فواید و مضرات گوشی هوشمند برای کودکان




مجله ديجي کالا/ امروزه در سراسر جهان، کودکان هم از گوشيهاي هوشمند استفاده ميکنند. کودکان و نوجوانان با استفاده از اين گوشيها اهداف متفاوتي را دنبال ميکنند؛ بعضي از آنها ساعتها با دوستانشان در ارتباط هستند، بعضي ديگر با بازيهاي متنوع وقتشان را ميگذرانند و بعضي ديگر هم از اينترنت براي يادگيري بيشتر استفاده ميکنند. کاربردهاي مفيد گوشيهاي هوشمند، موضوعي است که جاي بحث ندارد اما استفادهي مداوم از اين گوشيها آثار زيانآوري هم براي کودکان به همراه دارد.
۶ ضرر گوشي هوشمند براي کودکان
اين ايدهي خوبي است که گوشيهاي هوشمند باعث سرگرمي بيشتر کودکان ميشوند و شما ميتوانيد از اين فرصت به نفع خودتان استفاده کنيد اما مطمئن باشيد اين استفاده، روزبهروز بيشتر ميشود و مجموعهاي از پيامدهاي منفي را به دنبال خواهد داشت. ۶ ضرر مهم گوشي هوشمند براي کودکان و تأثيرات منفي استفادهي مداوم از آن، شامل موارد زير است.
۱. کاهش سطح توجه
استفادهي مداوم و طولانيمدت از گوشيهاي هوشمند باعث حواسپرتي کودکان و بروز اختلالاتي در توانايي تمرکز آنها ميشود. کودکاني که بيشتر وقت خود را با گوشيهاي هوشمند ميگذرانند، تمرکز کافي ندارند و سطح توجه در آنها پايين است. در نتيجه با اختلالات يادگيري مواجه ميشوند که کاهش موفقيتهاي تحصيلي از پيامدهاي همين اختلالات است.
البته نبايد فراموش کرد که دليل بروز اين مشکلات، استفادهي افراطي از گوشيهاي هوشمند است نه داشتن گوشيهاي هوشمند. استفادهي صحيح و به اندازه از اين گوشيها نه تنها هيچ ضرري براي کودکان ندارد بلکه مزايايي هم براي آنها دارد.
۲. کاهش قابل توجه تعاملات اجتماعي
ضرر گوشي هوشمند براي کودکان و تأثيرات منفي آن بر مهارتهاي اجتماعي زماني خودشان را نشان ميدهند که کودک ارتباط خود را با زندگي واقعي قطع کرده است و همهي وقت او به گوشي هوشمند و بازيهاي آن اختصاص دارد. کودکاني که با محيط زندگي خودشان ارتباط برقرار نميکنند و با افراد حاضر در اين محيط تعامل ندارند، تلاش ميکنند پاسخ همهي نيازهاي اجتماعي خودشان را در فضاي مجازي پيدا کنند.
براي نمونه، کودک با پشت سر گذاشتن مرحلهاي از يک بازي، به يک «عنوان» قابل احترام ميرسد. اما او ميتواند همين احترام را در ارتباط واقعي با دوستانش به دست آورد. کودکان بايد درک کنند که عناوين فضاي مجازي، هيچ اهميتي در زندگي واقعي ندارند. بايد مهارتهايي مانند رفتار محترمانه، رفتار محبتآميز، مشارکت و ارتباط، جايگزين اين عناوين بشوند. کودکان با داشتن اين مهارتها ميتوانند احترام واقعي را کسب کنند. براي اينکه کودکان اهميت اين مهارتها را بهتر درک کنند، راهنمايي و تشويق والدين بسيار مؤثر است.
۳. ايجاد احساسات ناسالم
همهي ما ميدانيم که کودکان نسبت به بزرگسالان تخيل قويتري دارند و به همين دليل در برابر محتوايي که با آن روبهرو ميشوند، آسيبپذيرتر هستند.
