تعطیلات مذهبی در ایران کمتر از متوسط جهانی است / ایران 15 روز؛متوسط جهانی 26.3 روز

تسنيم/ بررسي‌ها نشان مي‌دهد تعداد تعطيلات مذهبي در جمهوري اسلامي ايران بسيار کمتر از متوسط جهاني است و دليلي براي حذف تعطيلات مذهبي وجود ندارد. بار ديگر طرح سامان‌دهي تعطيلات کشور در مجلس شوراي اسلامي کليد خورد و ابوالفضل ترابي طراح اين طرح چندي پيش در گفت‌وگو با خبرگزاري تسنيم در مورد جزئيات طرح سامان‌دهي تعطيلات رسمي کشور گفت: قرار است 7 روز از تعطيلات رسمي کشور شامل روزهاي 29 اسفند، يک روز از 4 روز تعطيلي عيد نوروز، 15 خرداد و 12 فروردين حذف شود، همچنين شهادت امام رضا(ع) فقط در مشهد تعطيل است و در مابقي کشور همه‌جا باز است. به گفته ابوالفضل ترابي در اين طرح، شهادت حضرت زهرا(س) و شهادت امام صادق(ع) فقط در قم تعطيل است و بقيه شهرهاي کشور تعطيل نيست. بر اساس اين گزارش، طرح سامان‌دهي و يا تعديل تعطيلات در حالي در مجلس شوراي اسلامي مطرح مي‌شود که محمود احمدي‌نژاد رئيس جمهور کشورمان در 4 مردادماه 1390 در بيست‌و‌هشتمين اجلاس روساي آموزش و پرورش مناطق سراسر کشور در مورد وضعيت تعطيلات در ايران گفته بود: کمترين ميزان تعطيلات متعلق به کشوري بود که هم اکنون در خليج عدن قرار داشته و با مشکلات بسياري روبرو است و پس از آن کمترين تعطيلات در ايران وجود دارد. وي تعطيلي مدارس را در روزهاي پنجشنبه کار درستي دانست و گفت: توصيه مي‌کنم اين مسئله را در مقاطع ديگر تحصيلي نيز به اجرا بگذاريد. رئيس جمهور ادامه داد: برخي مي‌گفتند دولت نهم و دهم تعطيلات زيادي را به کشور تحميل کرده است و با محاسبات غلطي آن را عاملي براي زيان ديدن کشور اعلام مي‌کردند ولي بايد گفت مگر کار به ساعات طولاني ارتباط دارد. علي لاريجاني در 17 شهريور 91 در حاشيه سفر مازندران خبري مبني بر پيگيري و بررسي طرح تعديل تعطيلات رسمي کشور در مجلس نهم اعلام کرد و گفته بود: طرح تعديل تعطيلات رسمي کشور از مجلس هشتم آغاز شده است و در مجلس نهم نيز پيگيري مي‌شود. طرح تعطيلي برخي مناسبت‌هاي مذهبي که توسط برخي از نمايندگان مطرح شده بود با اعتراض شديد برخي از مراجع عظام تقليد و همچنين کارشناسان قرار گرفته بود. آيت‌الله مکارم شيرازي در اين باره تأکيد کرده است: فکر خام تعطيلي مناسبت‌هاي بزرگ مذهبي را از سر بيرون کنيد. انگار برخي نمي‌دانند در کدام مملکت زندگي مي‌کنند. ملت در برابر حذف تعطيلات مذهبي مي‌ايستند. از سوي ديگر نيز شوراي عالي انقلاب فرهنگي در يک تحقيق کاملا علمي به بررسي وضعيت تعطيلات در ايران پرداخته است. بر اساس اين تحقيق تعداد تعطيلات رسمي در ايران در مناسبت‌هاي مذهبي 15 ولي متوسط جهاني تعطيلات مذهبي 26.3 روز است و يا اينکه تعداد تعطيلات براي مناسبت‌هاي انقلابي در ايران 4 روز است و تعداد متوسط جهاني تعطيلات براي مناسبت‌هاي انقلابي 69.3 روز است. همچنين تعداد تعطيلات براي مناسبت‌هاي ملي در ايران 6 روز است که متوسط جهاني اين تعطيلات 17.5 روز است. متن کامل فصل دوم کتاب "بررسي وضعيت تعطيلات در ايران" به شرح زير است: ***انواع تعطيلات