سبک‌شناسی بازی‌های ویدئویی؛ معرفی سبک تیراندازی

زومجي

بروزرسانی 1399/06/10 - 22:29

سبک‌شناسی بازی‌های ویدئویی؛ معرفی سبک تیراندازی

زومجي/ سبک تيراندازي يکي از پرطرفدارترين سبک‌ها در بين بازي‌هاي ويدئويي است. بازي‌هاي اين سبک سرعت واکنش بازيکن‌ها را مي‌سنجند و دقت آنها در تيراندازي به اهداف مختلف را به چالش مي‌کشند.

سبک تيراندازي يا شوتر يکي از پرطرفدارترين سبک‌ها در بين بازي‌هاي ويديويي است. در ادامه با ما همراه باشيد تا با بازي‌هاي تيراندازي و ويژگي‌هاي آنها بيشتر آشنا شويم.

بازي‌هاي سبک تيراندازي، سرعت واکنش بازيکن‌ها را مي‌سنجند و دقت آنها در تيراندازي به اهداف مختلف را به چالش مي‌کشند. بازي‌هاي شوتر هم در حالت تک‌نفره و هم چندنفره، نياز به عکس‌العمل‌هاي سريع از سوي گيمر دارند. مهمترين وظيفه بازيکن‌ها در بازي‌هاي تيراندازي، از بين بردن دشمنان با استفاده از انواع تفنگ‌ها است.

بازي‌ هاي تيراندازي در واقع زيرمجموعه‌ ژانر اکشن هستند، اما به دليل گستردگي و اهميت سبک تيراندازي، آن را به صورت جداگانه معرفي مي‌کنيم. ژانر تيراندازي در درجه‌ اول بر روي مبارزات با استفاده از سلاح‌هاي شليکي مانند تفنگ و موشک تمرکز دارد. هدف اصلي بازيکنان در بازي‌هاي اين سبک، شليک کردن به دشمنان و پشت سر گذاشتن مراحل بازي بدون کشته شدن شخصيت اصلي است. سبک تيراندازي گونه‌هاي بسيار متنوعي دارد که در ادامه به طور مفصل به آنها خواهيم پرداخت، اما قبل از آن بهتر است با ويژگي‌هايي که باعث ايجاد تفاوت در بازي‌ هاي تيراندازي مي‌شوند آشنا شويم.

خصوصيات مهم در دسته‌بندي بازي‌ هاي سبک تيراندازي
زاويه‌ي ديد
يکي از ويژگي‌هايي که باعث به وجود آمدن زيرسبک‌هاي متعدد در ژانر تيراندازي شده است، زاويه‌ ديد يا همان دوربين بازي است. اگر اتفاقات بازي را از پشت چشمان شخصيت اصلي ببينيم، يعني در حال انجام يک تيراندازي اول‌شخص هستيم. در تيراندازي سوم‌شخص، دوربين بازي با فاصله‌ کم پشت سر شخصيت اصلي قرار مي‌گيرد و او را دنبال مي‌کند. بعضي از بازي‌هاي تيراندازي دو‌بعدي هم هستند که دوربين ثابت يا اسکرولي دارند و صحنه‌هاي بازي را از بالا و يا از پهلو به نمايش مي‌گذارند. به طور کلي زاويه ديد در بازي‌هاي تيراندازي مي‌تواند تعيين کننده‌ زيرسبک آن بازي باشد.

واقع‌گرايي
بعضي بازي‌هاي تيراندازي هستند که تاکيد زيادي روي واقع‌گرايي دارند. اين واقع‌گرايي مي‌تواند در طراحي گرافيکي يا جلوه‌هاي صوتي بازي نمود پيدا کند و يا شاهد تاثير آن به طور مستقيم روي گيم‌پلي بازي باشيم؛ مثلا در بازي‌هاي تيراندازي تاکتيکي، شبيه‌سازي دقيق اسلحه‌ها و همچنين آسيب ديدن طبيعي شخصيت‌ها از اهميت زيادي برخوردار است. به جز بازي‌هاي تاکتيکي، امروزه شاهد درجات مختلف واقع‌گرايي در ساير بازي‌هاي تيراندازي نيز هستيم؛ البته بعضي از بازي‌ها هم دقيقا عکسِ واقعيت را ترجيح مي‌دهند و روندي فانتزي را در پيش مي‌گيرند.