براي کودکاني که نميتوانند تفاوت بين عناصر واقعي و خيالي را درک کنند، انجام يک بازي ترسناک ميتواند نتايج ناخوشايندي به همراه داشته باشد؛ ترس از تنهايي، کابوس ديدن و ترس از تنها رفتن به سرويس بهداشتي.
همچنين يک بازي خشونتآميز ميتواند اين کودکان را به کودکاني پرخاشگر تبديل کند. والدين بايد بازيهايي با محتواي مناسب براي کودکان فراهم کنند تا از ايجاد احساسات ناسالم در آنها جلوگيري کنند.
۴. ايجاد مشکلاتي براي سلامتي جسماني
تأثيرات منفي و ضرر استفادهي مداوم از گوشي هوشمند براي کودکان به ايجاد اختلالات روحي و رواني محدود نميشود و تاثيرات منفي جسماني هم دارد. تماشاي بيش از حد صفحهي گوشي و نشستن طولانيمدت در حالت اشتباه، ميتواند باعث بروز بعضي از مشکلات جسماني شود. براي نمونه
اختلالات بينايي
درد در ناحيهي گردن
اختلالات سيستم اسکلتي ـ عضلاني
بيحسي دست، بازو و انگشتان
از طرفي ديگر، کودکان در سني هستند که براي رشد بهتر عضلاتشان به بعضي از فعاليتهاي جسماني مانند دويدن، پيادهروي و پريدن نياز دارند. کودکاني که با گوشيهاي هوشمند سرگرم شدهاند، از بازيهاي فعال محروم شدهاند؛ بازيهاي پر جنبوجوشي که باعث رشد بهتر کودکان ميشوند. در نتيجه، يکي ديگر از تأثيرات منفي استفادهي مداوم از گوشيهاي هوشمند، جلوگيري از رشد جسماني مطلوب است. به علاوهي اينکه اين کودکان نميتوانند کالري کافي را بسوزانند و به همين دليل، بيشتر در معرض ابتلا به چاقي هستند.
تأثيرات منفي استفادهي مداوم از گوشيهاي هوشمند بر سلامت جسماني کودکان موضوعي است که قابل انکار نيست؛ والدين بايد بيشتر مراقب باشند و تلاش کنند اين تأثيرات منفي را به حداقل برسانند.
۵. کاهش زمان و کيفيت خواب
بعضي از بزرگسالان از اختلالات خواب رنج ميبرند. اين تجربهي آزاردهنده مختص بزرگسالان نيست و کودکان هم اين اختلالات را تجربه ميکنند. مراقبت از کودکان هنگام استفاده از گوشيهاي هوشمند، به نظارت بر کاري که انجام ميدهند و فضاهايي که وارد ميشوند محدود نميشود بلکه بايد مدتزمان استفادهي آنها را هم مديريت کرد.
اگر به کودکان دربارهي استفاده از گوشيهاي هوشمند آزادي عمل داده شود، معمولا نتيجهاي غير از اعتياد آنها ندارد. آنها بهراحتي ميتوانند به برنامهها و بازيهاي دلخواه خودشان اعتياد پيدا کنند. مهمترين تأثير منفي استفادهي مداوم از گوشيهاي هوشمند، بروز اختلالات خواب به ويژه کاهش زمان و کيفيت خواب در کودکان است. يکي از دلايل اهميت اين موضوع، تأثير منفي آن بر سلامتي کودکان و ديگر فعاليتهاي روزمرهي آنها مانند تحصيل است. زمان خواب مشخص، مسألهي مهمي است که والدين بايد با تذکر و تشويق، نظم آن را حفظ کنند.
۶. آزار و اذيت اينترنتي، سوء استفاده و خطرات امنيتي
تا اينجا دربارهي استفادهي بيش از حد و تأثيرات منفي آن صحبت کرديم. اما در ميان معايب گوشيهاي هوشمند بر کودکان، تهديدات پنهاني وجود دارند که به استفادهي افراطي از اين گوشيها مربوط نميشوند. موضوعي که آگاهي از تهديدهاي خارجي در آن لازم است، اتصال به اينترنت است.