رسمي مناسبتي*** کشور ايران داراي چهار ويژگي اسلامي، مذهبي‌(شيعي)، انقلابي و ملي است و متناسب با هر يک از آنها روزهايي بزرگ و گرامي داشته مي‌شود و به همين خاطر برخي از اين روزها در تقويم رسمي تعطيل شده است. هم‌اکنون در تقويم رسمي کشور 25 روز به مناسبت‌هاي مختلف به شرح زير تعطيل است: الف) تعطيلات اسلامي و مذهبي تعطيلات مذهبي در ايران 15 روز است که گاهي به علت گردش سال قمري و همزماني با تعطيلات ديگر که بر مبناي سال شمسي است از ميزان آن کاسته مي‌شود. اين تعطيلات عبارتند از: تاسوعاي حسيني؛ عاشوراي حسيني؛ اربعين حسيني، 28 صفر مصادف با وفات پيامبر اکرم (ص) و شهادت امام حسن (ع)؛ شهادت امام رضا (ع)؛ 17 ربيع‌الاول مياد رسول اکرم (ص) و امام جعفر صادق (ع)؛ شهادت حضرت زهرا (س) شهادت امام صادق (ع)؛ عيد مبعث؛ عيد قربان؛ عيد غدير؛ عيد فطر؛ ميلاد حضرت اميرالمومنين (ع)؛ 21 رمضان مصادف با شهادت اميرالمومنين (ع) و نيمه شعبان ميلاد حضرت ولي‌ عصر (عج). ب) تعطيلات انقلابي تعطيلات انقلابي در ايران چهار روز است که شامل 12 فروردين (روز جمهوري اسلامي)؛ 14 خرداد رحلت حضرت امام خميني (ره)؛ 15 خرداد (سالگرد قيام1342) و 22 بهمن، (سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي) است. ج) تعطيلات ملي ايران کشوري است با قدمت تاريخي طولاني و تمدن بسيار کهن، که باورها و گرايش‌هاي مذهبي در آن نسبت به ساير کشورها و حتي کشورهاي اسلامي بسيار بيشتر است. از اين رو کشور ايران از حيث هر سه نوع تعطيلات ملي، مذهبي و سياسي شايسته دارا بودن مناسبت‌هاي فراواني است. تعطيلات ملي در ايران 6 روز است که شامل چهار روز اول فرودين، سيزده فروردين (روز طبيعت)، 29 اسفند روز ملي شدن صنعت نفت. در 75 سال گذشته همواره تعطيلات مذهبي بيشترين سهم را در مجموع تعطيلات بوده است و هر کدام از تعطيلات ملي و انقلابي نيز با تغييرات بسيار محدودي (بين 4 تا 6 روز) حدود 20 درصد تعطيلات رسمي را به خود اختصاص داده‌ است. ***بررسي و مقايسه ميانگين تعطيلات رسمي در ايران و ساير کشورها*** تعداد تعطيلات ملي در ايران 6 روز است که نزديک به متوسط جهاني آن 5/17 روز است، مي‌باشد. در مقابل تعطيلات مذهبي ايران 15 روز مي‌باشد؛ از آنجايي که دين رسمي جمهوري اسلامي ايران، اسلام و مذهب رسمي شيعه دوازده امامي است مي‌توان تعطيلات مذهبي در ايران را به 2 بخش تعطيلات رسمي و تعطيلات مذهبي (شيعي) تقسيم کرد. از اين روز 5 روز تعطيل مربوط به تعطيلات اسلامي و 10 روز به تعطيلات مذهبي اختصاص دارد. پس تعطيلات اسلامي که نوع تعطيلات قابل قياس با تعطيلاتي است که در عرف جهاني از آن به تعطيلات مذهبي تعبير مي‌شود 5 روز است در حالي که متوسط تعطيلات مذهبي در کشورهاي ديگر معادل 3/26 روز است. همچنين تعطيلات انقلابي در ايران 4 روز است که نزديک به متوسط جهاني اين گروه از تعطيلات 3/69 روز است، مي‌باشد. تعطيلات آخر هفته در ايران و کشورهاي جهان همان‌طور که گفته شد يکي از انواع تعطيلات رسمي، تعطيلات آخر هفته مي‌باشد که ميزان آن در کشورهاي مختلف بين يک تا دو روز در