تعداد شخصيت‌هاي قابل کنترل
توجه به تعداد شخصيت‌ها هم در طبقه‌بندي بازي‌هاي تيراندازي اهميت دارد. بازيکن‌ها در بسياري از اين بازي‌ها به تنهايي وارد ميدان جنگ مي‌شوند و فقط يک شخصيت را کنترل مي‌کنند، اما بعضي از بازي‌هاي تيراندازي هستند که هدايت يک گروه چندنفره از سربازان را به بازيکن مي‌سپارند. روند اين بازي‌ها معمولا بدين گونه است که بازيکن يکي از شخصيت‌هاي گروه را مستقيما کنترل مي‌کند و مي‌تواند به ساير هم‌رزمانش که توسط هوش مصنوعي رهبري مي‌شوند، دستوراتي را منتقل کند.

در بازي‌هاي شوتر تاکتيکي، همکاري کردن با ساير اعضاي تيم اهميت بالايي دارد.

بخش چندنفره
اگر يک بازي تيراندازي از بخش آنلاين پشتيباني کند اين قابليت وجود دارد تا حالت‌هاي مختلفي براي بازي به صورت چندنفره طراحي شوند. بازيکن‌ها مي‌توانند هر يک از اين حالت‌ها را انتخاب کنند و در آن با ساير دوستان خود به صورت همکاري و يا رقابتي به بازي بپردازند. در بخش تيمي بازيکن‌ها به يکي از گروه‌ها (معمولا دو گروه در اين حالت وجود دارد) مي‌پيوندند و براي رسيدن به يک هدف مشخص، به همراه ساير اعضاي تيم با گروه مقابل مبارزه مي‌کنند. در حالت همکاري يا Co-Op بازيکنان بايد با کمک يکديگر ماموريت‌هاي مختلفي را انجام دهند و دشمناني را که توسط هوش مصنوعي با بازيکن‌هاي ديگر کنترل مي‌شوند نابود کنند. در حالت‌هاي خاص مانند مسابقه‌ مرگ (Deathmatch) نيز تمام بازيکن‌ها در مقابل هم قرار مي‌گيرند و بايد تا جايي که مي‌توانند بازيکنان ديگر را از بين ببرند. اين روزها وجود بخش چندنفره‌ آنلاين به امري رايج و ضروري براي بازي‌هاي تيراندازي تبديل شده است.

حال و هوا
البته اين مورد کمي فرعي‌تر از موارد قبلي است، اما به هر حال در دسته‌بندي بازي‌هاي تيراندازي به اتمسفر و حال و هواي آنها هم توجه مي‌شود. براي مثال يک بازي ممکن است به جاي اکشن روي مخفي‌کاري تمرکز داشته باشد؛ همچنين بعضي از بازي‌هاي تيراندازي هستند که المان‌هاي ترسناک در آنها به شکل غالب ديده مي‌شود. با اين وجود در تمام بازي‌هاي تيراندازي، جنگيدن با استفاده از سلاح‌هاي شليکي بخش اصلي گيم‌پلي را تشکيل مي‌دهد.

معرفي زيرسبک‌هاي تيراندازي
تيراندازي اول‌شخص
تيراندازي اول‌شخص (First-Person Shooter)، سبکي است که هدف اصلي در آن مبارزه با دشمنان با استفاده از سلاح‌هاي شليکي مختلف است و اتفاقات بازي از نماي اول‌شخص، يعني از نگاه قهرمان بازي دنبال مي‌شوند. به جز زاويه‌ ديد، در ديگر ويژگي‌هاي اصلي گيم‌پلي، تفاوت چنداني بين بازي‌هاي اول‌شخص و ساير بازي‌هاي تيراندازي وجود ندارد. البته لازم است به اين نکته هم اشاره کنيم که بعضي ديگر از زيرسبک‌هاي تيراندازي هم از دوربين اول‌شخص براي روايت ماجرا استفاده مي‌کنند که بايد بين آنها و تيراندازي اول‌شخص تمايز قائل شويم؛ مثلا بسياري از بازي‌هاي سبک تيراندازيِ ريلي يا تيراندازي با تفنگ نوري (در ادامه‌ي مقاله در مورد اين سبک‌ها توضيح داده مي‌شود) داراي دوربين اول‌شخص هستند، اما در ويژگي‌هاي اصلي گيم‌پلي تفاوت زيادي با بازي‌هاي تيراندازي اول‌شخص دارند.

