زوميت/ استوني مشغول ساخت الگوريتم قضاوت مبتني بر هوش مصنوعي است که ميتواند تاحدزيادي از پروندههاي عقبافتادهي دادگاههاي اين کشور بکاهد.
دولت معمولا جاي مناسبي براي بهکارگيري نوآوريهاي حوزهي فناوري اطلاعات يا فناوريهاي جديد ديگر، مانند هوش مصنوعي نيست. بااينحال، اوت ولزبرگ اينطور فکر نميکند. ولزبرگ ۲۸ ساله، بالاترين مقام حوزهي فناوري اطلاعات استوني ميخواهد اين کشور کوچک حوزهي درياي بالتيک از هوش مصنوعي و يادگيري ماشيني براي خدماترساني به ۱.۳ ميليون شهروند خود استفاده کند.
ولزبرگ پاياننامهي دکتراي خود را در دانشگاه اومئو سوئد دربارهي استفاده از اينترنت اشياء (IoT) و دادههاي حسگري در خدمات دولتي نوشته است. وي ميگويد:
ميخواهيم دولت تاحدممکن به اين فناوريهاي نوين تکيه داشته باشد.
دولت استوني تابستان سال گذشته ولزبرگ را استخدام کرد تا پروژهي جديد هوش مصنوعي را در وزارتخانههاي مختلف اين کشور راهاندازي کند.
ولزبرگ از اهميت بهکارگيري هوش مصنوعي بهخوبي آگاه است. او دراينباره ميگويد:
برخي نگران اين موضوع هستند که کاهش شمار کارکنان موجب افت کيفيت خدمات شود؛ اما هوش مصنوعي به ما کمک خواهد کرد.
حدود ۲۲ درصد از مردم کشور استوني براي دولت کار ميکنند. اين ميزان با ميانگين کشورهاي اروپايي برابر است؛ اما از ايالات متحدهي آمريکا بيشتر است. قبل از استخدام ولزبرگ، سيم سيکوت، مدير ارشد فناوري اطلاعات استوني بود که از سال ۲۰۱۷، آزمايش چندين پروژه مبتني بر هوش مصنوعي در سازمانهاي دولتي را شروع کرد. ولزبرگ ميگويد استوني از هوش مصنوعي و يادگيري ماشين براي ۱۳ سازمان مختلف استفاده کرده که در آن، الگوريتمها جايگزين کارمندان دولت شدند.
اوت ولزبرگ، بالاترين مقام حوزهي فناوري اطلاعات استوني، ميخواهد اين کشور از هوش مصنوعي و يادگيري ماشيني براي خدماترساني به ۱.۳ ميليون شهروند خود استفاده کند
بهعنوان مثال، ازآنجاکه کشاورزان استونيايي از يارانههاي دولتي بهرهمند ميشوند، بازرسان دولتي وظيفهي بازرسي از مزارع علوفه را انجام نميدهند؛ بلکه تصاوير ماهوارهاي آژانس فضايي اروپا که هر هفته از ماههاي مِي (ارديبهشت) تا اکتبر (مهر) ثبت ميشوند، به الگوريتم يادگيري عميقي خورانده ميشوند که در رصدخانهي تارتو استوني توسعه پيدا کردهاند. درنهايت، تصاوير ماهوارهاي با نقشهي مزارع مقايسه ميشود تا با تأييد برداشت علوفه، کشاورزان از يارانههاي دولتي برخوردار شوند.
الگوريتم تمامي پيکسلهاي هر تصوير را بررسي ميکند تا از برداشت محصولات مطمئن شود. چراي دامها يا برداشت جزئي نيز بهوسيلهي پردازش تصاوير مشخص ميشود که در اين مواقع، به حضور بازرس روي زمينهاي کشاورزي نياز است. درهمينحال، دو هفته قبل از آخرين مهلت برداشت علوفه، سيستم خودکار ازطريق پيام يا ايميل به کشاورزان اطلاعرساني ميکند که شامل لينکي به تصاوير ماهوارهاي زمينهايشان است.
استوني در ۱۳ سازمان هوش مصنوعي را جايگزين کارمندان دولت کرده است
بهگفته ولزبرگ، اين سيستم در سال اول بهکارگيري خود موجب صرفهجويي ۶۵۵,۰۰۰ يورويي شده است؛ زيرا بازرسان از محلهاي کمتري بازديد کردند و درعوض، تمرکز خود را روي ساير اقدامات قانوني گذاشتند.
در کاربردي ديگري، رزومهي کارگران معلق از کار و اخراجي به سيستم يادگيري ماشين داده ميشوند تا مهارتهاي آنها را با نيازهاي کارفرمايان تطبيق دهد. حدود ۷۲ درصد از کارکناني که ازطريق اين سيستم شغل جديد پيدا کردند، اکنون پس از ۶ ماه هنوز بر سر شغل خود هستند. قبلا سيستمهاي کامپيوتري وظيفهي تطبيق اين اطلاعات را برعهده داشتند که بازدهي آن ۵۸ درصدي بود.
