانه نظام سلامت شامل بهره‌مندي آحاد جامعه از سلامت، پاسخ‌گويي و مشارکت عادلانه در تامين منابع و در راستاي دستيابي به اهداف توسعه هزاره، بر اساس اسناد بالادستي به ويژه قوانين توسعه، نسبت به سياست‌گذاري و تدوين نظام‌هاي مراقبت، برنامه‌ها و راهنماهاي کشوري سلامت اقدام کرده است. مديرکل دفتر سلامت جمعيت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت افزود: دفتر سلامت جمعيت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت نيز با تدوين نظام‌هاي مراقبت مرگ مادري، مرگ پريناتال و مرگ کودکان يک تا 59 ماهه و برنامه سطح‌بندي خدمات مراقبت مادر و نوزاد، بسته‌هاي خدمتي داخل و خارج بيمارستاني، مراقبت‌هاي ادغام يافته سلامت مادران شامل مراقبت از مادر در دوران‌هاي پيش از بارداري، بارداري، زايمان و پس از زايمان، برنامه احياي نوزادان، مراقبت بحراني از نوزادان در معرض خطر، مراقبت پيگيري شيرخواران پرخطر، مراقبت آغوشي، نوزاد سالم، مراقبت‌هاي ادغام يافته کودک سالم تا سن 8 سالگي و ناخوشي‌هاي کودکان، تغذيه با شير مادر و مراقبت‌هاي تکامل اوايل کودکي، گام‌هاي بلندي در دستيابي به اهداف چهارم و پنجم توسعه هزاره و ارتقاي شاخص‌هاي سلامت مادران و کودکان کشور برداشته است. وي با اشاره به تدوين و اجراي برنامه بيمارستان‌هاي دوستدار مادر و ترويج زايمان فيزيولوژيک با استفاده از روش‌هاي بي‌دردي دارويي و غير دارويي به منظور کاهش درصد سزارين در کشور، ادامه داد: اجراي نظام مراقبت مرگ مادري، تقويت سيستم ارجاع، اجراي پروتکل‌هاي بيمارستاني و ترويج زايمان ايمن در مناطق روستايي کاهش ميزان مرگ مادران را سبب شده است. مطلق به کاهش ميزان مرگ و مير کودکان به دنبال اقدامات انجام شده اشاره کرد و گفت: با توجه به روند چشمگير کاهش ميزان مرگ کودکان زير پنج سال در دهه گذشته و اينکه بيش از 50 درصد از اين ميزان در کشور مربوط به سهم مرگ نوزادي است، تداوم اين روند کاهشي نيازمند سياست‌گذاري و تمرکز بر روي راهبردهايي است که ارتقاي کيفيت خدمات سلامت باروري و فاصله گذاري، مراقبت‌هاي دوران بارداري و پس از آن و نيز مراقبت‌هاي دوره نوزادي و شاخص‌هاي تغذيه با شير مادر را سبب مي‌شود. وي تاکيد کرد: برنامه‌هاي کنترل جمعيت، سلامت باروري و تنظيم خانواده نيز با اتخاذ راهبردهاي همکاري بين بخشي و مشارکت مردم و تدوين و اجراي مجموعه آموزشي مشاوره پيش از ازدواج با تاکيد بر تحکيم بنيان خانواده، گام بزرگي در کاهش حاملگي‌هاي پرخطر و ناخواسته و نيز کاهش نياز برآورده نشده، برداشته و سهم عمده‌اي در ارتقاي شاخص‌هاي نامبرده داشته‌اند. مطلق گفت: منظور از نياز برآورده نشده، زنان 15 تا 49 ساله و همسرداري هستند که تمايل به فاصله‌گذاري يا محدود کردن تعداد فرزندانشان داشته‌اند و در حال حاضر از روش‌هاي پيشگيري از بارداري استفاده نمي‌کنند يا زنان بارداري که بارداري آنها ناخواسته بوده و زوج مي‌خواستند حداقل دو سال بعد باردار شوند. وي همچنين به رويکرد کلي برنامه‌ريزي جامع سلامت براي جوانان و مدارس اشاره کرد و گفت: رويکردها در اين زمينه طي سال‌هاي اخير به رويکرد کلي مدارس مروج سلامت تغيير يافته است. با طراحي و تدوين برنامه‌هاي سلامت جمعيت تحت پوشش در محيط‌هاي ارائه خدمات بهداشتي درماني، آموزشي، کار و عمومي، مشکلات سلامت گروه سني نوجوانان و جوانان را پيشگيري و مديريت مي‌کند. مطلق افزود: همچنين با افزايش شهرنشيني، افزايش بار بيماري‌هاي غيرواگير و گذر جمعيتي به سوي ميانسالي و سالمندي، برنامه‌هاي خدمات جامع سلامت ميانسالان شامل سلامت بانوان (سبا) و مردان (سما) با تاکيد بر آموزش خود مراقبتي و نيز برنامه‌هاي ترويج شيوه زندگي سالم در دوره سالمندي و مراقبت‌هاي ادغام يافته سلامت سالمندان، تدوين و عملياتي شده‌اند. وي همچنين گفت: مقايسه شاخص‌هاي سلامت در روستاها و مناطق محروم با شهرها، نشانه نياز به توجه و اقدام اساسي براي کاهش نابرابري‌هاي اجتماعي سلامت از طريق ارتقاي سطح شرايط زندگي روزانه، توزيع عادلانه قدرت و منابع به عنوان مولفه‌هاي ساختاري شرايط زندگي روزانه و پايش و ارزيابي تعيين ‌کننده‌هاي اجتماعي سلامت و تاثير اقدامات و مداخلات انجام شده بر وضعيت عدالت در سلامت در کشور است. مطلق گفت: اکنون نظام سلامت کشور با طراحي نقشه جامع تحول نظام سلامت، نقشه علمي حوزه سلامت و قانون برنامه پنجم توسعه، در حال طي مسير ترسيم شده در سند چشم‌انداز 20 ساله کشور است. وي ابراز اميدواري کر که تمام دستگاه‌هاي کشور با اتخاذ رويکرد سلامت در سياست‌هاي خود و نيز اتخاذ راهبردهاي اساسي همکاري بين بخشي و مشارکت مردم جهت کاهش نابرابري‌هاي اجتماعي سلامت، در راستاي تحقق بيش از پيش عدالت در سلامت گام بردارند.