اکثر بازيکن‌ها ترجيح مي‌دهند که بازي‌هاي تيراندازي اول‌شخص را روي PC انجام دهند، چون کنترل اين بازي‌ها با موس و کيبورد به مراتب روان‌تر از کنترلر کنسول‌ها است.
بازي‌هاي اين سبک چون به صورت سه‌بعدي ساخته مي‌شوند نسبت به تيراندازي‌هاي دوبعدي از واقع‌گرايي بيشتري برخوردارند و در طراحي گرافيک، فيزيک و صداگذاري آنها، شبيه بودن به دنياي واقعي بيش از هر چيز ديگري مد نظر سازندگان است. اکثر بازيکن‌ها ترجيح مي‌دهند که بازي‌هاي تيراندازي اول‌شخص را روي PC انجام دهند، چون کنترل اين بازي‌ها با موس و کيبورد به مراتب روان‌تر از کنترلر کنسول‌ها است. در بازي‌هاي اين ژانر، مشاهده‌ شدن دست‌ها و اسلحه‌ شخصيت اصلي در قسمت پايين صفحه‌ نمايش امري رايج و معمول است؛ ضمنا ميزان سلامتي، مهمات و نقشه‌ محيط بازي نيز در گوشه‌اي از صفحه و به وسيله‌ سيستم هاد (HUD) نمايش داده مي‌شوند.

در اکثر بازي‌هاي سبک تيراندازي اول‌شخص، بازيکن‌ها مي‌توانند در طول مراحل از سلاح‌هاي متنوعي استفاده کنند. بکارگيري هر اسلحه تاثير مستقيمي روي شيوه‌ بازي کردن بازيکن‌ها دارد. برخي از بازي‌ها تلاش مي‌کنند تا تفنگ‌هاي واقعي را با توجه به سرعت شليک، ظرفيت خشاب و دقت آنها شبيه‌سازي کنند. دسته‌اي ديگر از بازي‌ها نيز هستند که سلاح‌هاي تخيلي مثل ليزرهاي فضايي يا تفنگ‌هاي پلاسمايي را در اختيار بازيکن‌ مي‌گذارند. در اغلب بازي‌هاي اين ژانر، بازيکن‌ها مي‌توانند تعداد زيادي اسلحه را با خود حمل کنند و در موقع لزوم يکي از آنها را مورد استفاده قرار دهند، اما در بعضي از بازي‌ها، شخصيت اصلي توانايي حمل بيش از يک يا دو سلاح را ندارد. بازي‌هاي تيراندازي اول‌شخص ممکن است داراي ساختار مرحله‌اي و يا سندباکس باشند. در حالت مرحله‌اي، بازيکن‌ها بايد با انجام مراحل به صورت پي در پي، داستان بازي را پيش ببرند، اما در بازي‌هايي که حالت سندباکس دارند، مي‌توان مراحل اصلي را رها کرد و به طور آزادانه در محيط‌هاي بازي به جستجو پرداخت.

در اکثر بازي‌هاي شوتر اول شخص، به جلوه‌هاي بصري و طراحي محيط بازي توجه ويژه‌اي مي‌شود. بازي‌هاي مجموعه Far Cry در اين زمينه سرامد هستند.

در بيشتر تيراندازي‌هاي اول‌شخص، قهرمان بازي با محيط اطرافش تعامل دارد؛ اين تعامل از کارهاي ساده‌اي مثل باز کردن يک در تا کارهاي پيچيده‌تر مثل حل کردن معماهاي محيطي را شامل مي‌شود. همچنين بازيکن‌ها مي‌توانند به محيط آسيب برسانند و بخش‌هايي از آن را تخريب يا منفجر کنند. بازي‌هاي اين سبک داراي تم‌هاي مختلفي از قبيل تاريخي (مثل جنگ جهاني دوم)، علمي-تخيلي (مانند نبرد با فضايي‌ها) و جنگ‌هاي مدرن هستند که هر کدام محيط‌ها، دشمنان و اسلحه‌هاي مختص به خود را دارند.

