عملکرد بازی های ایرانی در گوگل پلی چگونه است؟

ديجياتو/ اگر صنعت بازي ايران در چند سال گذشته دست خوش پيشرفت هاي گوناگوني شده در وهله اول به تغيير تفکر خود سازندگان بر مي گردد. ديگر بازيسازان نمي خواهند راه چند ساله را يک شبه بروند و از همان ابتدا آنچارتد بسازند، بلکه حالا پله هاي موفقيت را يکي يکي بالا مي روند. از آن طرف محبوبيت بيشتر اسمارت فون ها و در ادامه اين اتفاق حضور مارکت هاي ايراني به خصوص کافه بازار، اين بستر را براي توسعه دهندگان بازي هاي ويديويي فراهم کرد تا به ساخت بازي هاي کوچک تر، نه از ديد ارزش بلکه حجم توليد و بودجه، روي بياورند. کافه بازار هم اکنون 35 ميليون کاربر دارد. گزارشات نشان مي دهند به صورت ميانگين بازي ها و اپليکيشن هايي که در ميان 10 پرفروش کافه بازار قرار دارند روزانه 10 ميليون تومان درآمدزايي مي کنند. در ادامه و تا رتبه 50 هم اين عناوين در روز حدودا 500 هزار تومان به دست مي آورند. رقم نسبتا خوبي است. صنعت گيم حداقل در زمينه بازي هاي موبايل در مسير درستي قرار گرفته اما اخيرا با يک مشکل بزرگ جديد دست و پنجه نرم مي کند: بازي هاي «خوب» ديده نمي شوند. کاربران کافه بازار درگير چند سبک و گرافيک خاص شده اند. قضيه هم مربوط به امروز يا چند ماه گذشته نيز نيست. مقصرين اصلي کدامند؛ بازيسازان يا بازيکن ها؟ از همان ابتداي موفقيت بازي موتوري اين مسئله ديده مي شد و برخلاف بازار کشورهاي خارجي که ترندهاي محبوب بين کاربران هر از چندگاهي تغيير مي کنند، در اينجا هنوز کافيست براي آرت بازي هايتان از فرهنگ ايراني قديمي الهام بگيريد تا بازيکن ها جذب شوند. اگر در کنار اين مسئله عنوان تان رانر نيز باشد که ديگر نصف راه موفقيت را رفته ايد. هر چند خود سازندگان بي تقصير نيستند ولي همانطور که قبلا گفتيم اکنون بزرگترين تهديد بازي هاي موبايل ايراني «بازيکن ها» هستند. مهدي فنايي، سازنده بازي ماجراجويي 41148، در گفت و گويي با ديجياتو و در واکنش به اين مسئله مي گويد: برخي توسعه دهندگان تا حد زيادي مقصر هستند. توسعه دهنده اي که تنها هدفش درآمدزايي است و نه خلق يک بازي تاثيرگذار و هنرمندانه، صرفا به سمت کپي کردن آثار پر فروش قبلي مي رود. متاسفانه کاربران نيز به همين بازي هاي سطحي راضي شده اند. فکر مي کنم بازار تا حد زيادي تلاش خودش را براي معرفي بازي هاي خوب مي کند. در قبال عرضه بازي هاي کپي هم برخي از مسئولين کافه بازار ابراز نارضايتي کرده اند. شايد کار درست اين باشد که بازي ساز به طور هم زمان هم بازار را در نظر بگيرد و هم به دنبال توليد اثري مفهومي، خلاقانه و سرگرم کننده باشد. عدم استقبال از بازي هاي موبايل خوب ايراني معضل بزرگي است. پارادوکس، بدو دهقان بدو، فرش، مگنيس، شمشير تاريکي آخرين جنگاور و حتي لايو تي وي تايکون از جمله عناوين با کيفيتي هستند که آنگونه که بايد در بازار ديده نشدند. در اين بين استوديوي سازنده بدو دهقان بدو به خاطر استقبال کم مخاطبين از بازي بسته شد. اينکه بگوييم اين بازي ها فداي برنامه «بهبود سليقه