شايان ذکر است کودکاني که در استوني متولد ميشوند، هنگام تولد بهصورت خودکار در مدارس محلي ثبتنام ميشوند. بدينترتيب، ديگر نيازي نيست والدين براي قراردادن فرزندان خود در فهرست انتظار نامنويسي يا خود به مديران مدارس مراجعه کنند. درواقع، اسناد بيمارستانها بهصورت خودکار با مدارس محلي بهاشتراک گذاشته ميشود. بااينحال، اين سيستم نياز چندان مبرمي به هوش مصنوعي ندارد؛ ولي بهخوبي نمايانگر گسترش خدمات خودکار است.
در جاهطلبانهترين پروژه تابهامروز، وزارت دادگستري استوني ژوئيهي سال گذشته (تير۱۳۹۷) از ولزبرگ و همکارانش درخواست کرد الگوريتم قضاوت مبتني بر هوش مصنوعي طراحي کنند تا بتواند به پروندهها و ادعاهاي کوچک کمتر از ۷,۰۰۰ يورو رسيدگي و احکام لازم را صادر کند. مقامها اميدوارند اين سيستم بتواند با حل پروندههاي عقبافتاده، از فشار کاري قاضيان و کارکنان دادگستري بکاهد.
اين پروژه هنوز در مراحل اوليه قرار دارد و احتمالا در ادامهي سال جاري، بهصورت آزمايشي با تمرکز روي اختلافات قراردادي شروعبهکار ميکند. روي کاغذ، دو طرف پرونده و اسناد و اطلاعات مرتبط را بارگذاري ميکنند و هوش مصنوعي تصميمهاي لازم را ميگيرد که قضات دادگستري امکان تجديدنظر در آن را خواهند داشت.
هنوز بسياري از جزئيات اين پروژه مشخص نشدند. ولزبرگ ميگويد سيستم پس از بازخوردهاي لازم وکلا و قضات اصلاح ميشود. با تمام اينها، با وجود پروژهي دولت استوني اين اولينباري نيست که هوش مصنوعي و قانون باهم ترکيب ميشود؛ هرچند ممکن است اولينباري باشد که الگوريتم قدرت تصميمگيري دارد. در برخي از استانهاي آمريکا، الگوريتمهاي هوش مصنوعي براي صدور احکام مجازات بزهکاران استفاده شدهاند. همچنين، اپليکيشن هوش مصنوعي DoNotPay که اساسا وکيل هوش مصنوعي است، در ۲۱ ماه اخير، ۱۶۰,۰۰۰ قبض جريمهي مربوطبه پارکينگ در لندن و نيويورک را به ارزش ۴ ميليون دلار باطل کرده است.
شرکت حقوقي Eesti Oigusbüroo در شهر تالين، پايتخت کشور استوني، کمکهاي حقوقي رايگاني ازطريق چتبات فراهم ميکند و اسناد قانوني سادهاي نيز به سازمان وصول مطالبات ارسال ميکند. بهگفتهي آرتور فئودوروف، مديرعامل اجرايي اين شرکت، برنامهي شرکتش اين است که تا پايان سال جاري، سرويس پشتيباني حقوقي خود را براي تطبيق موکلان و وکلا در ورشو و لهستان و لسآنجلس گسترش دهد.
اپليکيشن هوش مصنوعي DoNotPay در ۲۱ ماه اخير، ۱۶۰,۰۰۰ قبض جريمهي مربوطبه پارکينگ در لندن و نيويورک را باطل کرده است
بهکارگيري قاضي هوش مصنوعي ممکن است در استوني مؤثر باشد؛ زيرا ۱.۳ ميليون نفر شهروند اين کشور قبلا از کارت شناسايي ملي برخوردار شدند و از سرويسهاي آنلايني مانند رأيگيري الکترونيکي و ثبت ماليات ديجيتالي استفاده ميکنند. پايگاههاي دادهي دولتي نيز ازطريق سيستمي بهنام X-road با يکديگر متصل هستند. اين سيستم زيرساختي ديجيتالي است که برقراري ارتباط را تسهيل ميکند. افزونبراين، شهروندان استوني ميتوانند با واردشدن به پورتال دولت ديجيتالي بررسي کنند چه کساني به اطلاعات آنها دسترسي داشتهاند.