ريشه‌هاي سبک تيراندازي را بايد در دو بازي سال ۱۹۷۴ به نام‌هاي Maze War و Spasim جستجو کنيم، اما اولين بازي تاثيرگذار اين ژانر در سال ۱۹۹۲ و با عنوان Wolfenstein 3D منتشر شد. اين بازي الگوها و استانداردهاي سبک تيراندازي اول‌شخص را تعريف کرد و الهام‌بخش بسياري از بازي‌هاي پس از خود شد. تنها يک بازي ديگر در اين ژانر وجود دارد که مي‌توانيم آن را بنيان‌گذار ويژگي‌هاي اساسي سبک تيراندازي اول‌شخص بناميم و آن بازي Doom است که در سال ۱۹۹۳ عرضه شد. Wolfenstein 3D و Doom که هر دو از ساخته‌هاي استوديوي خوش‌نام ايد سافت‌ور هستند، جزء پيشگامان اين سبک محسوب مي‌شوند که تاثيرشان نه تنها روي بازي‌هاي تيراندازي اول‌شخص، بلکه روي اکثر ژانرهاي بازي‌هاي ويديويي قابل مشاهده است. در سال ۱۹۹۶ بازي Duke Nukem 3D در سبک تيراندازي اول‌شخص عرضه شد و به فاصله‌ کمي پس از آن، بازي Quake به‌وسيله ايد سافت‌ور به انتشار رسيد. Quake هم مانند Doom کمک زيادي به پيشرفت اين ژانر کرد و بسياري از ويژگي‌هاي آن را ارتقا بخشيد. اين بازي که داراي گيم‌پلي سريع و بخش آنلاين گسترده‌اي بود، براي اولين بار از چندضلعي‌هاي کاملا سه‌بعدي در بخش گرافيک استفاده مي‌کرد.

Doom يکي از تاثيرگذارترين بازي‌هاي تاريخ در سبک تيراندازي اول شخص است.

در سال ۱۹۹۷ بازي GoldenEye 007 به‌وسيله استوديوي رِير (Rare) براي کنسول نينتندو 64 منتشر شد و ثابت‌ کرد که بازي‌هاي تيراندازي اول‌شخص مي‌توانند روي کنسول‌هاي خانگي نيز موفق ظاهر شوند. بازي Half-Life (سال ۱۹۹۸) و دنباله‌اش يعني Half-Life 2 (سال ۲۰۰۴) ويژگي‌هاي جديدي مثل داستان پرمحتوا و حل معما را براي اين ژانر به ارمغان آوردند؛ ضمن اينکه ماد Counter-Strike که در سال ۱۹۹۹ براي Half-Life ساخته شد، يکي از پرطرفدارترين بازي‌هاي تيراندازي اول شخص به شمار مي‌رود. تعداد بازي‌هاي سبک تيراندازي اول‌شخص بسيار زياد است، اما به جز نام‌هايي که در بالا به آنها اشاره کرديم، مهمترين مجموعه‌هاي اين ژانر عبارتند از: Medal of Honor و Battlefield و Unreal Tournament و Halo و Metroid Prime و BioShock و Far Cry و Crysis و Call of Duty و Killzone و ...