مخاطبين» شده اند حرف درستي نيست. حتي اگر بازيسازان به سمت آثار مفهومي بروند باز تغيير ذائقه گيمرهاي موبايل ايراني زمان بر است. بنابراين تا آن موقع که يک پايان شاد ببينيم احتمالا عناوين بيشتري به همين سرنوشت دچار مي شوند. البته خيلي هم منفي به قضيه نگاه نکنيم. بازي هاي خوبي بودند که به موفقيت هاي مالي رسيدند. از طرفي در تمام دنيا معضل عدم استقبال کافي بازيکن ها، حالا به دلايل ديگر، ديده مي شود ولي بازيسازي صنعت پر هزينه اي است و با توجه به اينکه فعلا اين مسئله در ايران ضرر زيادي به بازيسازان مي زند مي تواند مانع بزرگي براي ادامه مسير موفقيت عناوين موبايل باشد. طرح مسئله ساده است، راه حل چيست؟ يکي از آن ها را بالاتر گفتيم، با ساخت بازي هاي بهتر و تشويق خود کافه بازار اميد داشته باشيم که ذائقه مخاطب تغيير کند. بازار مي تواند به واسطه اضافه کردن بخش منتخب منتقدين (Editor's Choice) که کمبودش در مارکت هاي ايراني بسيار احساس مي شود، کاربر را به سمت بازي هاي خوب سوق دهد. جدا از اينکه در اختيار گذاشتن يک دسته بندي جداگانه براي عناوين بتا (Early Access) کمک کند تا اين بازي ها بيشتر ديده شوند و سازنده به هدفش که دريافت بازخوردهاي کاربران پيش از عرضه نسخه اصلي است نزديک تر گردد. قوانين دست و پا گير و انحصار طلب بازار نيز گاهي اوقات اجازه نمي دهد تا توسعه دهنده ساخته اش را بهتر تبليغ کنند. اين از روش نخست، اما يک راه ديگر هم وجود دارد که کمتر سازنده ايراني به خاطر محدوديت ها به سراغ آن مي رود: هزينه ساخت گيم به قدري زياد است که بازار ايران به تنهايي و در بسياري از موارد کفاف هزينه هاي توليد را نمي دهد و مجبوريم به بازارهاي بزرگتري وصل شويم. حرف هاي بالا را محمد مهدي بهفرراد، مديرعامل استوديوي مدريک که بازي موفق خروس جنگي را در کارنامه دارد در گفت و گو با ديجياتو عنوان مي کند. اينکه مخاطبين داخلي را به سمت بازي هاي خوب بکشانيم راه حل خوبي است ولي به اعتقاد بهفرراد براي بقاي توليد کننده در صنعت بايد رويکرد عرضه جهاني را نيز پيش بگيريم. عملکرد بازي هاي ايراني در گوگل پلي چگونه بوده است؟ به خاطر محدوديت هاي کنوني که اپل براي توسعه دهندگان ايراني ايجاد کرده اپ استور با وجود فروش بيشتر اپليکيشن ها و بازي ها، حداقل در زمان کنوني که اين مطلب را مي نويسيم گزينه مناسبي براي خيلي از سازندگان مستقل عناوين موبايل داخلي به نظر نمي رسد. بنابراين يک انتخاب بهتر ديگر مي ماند: گوگل پلي. در گوگل پلي هم بازي هاي کپي زيادي وجود دارند که به موفقيت هاي فراوان رسيدند هر چند ثبت بازي ها در پلي استور چالش هاي کمتري دارد ولي بازيسازان ايراني زيادي به عرضه عناوين شان در اين فروشگاه روي خوش نشان نمي دهند. در اين بين 41148، شمشير تاريکي (Shadow Blade)، خروس جنگي (Rooster Wars) و بچه پرروها (Bubble Man: Rolling) نسبت به بقيه عناوين معدود ايراني گوگل پلي موفق تر ظاهر شده اند. براي اينکه بدانيم بازي هاي ايراني در پلي استور چه عملکردي داشته اند نگاهي به استقبال