نوسان است. روزهايي که را که در کشورهاي مختلف به عنوان تعطيلات آخر هفته تعيين شده‌اند در جدول 3 آمده است. چنانکه مشاهده مي‌شود در اکثر کشورهاي جهان دو روز آخر هفته تعطيل است، در حالي که در ايران يکي روز و نصف به عنوان تعطيلي آخر هفته تعيين شده است. وضعيت همزمان تعطيلات رسمي و تعطيلا ت آخر هفته در ايران براي دستيابي به يک نگاه جامع از تعطيلات در کشور و با توجه به وزن بالاي تعطيلات مذهبي در ايران- به جهت حاکميت ارزشهاي اصيل مذهبي اسلامي و شيعي در کشور- از يک سو و نيز با توجه به تغيير تعطيلات مذهبي با تقويم قمري و تغييرات آن‌ها در طول روزهاي سال‌هاي مختلف شمسي از سوي ديگر، ميزان تقارن اين دو- برخورد اين تعطيلات با تعطيلات پايان هفته- در طول چند سال گذشته بررسي شده است. توجه به اين نکته از آن جهت حائر اهميتي است که در برخي از کشورها در صورت تلاقي تعطيلي رسمي با تعطيلات آخر هفته ، اولين روز کاير هفته آينده را به عنوان روز تعطيلي انتخاب مي‌کنند. به عبارتي تعدد تعطيلات رسمي سالانه را ثابت نگه مي‌دارند ولي در ايران در صورت تلاقي تعطيلي به روز ديگر منتقل نمي‌شود و تنها از تعداد تعطيلات رسمي کاسته مي‌شود. الف) وضعيت همزماني تعطيلات رسمي با روز جمعه طبق جدول 4، در ده سال گذشته هر سال حدود چهار روز (3/8 روز) با تعطيلات جمع مقارن شده است. از آنجايي که در ياران بر خلاف برخي کشورها که در صورت تلاقي تعطيلات رسمي با تعطيلات آخر هفته، اولين روز تعطيل هفته بعد را تعطيل اعلام مي‌کنند؛ با کم کردن متوسط تلاقي تعطيلات رسمي با تعطيلات آخر هفته مي‌توان گفت تعطيلات رسمي در ايران عملا بيست روز (20/4 روز) است. ب) همزمان تعطيلات رسمي و آخر هفته در سال‌هاي 1388-1389-1390 -طبق نمودار شماره سه تعداد ايام تعطيل رسمي که در سال‌هاي 1388 و 1389 با پنجشنبه و جمعه تقارن و همزماني دارند حدود هفت روز است (با احتساب پنجشنبه به عنوان نيم‌روز تعطيلي) - روزها و مناسبات تعطيلات رسمي آخر هفته در سال 1389: در سال 1389، هشت روز با پنجشنبه و جمع همزماني داشته است. اين روزها به شرح زير است: -روزها و مناسبات تعطيلات رسمي و آخر هفته در سال 1390: در سال 1390 پنج روز تعطيل مناسبت رسمي با پنجشنبه و جمعه تقارن و همزماني دارند که به شرح ذيل است. چنانکه ملاحظه مي‌شود هر ساله به خاطر اين همزماني چند روز از تعداد تعطيلات به صورت طبيعي کاسته مي‌شود. گفتني است تقريبا اين تعداد معادل تعداد روزهايي است که در چند سال اخير پيشنهاد کاهش آن به طرق مختلف داده مي‌شد. ***وضعيت پراکندگي تعطيلات رسمي در طول سال*** همانگونه که در جداول بالا مشاهده مي‌شود: - تعطيلات ملي و انقلابي پراکندگي نامتوازني در طول سال دارند و در برخي موارد پيوستگي دارند. - در تعطيلات ملي (در ماه فروردين) روزهاي تعطيل پيوسته مي‌باشند، که باعث بروز مشکلاتي در جامعه از ابعاد مختلف مي‌گردد و نياز به ساماندهي دارد. - تعطيلات اسلامي و مذهبي تقريبا از پراکندگي قابل قبول‌تري در طول سال (قمري) برخوردارند و تنها در محرم و صفر شاهد پيوستگي تعطيلات هستيم. بررسي