تيراندازي سوم‌شخص
تيراندازي‌هاي سوم‌شخص با نشان دادن ظاهر و حرکات قهرمان بازي، اين امکان را در اختيار سازندگان مي‌گذارند تا روي شخصيت‌پردازي او با جزييات بيشتري کار کنند.
تيراندازي سوم‌شخص (Third-Person Shooter) يکي ديگر از زيرسبک‌هاي ژانر تيراندازي است که زاويه‌ دوربين در آن به گونه‌اي طراحي شده که شخصيت اصلي در صحنه‌هاي بازي قابل مشاهده است. بازي‌هاي تيراندازي سوم‌شخص در سال‌هاي اخير طرفداران زيادي روي کنسول‌هاي خانگي پيدا کرده‌اند. گيم‌پلي بازي‌هاي اين ژانر ترکيبي است از مکانيزم‌هاي تيراندازي در بازي‌هاي اول‌شخص، پريدن و حل معماها شبيه آنچه در بازي‌هاي پلتفرمر مي‌بينيم و همچنين سيستم مبارزات تن به تن که بيشتر در سبک بيتم آپ شاهد آن هستيم. به دليل سخت بودن هدف‌گيري در بازي‌هاي تيراندازي سوم‌شخص، معمولا از سيستم نشانه‌روي کمکي در آنها استفاده مي‌شود تا بازيکن‌ها بتوانند به راحتي و با نگه داشتن يک دکمه، روي دشمنان متمرکز شوند و آنها را مورد هدف قرار دهند. همچنين در تعدادي از بازي‌هاي اين سبک، در هنگام نشانه‌روي، دوربين به حالت اول‌شخص تغيير ميابد تا شليک کردن با دقت بيشتري انجام شود.

دو سبک تيراندازي اول‌شخص و سوم‌شخص شباهت‌هاي زيادي به يکديگر دارند، اما تفاوت‌هاي چشمگيري نيز ميان آنها ديده مي‌شود؛‌ اولين و بزرگترين تفاوت اين دو سبک مربوط به زاويه‌ ديد آنها است؛ در بازي‌هاي تيراندازي اول‌شخص بازيکن‌ها مي‌توانند بدون هيچ گونه مزاحمتي و به راحتي صحنه‌هاي بازي را مشاهده کنند، اما در بازي‌هاي سوم‌شخص، دوربين پشت سر و يا روي شانه‌ شخصيت اصلي قرار گرفته است و اين مسئله باعث مي‌شود تا بخشي از صفحه به وسيله‌ بدن او پوشانده شود و از ديد بازيکن پنهان بماند. با اين حال تيراندازي‌هاي سوم‌شخص با نشان دادن ظاهر و حرکات قهرمان بازي، اين امکان را در اختيار سازندگان مي‌گذارند تا روي شخصيت‌پردازي او با جزييات بيشتري کار کنند. در مقابل بازي‌هاي اول‌شخص کاري مي‌کنند تا بازيکن بيشتر جذب دنياي بازي شود و خود را در وسط اتفاقات بازي تصور کند.

سنگرگيري يکي از مکانيزم‌هاي اصلي گيم‌پلي در بازي‌هاي تيراندازي سوم‌شخص است.

زاويه‌ي دوربين بازي‌هاي تيراندازي سوم‌شخص حتي روي گيم‌پلي آنها نيز تاثير گذاشته است. در بازي‌هاي اين ژانر بازيکن‌ها مي‌توانند محيط اطراف شخصيت اصلي را بهتر ببينند که اين امر در مواقعي مثل سنگرگيري و همچنين نبردهاي تن به تن به کمک آنها مي‌آيد. با اين همه، مرز بين سبک‌هاي تيراندازي اول‌شخص و سوم‌شخص گاهي به قدري باريک است که به جز زاويه‌ ديد، تفاوت ديگري را نمي‌توان ميان بازي‌هاي اين دو ژانر مشاهده کرد. مثلا جالب است بدانيد بازي Halo: Combat Evolved از ابتدا به عنوان يک تيراندازي سوم‌شخص طراحي و ساخته شد، اما سازندگان بازي تصميم گرفتند تا به منظور دقت بيشتر در زمان هدف‌گيري، زاويه‌ي دوربين را به اول‌شخص تغيير دهند. در همين بازي وقتي شخصيت اصلي (مستر چيف) سوار وسايل نقليه مي‌شود، نماي ديد به سوم‌شخص تغيير مي‌کند.

اولين بازي‌هاي تيراندازي سوم‌شخص در واقع گونه‌اي از سبک شوتم آپ فضايي بودند که از نماي پشت سر شخصيت اصلي دنبال مي‌شدند. نخستين بازي از اين گروه Radar Scope نام دارد که در سال ۱۹۷۹ به‌وسيله نينتندو ساخته و منتشر شد. پس از Radar Scope بازي‌هاي زيادي با همين سبک و گيم‌پلي مشابه اين بازي ساخته شدند. در سال ۱۹۸۷ بازي Contra به‌وسيله شرکت کونامي منتشر شد که در آن چند مرحله به صورت سوم‌شخص طراحي شده بودند. کونامي يک سال بعد بازي Devastators را منتشر که علاوه بر سيستم‌ سنگرگيري، داراي بخش همکاري Co-Op به صورت دونفره نيز بود.