خارجي ها از سه بازي اول داشته ايم و در صحبتي با توسعه دهندگان بازي ها، مقايسه اي با بازار داخلي انجام داده ايم. مهدي فنايي با عرضه 41148 روي گوگل پلي رکورد سريع ترين دانلود را بين بازي هاي موبايل ايراني جا به جا کرد. ميان عناوين داخلي، بازي در کمترين زمان به رکورد دانلود 500 هزار رسيد و هم اکنون با ميانگين امتيازي 4.46 از بين 9000 راي توانسته بعد از خروس جنگي پرامتيازترين بازي ايراني در گوگل پلي لقب مي گيرد. تقريبا يک سال پيش مهدي فنايي در گفت و گويي با يکي از وب سايت هاي بازي فارسي عنوان کرد که اپيزود چهارم 41148 بعد از دو ماه عرضه، حدود 12 هزار دانلود را تجربه نمود که با توجه به قيمت 3000 توماني آن مي توان اينگونه تخمين زد که در اين مدت بازي 3 ميليون و 600 هزار تومان در آمده داشته است. البته هر قسمت 41148 معمولا بيش از 20 هزار بار دانلود مي شد و از آن طرف مهدي فنايي با انتشار پکيج رايگان هر چهار قسمت بازي به همراه پرداخت هاي درون برنامه اي، توانست کاربران ايراني بيشتري را به سمت عنوان تحسين شده اش بکشاند. بعد از عرضه اپيزود چهارم، بعضي کانال هاي تلگرام نسخه رايگان بازي را در اختيار کاربران قرار دادند که ضرر جبران ناپذيري به توسعه دهنده زد نسخه اي که در گوگل پلي انتشار يافته، ورژن رايگان همين پکيج با زبان انگليسي است که البته تبليغات جايگزين پرداخت هاي درون برنامه اي شده اند. مهدي فنايي پيرامون عرضه بازي در فروشگاه پلي استور و استقبال بازيکن ها از 41148 مي گويد: در حال حاضر تنها منبع درآمد بازي، تبليغ هايي هستند که پس از پايان هر اپيزود به نمايش در مي آيد (4-5 ويدئوي تبليغاتي در کل بازي) و با وجود گذشت تقريبا 2 ماه از پياده سازي اين تبليغات، بازي نزديک به 1000 دلار درآمد داشته است. مطمئنا اين درآمد راضي کننده نيست اما رايگان منتشر شدن بازي، مي تواند باعث جذب کاربر و شناخته شدن توسعه دهنده براي بازي هاي بعدي باشد. انتشار بازي در يک مارکت جهاني، درس ها و تجربه هاي زيادي براي توسعه دهندگان خواهد داشت و کمترين شان اين است که خود را با ديگر رقباي بين المللي مقايسه خواهند کرد. تصور نمي کردم تا به اين اندازه به بازي روي خوش نشان داده شود. اينکه بسياري از کاربران اشاره مي کردند که مشابه چنين بازي اي را قبلا تجربه نکرده اند، يعني نوع فرهنگ و ديدگاه ما ايراني ها (يا توسعه دهنده هر کشوري ديگري) مي تواند اثري متفاوت از ديدگاهي متفاوت خلق کند. نمايي از عملکرد 41148 در سي روز گذشته؛ با استناد به آمار وب سايت Sensor Tower بازي در ماه ژانويه بيش از 200 هزار دانلود داشته است. 41148 در ابتداي عرضه اش بين 20 بازي برتر ماجراجويي و رايگان در آمريکا نيز قرار گرفته بود. خروس جنگي که با نام Rooster Wars ميان بازيکن هاي خارجي شناخته مي شود، در فاصله زماني کمي نسبت به 41148 روي مارکت گوگل پلي منتشر شد. خروس جنگي تاکنون با ميانگين 4.5 از ميان حدود 4000 راي پر امتيازترين بازي ايراني فروشگاه پلي استور است. بهفرراد پيرامون عملکرد بازي در بازار