سران استوني اميدوارند اين سيستم از فشار کاري دادگستري بکاهد
بااينحال، خدمات دولت ديجيتالي بهخوبي مستندشدهي استوني بدون اشکال نبوده است. کارشناسان قبلا در سال ۲۰۱۷، آسيبپذيري در سيستم کارت شناسايي استوني را فاش کردند که باعث شرمساري مقامهاي دولتي شد. بعدها، اين اشکال رفع شد و کارتهاي شناسايي نيز جايگزين شدند؛ اما مسئولان ميگويند اين کشور از زمان ديجيتالسازي خدمات خود از اوايل دههي ۲۰۰۰ تاکنون، هيچ گزارشي از رخنهي عمده يا سرقت اطلاعاتي دريافت نکردهاند. در سال ۲۰۱۶، بيش از دوسوم بزرگسالان کشور استوني فرمهاي دولتي را ازطريق اينترنت پر کردند که تقريبا دوبرابر ميانگين کشورهاي اروپايي است.
تانل تامت، استاد علوم کامپيوتر از دانشگاه فناوري تالين ميگويد:
اطلاعات واقعا خصوصي و محرمانه بهغير از بانکها و مخابرات، در دست دولت نيستند.
تامت يکي از اعضاي هئيت هوش مصنوعي زيرنظر دولت استوني است که قرار است نتايج يافتههاي خود را در مِي (تير) گزارش دهند که نتيجهي آن، پيشنهاد ۳۵ پروژهي جديد هوش مصنوعي براي سال ۲۰۲۰ خواهد بود.
بهگفتهي ديويد اينگستورم، متخصص دولت ديجيتالي از دانشگاه استنفورد، شهروندان استوني ممکن است امروز به دولت اعتماد کنند تا از اطلاعات ديجيتالي آنها استفاده کند؛ اما اگر يکي از اين سيستمهاي قضاوت جديد مبتني بر هوش مصنوعي دچار نقص شود، اين روند ممکن است تغيير کند.
در ايالات متحدهي آمريکا، سازمانهايي مانند سازمان تأمين اجتماعي از الگوريتمهاي هوش مصنوعي و يادگيري ماشيني براي مرتبسازي و پردازش سريع استفاده ميکنند. اين درحالي است که سازمان حفاظت از محيطزيست از هوش مصنوعي براي تشخيص شرکتهاي ناقض قوانين آلودگيهاي زيستمحيطي بهره ميبرد. اينگستورم ميگويد روند بهرهگيري از اين فناوريهاي نوين در دولت فدرال بهآرامي انجام ميشود؛ زيرا پايگاه دادههاي هر سازمان متفاوت است و اين اطلاعات را بهسادگي نميتوان با ساير سازمانها بهاشتراک بگذارند. بهادعاي اينگستورم، آمريکا هنوز به آنجايي که بايد، نرسيده است.
اينگستورم و گروهي از پژوهشگران دانشکدهي حقوق و علوم کامپيوتر دانشگاه استنفورد مشغول بررسي نحوهي استفاده بهتر از هوش مصنوعي در سازمانهاي دولتي ايالات متحدهي آمريکا هستند. بهزودي، آنها نتايج يافتههاي خود را در کنفرانس اجرايي ايالات متحدهي آمريکا گزارش خواهند کرد که سازماني مستقل و مسئول بهبود فرايندهاي اداري اجرايي سازمانهاي دولت فدرال است.
او تصور نميکند قاضي هوش مصنوعي به اين زوديها وارد دادگاههاي ايالات متحدهي آمريکا شود. در اين کشور، هنوز سيستم کارت شناسايي ملي بهکار گرفته نشده و بسياري از آمريکاييها اعتماد کافي به دولت ندارند. بااينحال، اينگستورم زماني را پيشبيني ميکند که دستيارهاي قانوني مبتني بر هوش مصنوعي ضابطهها و مادهها و پيشينههاي لازم براي صدور احکام را دراختيار قضات قرار دهند.
او ميگويد:
رويکرد مبتني بر هوش مصنوعي انسجامي بيش از آنچه حالا داريم، فراهم ميکند و شايد از تصميمات انساني هم دقيقتر عمل کند.
بااينحال، نيازي به گفتن نيست که هوش مصنوعي بهاندازهي برنامهاي که برايش نوشته ميشود، کارآمد است. بهعنوان مثال، الگوريتمهاي صدور احکام که در برخي استانهاي آمريکا بهکار گرفته ميشوند، بهدليل اجحاف در حق سياهپوستان بهشدت با انتقاد روبهرو شدهاند. بااينحال، مقامهاي کشور استوني ايدهي ربات هوش مصنوعي را ميپسندند که اختلافات ساده را حلوفصل کند. روي کاغذ با حل پروندههاي عقبافتاده، زمان بيشتري دراختيار وکلا و قضات قرار ميدهد تا به مشکلات بزرگتر رسيدگي کنند. همچنين، کرستي کاليولايد، رئيسجمهور استوني، در سخنراني اخيرش در کنفرانس North Star AI از اهميت هوش مصنوعي براي دولت صحبت کرده بود.
او در بخشي از اين سخنراني گفت:
بهکارگيري بيشتر هوش مصنوعي در دولت ميتواند به ما کمک کند خود را وقف کاري کنيم که ماشينها هرگز نميتوانند انجام دهند.
بازار