دوربين روي شانه بازي Resident Evil 4 يک تحول بزرگ در سبک تيراندازي سوم‌شخص بود.

بازي Syphon Filter (سال ۱۹۹۹) يکي ديگر از عناوين درخشان تيراندازي سوم‌شخص است که از آن به عنوان محبوب‌ترين بازي اين سبک روي کنسول پلي‌استيشن ياد مي‌کنند. در بازي Max Payne (سال ۲۰۰۰) شاهد تلفيق گيم‌پلي تيراندازي با حرکات اکشن سينمايي بوديم. Resident Evil 4 در سال ۲۰۰۵ دوربين روي شانه را براي نخستين بار معرفي کرد که بعدها در بسياري از بازي‌هاي تيراندازي سوم شخص مورد تقليد قرار گرفت. سيستم سنگرگيري نيز براي اولين بار در بازي‌هايي مثل WinBack (سال ۱۹۹۹) و Kill Switch (سال ۲۰۰۳) به نمايش درآمد و در Gears of War (سال ۲۰۰۶) به بلوغ و پختگي رسيد. مکانيزم سُر خوردن سريع هم براي بار اول در بازي سال ۲۰۱۰ استوديوي پلاتينوم گيمز به نام Vanquish به کارگرداني شينجي ميکامي معرفي شد. اين مکانيزم حتي در بازي‌هاي اول‌شخص مثل Bulletstorm و Crysis 2 و Killzone 3 نيز به وفور مورد استفاده قرار گرفته است.

شوتم آپ
سبک شوتم آپ (Shoot 'em Up) که به آن اِشماپ (Shmup) نيز گفته مي‌شود يکي از زيرسبک‌هاي قديمي ژانر تيراندازي است. در بازي‌هاي اين سبک بازيکن‌ها بايد به تنهايي (و معمولا با هدايت يک هواپيما يا سفينه‌ي فضايي) با دشمنان زيادي مقابله کنند و ضمن تيراندازي کردن به آنها، خود را از مسير حملات‌شان کنار بکشند. بازي‌هاي شوتم آپ معمولا از نماي پهلو و يا بالا به پايين دنبال مي‌شوند. از آنجا که تعداد دشمنان در بازي‌هاي اين سبک بسيار زياد است، سرعت عمل و حافظه‌ بازيکن‌ها در به خاطر سپردن نحوه‌ حمله‌ آنها از اهميت زيادي برخوردار است. در بيشتر بازي‌هاي شوتم آپ محدوديت مهمات وجود ندارد و بازيکن‌ها مي‌توانند به طور بي‌وقفه تيراندازي کنند. وجود غول‌آخرهاي متعدد در بازي‌هاي اين سبک باعث مي‌شود تا گيم‌پلي آنها از يکنواختي خارج شود؛ ضمن اينکه سلاح‌هاي مختلف و قدرت‌هاي ويژه به تنوع روند مراحل کمک مي‌کنند.

بازي کلاسيک Contra تلفيقي است اکشن، تيراندازي و سکوبازي است.

بازي‌هاي شوتم آپ داراي انواع مختلفي هستند؛ تيراندازيِ ثابت (Fixed Shooter) به گونه‌اي خاص از شوتم آپ گفته مي‌شود که در آن فقط امکان حرکت روي يک محور (افقي يا عمودي) وجود دارد و دشمنان از يک جهت به بازيکن حمله مي‌‌کنند. Space Invaders معروف‌ترين بازي سبک تيراندازي ثابت است. جهنم گلوله (Bullet Hell) سبک ديگري است که در آن شاهد پُر شدن صفحه‌ بازي از گلوله‌هاي دشمنان هستيم. بازي‌هاي دويدن و شليک (Run and Gun) مثل Contra و Metal Slug از تلفيق ژانر شوتم آپ با سکوبازي به وجود آمده‌اند. تيراندازيِ اسکرولي نيز يکي ديگر از گونه‌هاي مطرح در سبک شوتم آپ است.