خارجي و داخلي مي گويد: عملکرد خروس جنگي در بازار ايراني نسبت به گوگل پلي قابل مقايسه نيست. بازي در ايران بسيار موفق بود و بيش از 6 ميليون کاربر داشت. با اين وجود از عملکرد بازي در بازار خارجي شگفت زده شديم و انتظار اين حجم از استقبال در مدت زماني کوتاه را نداشتيم؛ بازي در کمتر از دو ماه توانست 150 هزار کاربر جذب کند. البته به خاطر هزينه زياد جذب بازيکن در بازار خارجي، پشتيباني تبليغاتي از خروس جنگي را ادامه نداديم و درآمد بازي نيز به قدري نبود که بتوان از آن براي تبليغات استفاده نمود. بنابراين تصميم گرفتيم تا روند جذب کاربر را متوقف کرده و تمرکز را روي خروس جنگي 2 که در دست ساخت است بگذاريم و براي پروژه هاي بعدي، جدي تر بازار جهاني را هدف قرار دهيم. نمايي از عملکرد سي روز گذشته خروس جنگي در اپ استور؛ بازي در روزهاي پاياني سال 2017 براي iOS منتشر شد. شمشير تاريکي يا همان Shadow Blade موفق ترين بازي موبايل ايراني در بازار جهاني است. ساخته استوديوي فن افزار نقدهاي خيلي مثبتي را دريافت کرد و شرکت معروف Crescent Moon Games وظيفه انتشار اين عنوان را به عهده گرفت. جالب اينجاست از لحاظ دانلود، شمشير تاريکي جزو سه بازي برتر اين کمپاني در گوگل پلي قرار دارد. نسخه اوليه شمشير تاريکي سال 2014 براي تلفن هاي هوشمند منتشر شد فن افزار تاکنون دو نسخه از شمشير تاريکي را در مارکت ها عرضه کرده است؛ Shadow Blade و پورت ورژن پي سي براي اسمارت فون ها که Shadow Blade Reload نام دارد. البته براي اندرويد يک نسخه رايگان از شمشير تاريکي نيز در گوگل پلي انتشار يافت. با توجه به گفته هاي اميرحسين فصيحي، مديرعامل شرکت فن افزار، موفقيت هاي شمشير تاريکي بيشتر در بستر اپ استور اتفاق افتاد و بعد از آن فروشگاه گوگل پلي مهمترين جايگاه را داشت: شمشير تاريکي در سطح بين‌ المللي استقبال خوبي داشت و فروش بازي در گوگل پلي بيشتر از ايران بود. به طور کلي به‌ نظر مي‌ رسد که در حال حاضر فرهنگ پرداخت پول براي بازي‌ هاي ويديويي خيلي در کشور ما جا نيفتاده‌ است. عمده مشکل هم به فراگير بودن نسخه‌ هاي کرک شده و غيرقانوني بازي‌ ها و عدم وجود بازي‌ هاي خارجي بصورت رسمي در ايران بر مي گردد. به صورت ميانگين نسخه هاي پولي شمشير تاريکي در اپ استور ماهانه به صورت ميانگين بين 8 تا 9 هزار دانلود را دارند. اين رقم براي گوگل پلي به 4 هزار مي رسد. شمشير تاريکي: آخرين جنگاور (Shadow Blade Reload) در کافه بازار 2 هزار نصب فعال دارد. صادرات نرم افزار خيلي هم سخت نيست مدير عامل مدريک در ادامه صحبت هايش مي گويد: صادرات نرم افزار خيلي هم کار سختي نيست. ايده و دانش کافي مي خواهد. اما با توجه به محدوديت هايي که مطرح است، چگونه مي توان بازي ها را به عنوان يک توسعه دهنده مستقل در گوگل پلي منتشر کرد؟ در حالت عادي بايد اکانت توسعه دهنده خود را 25 دلار شارژ کنيد. سازنده نيز 70 درصد از درآمد بازي را به دست مي آورد. اما داستان ثبت بازي براي ايراني ها را از زبان مهدي فنايي مي شنويم: براي نشر بازي در گوگل پلي، چاره اي جز اين نيست که وانمود کنيم در خارج از ايران هستيم. براي اين کار مي بايست يک سرور مجازي در خارج از کشور اجاره کرد که هزينه ماهيانه آن چيزي بين 50 تا 100 هزار تومان است. همچنين براي هزينه ثبت نام، بايد يک کارت اعتباري 25 دلاري هم تهيه کنيد. براي همه اين کارها (دور زدن تحريم ها) سايت هاي ايراني مختلفي وجود دارند که اين خدمات را ارائه مي کنند و با کمي جستجو مي توانيد گزينه هاي مختلفي پيدا کنيد. کافه بازار به تنهايي جوابگوي نياز توسعه دهندگان نيست اکنون يک سوالي مطرح مي شود: آيا گوگل پلي مي تواند روزنه اميدي باشد براي سازندگاني که بازي هايشان با وجود کيفيت بالا با استقبال کم مواجه شدند؟ امير حسين فصيحي در اين رابطه به ديجياتو مي گويد: صد در صد به نظر من بازيسازان داخلي بايد انتشار بازي در جهان را مد نظر داشته باشند. بازار داخلي ما اندازه کوچکي دارد و هر نوع بازي متاسفانه در داخل ايران شانس موفقيت ندارد. از مزاياي بازيسازي اين است که حد و مرز بي معني است و هر تيمي از هر جاي دنيا مي‌تواند محصول خودش را در اختيار همه جهان قرار دهد. همه بازي هاي خوب در گوگل پلي ديده نمي شوند؛ نسخه اندرويد بازي معروف Game Dev Tycoon در مدت زمان مشابه 50 درصد بيشتر از iOS فروخت. در حالي که Hidden Folks در گوگل پلي فروش کمتري را نسبت به اپ استور تجربه کرد. صنعت گيم ايران بايد جدي تر به مقوله بازار جهاني نگاه کند و با توجه به گفته هاي بهفرراد، به نظر مي رسد که بعضي توليد کنندگان داخلي هم در همين مسير قدم بر مي دارند: بازار جهاني مي تواند توليد کننده ها را اميدوار کند. بازار داخلي به اندازه کافي کفاف هزينه هاي زياد توليد را نمي دهد. بازي هاي ايراني خوب زيادي هستند که شانس موفقيت در بازار جهاني را دارند و متاسفانه توسعه دهندگان اهميت چنداني به آن ها نمي دهند. تجربه ثابت کرده حتي اگر ناشر بزرگي پشت بازي نباشد و يا سازنده تبليغ نکند، باز با اتکا به کيفيت ساخته مي توان به فروش در بازار جهاني اميدوار بود. اما فقط روي آوردن بازيسازان به گوگل پلي يا حتي اپ استور کافي نيست. از آن طرف بايد ديدگاه بعضي گيمرهاي ايراني هم تغيير کند؛ توسعه دهنده براي ساخت بازي زحمت مي کشد. جالب اينجاست بازي ها با قيمت خيلي کمتري نسبت به بازار جهاني در مارکت هاي ايراني عرضه مي شوند و باز تعدادي نسبت به قيمت بازي ها معترض هستند. جدا از اينکه اميدواريم انتشار بازي هاي خوب و تغيير ذائقه بازيکن هاي موبايل پاياني به قضيه تک ترندي عناوين اسمارت فون ها باشد و درصد بيشتري از بازي هاي ارزشمند، فارغ از هر گونه سبک و آرتي که دارند، به موفقيت در بازار داخلي برسند تا سازنده با پشتوانه بهتري به بازار جهاني نگاه کند. همراهان عزيز، آخرين خبر را بر روي بسترهاي زير دنبال کنيد: آخرين خبر در تلگرام https://t.me/akharinkhabar آخرين خبر در ويسپي http://wispi.me/channel/akharinkhabar آخرين خبر در سروش http://sapp.ir/akharinkhabar آخرين خبر در گپ https://gap.im/akharinkhabar