تعطيلات پيوسته از آن جهت حائز اهميت است که موجب افزايش تعطيلات پنهان مي‌شود. همچنين تعداد روزهاي تعطيل ماه‌هاي مختلف (به تفکيک ماه‌هاي شمسي و قمري) در نمودارهاي 4 و 5 نيز ترسيم شده است. اين نمودارها نشان‌دهنده پراکندگي نامنظم تعطيلات ملي و انقلابي در طول سال هستند. ***وضعيت انواع تعطيلات رسمي ايران از نظر مناسبت‌ها*** تعطيلات سه‌گانه مذهبي، انقلابي و ملي در ايران از نظر محتوا و علت تعطيلي به نحوي است که از مجموع 25 روز تعطيلات رسمي در تقويم سالانه کشور، 15 روز آن به جشن و 10 روز آن به عزاداري تعلق دارد که در نمودار زير آمده است. بررسي اين موضوع در بررسي کارکردهاي تعطيلات و ميزان تاثير فرهنگي، اجتماعي آن بر مردم جامعه بسيار مهم است. ذکر اين نکته نيز ضروري است بر خلاف برداشت برخي از افراد، تعطيلات با ماهيت جشن و نشاط و شادي از فراواني بيشتري برخوردار است. ***مقايسه وضعيت تعطيلات در ايران و برخي کشورهاي جهان*** الف) مقايسه ميزان تعطيلات رسمي ايران و برخي کشورهاي جهان طبق جدول و نمودارهاي زير، سري‌لانکا با 26 روز، ايران و بوسني و هرزوگوين هر کدام با 25 روز، لبنان با 24 روز و سپس آذربايجان با 23 روز تعطيل رسمي، داراي بيشترين تعطيلات رسمي و ويتنام با 6 روز و کوبا و سوئيس هر کدام با 7 روز کمترين تعطيل رسمي را دارند. بايد توجه داشت که؛ با احتساب متقارن بودن تعطيلات رسمي با روزهاي پنج‌شنبه و جمع، تعداد روزهاي تعطيل رسمي در ايران به طور ميانگين 20/5 روز در سال مي‌باشد که در برخي از سالهاي گذشته به 18 روز نيز رسيده است. گفتني است روسيه با 19 روز، ژاپن 18 روز و اتريش، کانادا و چين هر يک 17 روز داراي تعطيلات رسمي هستند. بنابراين واقعيت آن است که عليرغم تبليغات رسانه‌اي، ايران در تعداد واقعي روزهاي تعطيل رسمي، بيشترين تعطيلات را در کشورهاي جهان ندارد. ب) آمار کل تعطيلات در ايران و برخي کشورهاي جهان همان‌طور که در نمودار 8 مشاهده مي‌شود، يمن با 67 روز و ايران با 77 روز تعطيلات رسمي و آخر هفته، داراي کمترين تعطيلات کلي و بوسني و هرزگوين، آذربايجان و عراق با 129 و 127 روز تعطيلات رسيمي و آخر هفته داراي بيشترين تعطيلات کلي در ميان کشورهاي بررسي شده هستند. روسيه 123 روز، ژاپن 119 روز، ترکيه، اتريش و کره‌جنوبي هر يک 117 روز، کاندا و ايتاليا 116 روز، آمريکا، اسپانيا، چين، مالزي و دانمارک نيز 115 روز تعطيلات سالانه رسمي را در کشور خود دارند. البته به اين تعطيلات بايد تعطيلات اختصاصي بانک‌ها و کارخانه‌ها را نيز اضافه کرد. مجموع تعطيلات مذهبي، ملي و انقلابي در کشور ما 25 روز مي‌باشد (به غير از موارد استثناي مربوط به گردش سال قمري و 354 روزه بودن سال) که با در نظر گرفتن 52 روز جمعه، مجموع تعطيلات رسمي در کشورمان 77 روز است و 288 روز کاري باقي مي‌ماند در حالي که با در نظر گرفتن نيمه تعطيل بودن روزهاي پنجشنبه تعداد کل تعطيلات به 103 روز مي‌باشد. بدين ترتيب مشاهده مي‌شود که از نظر تعداد کل تعطيلات ايران بعد از يمن از کمترين تعطيلات در بين کشورهاي جهان برخوردار است و از نظر تعطيلات