Space Invaders معروف‌ترين بازي آرکيد در سبک شوتم آپ است.

بازي سال ۱۹۶۱ به نام Spacewar! را به عنوان اولين بازي شوتم آپ معرفي مي‌کنند، اما اين سبک با Space Invaders در سال ۱۹۷۸ به شهرت رسيد؛ به طوري که توموهيرو نيشيکادو، خالق Space Invaders را به عنوان مخترع سبک شوتم آپ مي‌شناسند. يک سال پس از Space Invaders شرکت نامکو يک بازي مشابه به نام Galaxian را روانه‌ي بازار کرد که از آن به عنوان پدربزرگ سبک تيراندازي با زوايه‌ ديد بالا به پايين ياد مي‌کنند. از ديگر بازي‌هاي شوتم آپ که در دوران طلايي اين سبک منتشر شدند مي‌توان به Asteroids و DoDonPachi و Gradius و Ikaruga و R-Type اشاره کرد.

تيراندازي تاکتيکي
تيراندازي تاکتيکي (Tactical Shooter) يکي از زيرسبک‌هاي ژانر تيراندازي است که دو گونه‌ اول‌شخص و سوم‌شخص را شامل مي‌شود. مهمترين رکن بازي‌هاي اين سبک، شبيه‌سازي نبردهاي واقعي است و در انجام آنها، استفاده از تاکتيک‌هاي مناسب بيش از سرعت عمل بالا اهميت دارد. به بازي‌هاي تيراندازي تاکتيکي که به نبردهاي نظامي مي‌پردازند، شبيه‌ساز نظامي نيز گفته مي‌شود. بارزترين ويژگي بازي‌هاي تيراندازي تاکتيکي واقع‌گرايي آنها است. در بازي‌هاي اين سبک ممکن است بازيکن‌ها با برخورد يک گلوله کشته شوند؛ بنابراين بايد احتياط را در دستور کار خود قرار دهند. در تيراندازي‌هاي تاکتيکي، سلاح‌ها مطابق نمونه‌هاي واقعي شبيه‌سازي مي‌شوند و قدرت‌ها و ارتقاها نسبت به ساير بازي‌هاي اکشن محدودتر هستند، به همين دليل هيجان و قهرمان‌بازي که در بازي‌هاي تيراندازي ديگر وجود دارد را در اين سبک کمتر مي‌بينيم.

بازي‌هاي اين سبک در مقايسه با ساير عناوين ژانر اکشن آهسته‌تر دنبال مي‌شوند. برخي از حرکات که در بازي‌هاي تيراندازي ديگر به طور معمول مورد استفاده قرار مي‌گيرند، در تيراندازي‌هاي تاکتيکي کم‌رنگ‌تر هستند؛ براي مثال در بعضي از بازي‌هاي اين سبک حتي امکان پرش کردن براي شخصيت اصلي نيز وجود ندارد. برخلاف آنچه از سبک تيراندازي سراغ داريم، در بازي‌هاي تاکتيکي دويدن و به گلوله بستن محيط کاملا بي‌معني است و بازيکن‌ها بايد براي پيشروي در مراحل، احتياط و صبر بيشتري به خرج دهند. در بسياري از بازي‌هاي اين ژانر، چند هم‌تيمي که توسط هوش مصنوعي کنترل مي‌شوند، بازيکن را در طول مراحل همراهي مي‌کنند. بازيکن‌ها مي‌توانند با دادن دستورات مختلف به اعضاي تيم، تاکتيک‌هاي متنوعي را براي نحوه‌ي مبارزه با دشمن انتخاب کند.

Ghost Recon يکي از مهمترين مجموعه‌ها در سبک تيراندازي تاکتيکي است.