رسمي نيز به خاطر همزماني برخي از تعطيلات مذهبي با تعطيلات آخر هفته ايران بيشترين تعطيلات را ندارد. ***وضعيت و پراکندگي تعطيلات در برخي کشورها جهان*** - چين: کارگران چيني علاوه بر تعطيلات آخر هفته، در طول سال تعطيلات ديگير همچون روز سال نو، جشنواره بهار، روز کارگر و روز ملي دارند. همچنين کارگراني که در شرکت‌هاي چندمليتي مشغول به کار مي‌باشند. علاوه بر روزهاي گفته شده در تعطيلات کريسمس نيز تعطيل هستند. تعطيلات ساليانه نيز که بين يک تا دو هفته است، معمولا به صورت توافقي ميان کارگران و کارفرمايان تعيين‌ مي‌شود. اين گونه تعطيلات که در کل 11 روز است. چين را به عنوان يکي از اولين کشورهاي با تعطيلي زياد معرفي مي‌کند. - هند: تعطيلات سراسري در کشور هند براي همه اقوام و در همه مناطق 3 روز در سال است. اما تعطيلات ساليانه به صورت ميانگين براي کارمندان شرکت‌هاي خصوصي بين 15 تا 20 روز است. هندي‌ها به مرخصي گرفتن‌هاي روزهاي تعطيلي‌ها براي طولاني کردن تعطيلات خود عادت دارند. شلوغ‌ترين فصل مسافرت براي شهروندان هندي تعطيلات تابستاني مدارس در ماه ژوئن است که در آن بسياري از خانواده‌ها به سفرها و تفريح‌هاي متعدد مي‌پردازند. - اندونزي: جشن عيد فطر در آخرين روز ماه مبارک رمضان يکي از برجسته‌ترين اعياد و تعطيلات اندونزي محسوب مي‌شود. در اين روز که در زبان محلي‌ لباران ناميده مي‌شود، بسياري از کلان‌شهرنشينان به ويژه مسلمانان به زادگا‌ه‌هاي خود که اغلب مناطق روستايي هستند، باز مي‌گردند. دولت نيز معمولا تعطيلاتي يک هفته‌اي (پنج روزه) را براي بهره‌گيري کامل شهروندان از عيد در نظر مي‌گيرد. - مالزي: مالزي هر سال از تعطيلات قابل توجهي برخودار است. کارمندان اين کشور معمولا از 14 تا 24 روز مرخصي ساليانه و 30 روز مرخصي پزشکي بهره مي‌برند. اکثر اين تعطيلي‌ها يا به نوعي مرخصي‌ها در پايان يا آغاز سال که مصادف با جشن‌ها و مراسم سنتي و تعطيلات رسمي همچون عيد مبارک، کريسمس، سال نوچيني و ديپاوالي است، گرفته ميشود. فصل تعطيلات مالزي معمولا از ماه نوابر آغاز و تا فوريه سال بعد ادامه خواهد داشت. - کره‌جنوبي: مرخصي کارمندان کره‌اي در طول سال‌هاي 2005 تا 2006 به يک اندازه بود. در سال‌هاي گذشته تعادلي ميان تعطيلات عمومي بوجود آمده و تعداد روزهاي تعطيلي حاصل از مرخصي‌هاي کاري به سبب کم شدن تعطيلات ملي، افزايش يافته بود. از طرف ديگر تصويب طرح يک هفته کاري- پنج روزه- براي کارمندان، وجهه تعطيلات را تغيير داد و تعداد روزهاي تعطيل آخر هفته آنها را به دو روز رساند. اين افزايش به زياد شدن سفرهاي داخلي شهروندان و اقامت‌هاي بلندمدت آنان در تفرجگاه‌ها طي دو سال اخير، شد. -ترکيه: تابستان مهمترين زمان براي تعطيلات در ترکيه است. عشق به هواي گرم حتي مسافران را در روزهاي تعطيل زمستان به سمت مناطق گرمتر در جنوب اين کشور مي‌کشاند. تعطيلات مذهبي نيز يکي ديگر از ايام تعطيل ترکيه محسوب مي‌شوند. دو جشنواره مذهبي و سه روز تعطيلات ملي از جمله روزهاي غيرکاري اين کشور هستند که شما ايام تعطيل ترکيه به 13 روز مي‌رسانند.