از بازي‌هاي Rainbow Six و Ghost Recon و SWAT مي‌توان به عنوان بزرگان سبک تيراندازي تاکتيکي ياد کرد. در بازي Tom Clancy's Rainbow Six که در سال ۱۹۹۸ منتشر شد بسياري از قواعد امروزي اين ژانر تعريف شدند. بازيکن‌ها در اين بازي هدايت اعضاي حرفه‌اي يک تيم نجات گروگان را به عهده مي‌گرفتند و بايد با استفاده از تاکتيک‌ها و استراتژي‌هاي مناسب، مراحل بازي را پشت سر مي‌گذاشتند. Delta Force و Operation Flashpoint از ديگر نام‌هاي مطرح در ميان بازي‌هاي تيراندازي تاکتيکي هستند. در سال‌هاي اخير بازي‌هاي تيراندازي تاکتيکي سعي کرده‌اند تا با متعادل‌تر کردن جنبه‌ واقع‌گرايي، توجه مخاطبان بيشتري را به سمت خود جلب کنند. مثلا در شماره‌هاي اخير مجموعه‌هايي چون Rainbow Six و Ghost Recon شاهد گرايش بيشتر به سمت صحنه‌هاي اکشن سينمايي هستيم. در بازي‌هايي مانند Ghost Recon: Future Soldier نيز به وضوح مي‌توان استفاده از تکنولوژي‌هاي فوق پيشرفته و کم‌رنگ‌تر شدن وجهه‌ تاکتيکي و واقع‌گرايانه را مشاهده کرد.

ساير سبک‌ها
تيراندازيِ ريلي (Rail ‌Shooter) يکي از زيرسبک‌هاي ژانر تيراندازي است که در آن، حرکت کردن در محيط بازي به طور مستقيم تحت کنترل بازيکن نيست و به صورت خودکار انجام مي‌شود. معمولا بازي‌هاي تيراندازي ريلي داراي نماي ديد اول‌شخص هستند و مکانيزم‌هاي گيم‌پلي آنها به شليک کردن، استفاده از آيتم‌ها و چرخش زاويه‌ دوربين محدود مي‌شود. Star Fox و Resident Evil: The Umbrella Chronicles و Dead Space: Extraction از بازي‌هاي برجسته‌ در سبک تيراندازي ريلي هستند.

Dead Space: Extraction يکي از بازي‌هاي سبک تيراندازي ريلي است که در سال ۲۰۰۹ براي کنسول Wii منتشر شد.

تيراندازي با تفنگ نوري (Light Gun Shooter) سبک ديگري است که ويژگي اصلي آن استفاده از يک کنترلر يا دسته‌ به شکل تفنگ است. اين دسته که به آن تفنگ نوري گفته مي‌شود، قابليت تشخيص محل دقيق هدف‌گيري روي نمايشگر را دارد. بازيکن‌ها در بازي‌هاي اين سبک بايد تفنگ نوري را به سمت صفحه‌ نمايش بگيرند و با نشانه‌روي دقيق دشمنان و اهداف، به سمت آنها شليک کنند. در بازي‌هاي اين سبک معمولا حرکت شخصيت اصلي به صورت ريلي و خارج از کنترل بازيکن است؛ از اين جهت بازي‌هاي تفنگ نوري شباهت زيادي به سبک تيراندازي ريلي دارند. Duck Hunt را مي‌توان اولين بازي اين سبک ناميد که در سال ۱۹۸۴ منتشر شد. Virtua Cop و Time Crisis و The House of the Dead نيز در همين سبک منتشر شده‌اند.

گالري تيراندازي (Shooting Gallery) نام يکي ديگر از زيرسبک‌هاي ژانر تيراندازي است. در بازي‌هاي اين سبک معمولا شخصيت اصلي در قسمت پايين صفحه قرار مي‌گيرد و بايد به سمت دشمناني که در مقابلش ظاهر مي‌شوند تيراندازي کند. بازيکن‌ها در بازي‌هاي گالري تيراندازي مي‌توانند جهت شليک را مشخص کنند و با حرکت به سمت چپ و راست يا پريدن و جاخالي دادن، از حملات دشمنان بگريزند. از معروف‌ترين بازي‌هاي اين سبک مي‌توان به آرکيدهاي قديمي نظير Shootout و Cabal اشاره کرد.

در اين مقاله تا حدودي با تاريخچه سبک تيراندازي آشنا شديم و ويژگي‌هاي برجسته سبک شوتر را مورد بررسي قرار داديم. اميدواريم مطالبي که در اين مقاله مطرح شده‌اند، به شما براي شناخت بهتر سبک شوتر کمک کرده باشند.