کودکان نه تنها از روي کنجکاوي وارد فضاي مجازي ميشوند بلکه براي بعضي از کارکردهاي دلخواه آنها، اتصال به اينترنت لازم است. بازيهاي آنلاين و شبکههاي اجتماعي ميتوانند شرايطي را فراهم کنند که کودکان در معرض اذيت و آزار قرار بگيرند. بعضي افراد با اهداف نادرستي در فضاي مجازي حضور دارند. ممکن است اين افراد براي سوءاستفاده يا کلاهبرداري با کودکان ارتباط برقرار کنند. براي نمونه افراد کلاهبردار ميخواهند از سادگي کودکان سوء استفاده کنند و اطلاعات شخصي کودک يا خانوادهي او را به دست آورند.
۵ فايده گوشي هوشمند براي کودکان
اين روزها گوشيهاي هوشمند بهراحتي در دسترس کودکان قرار دارد. گوشيهاي هوشمند و استفاده از امکاناتي که تکنولوژي در اختيار ما ميگذارد، بدون ترديد فوايدي هم دارد. تنها نکتهاي که بايد دربارهي گوشيهاي هوشمند و استفاده از آنها توسط کودکان اشاره کرد اين است که بايد کاملا کنترلشده از آن استفاده کنند. در ادامه چند مورد از مزاياي گوشيهاي هوشمند براي کودکان را نام ميبريم.
۱. افزايش بهرهي هوشي
دانشگاه آمريکايي کرنل، در ۹ مدرسه با نژادها و گروههاي اجتماعي مختلف، تحقيقات علمي دربارهي بهرهي هوشي کودکان انجام داد. طبق اين مطالعه که تقريبا روي ۹ هزار دانشآموز انجام شده است، نمرات ضريب هوشي نسل فعلي بالاتر از نسل قبلي است.
کارشناسان اين تأثير را مستقيما به فناوري ربط ميدهند. افزايش تعداد محصولات تکنولوژيکي در زندگي کودکان باعث شده که استفاده از اين ابزارها بهعنوان تمريني براي حل مشکلات پيچيدهتر در اختيار کودکان قرار بگيرد. تأثيرات مثبت فناوري در رشد کودک از جمله افزايش ضريب هوشي و بهبود مهارتهاي يادگيري، تنها برخي از مزاياي متعددي است که با استفادهي صحيح از فناوري، به وجود ميآيد.
البته همهي اين مزايا با استفادهي آگاهانه از فناوري امکانپذير است. از طرف ديگر، بايد در نظر داشت که تحريک بيش از حد مغز کودکان با ابزارهاي جديد، منجر به حواسپرتي ميشود. وظيفهي ايجاد اطمينان از امنيت اينترنت براي کودکان، عمدتا بر عهدهي خود والدين است.
به طور خلاصه اگر استفادهي روزانه از وسايل جديد، تحت کنترل والدين باشد، فناوري به کودکان توصيه ميشود. در غير اين صورت ميتواند مضر باشد.
۲. رشد مهارتهاي ذهني با مطالب آموزشي
تمرينات مغزي براي کودکان، محدود به وسايل و تجهيزاتي است که در اختيار دارند بنابراين معمولا بايد تمرينات يکساني را بارها و بارها انجام دهند. اما اکنون فرصتهاي بسيار بيشتري براي بچهها وجود دارد.
تأثيرات مثبت فناوري بر آموزش اوايل کودکي ميتواند براي رشد آنها بسيار سودمند باشد. شيوههاي آموزشي جديد مانند بازيها و برنامههايي که مهارتهاي شناختي را بهبود ميبخشند، چند نمونه از اين مزايا هستند.
امروز بازيهاي حافظه براي کودکاني که ميخواهند حافظهي خود را بهبود ببخشند، بازيهاي توجه براي کودکاني که ميخواهند توجه خود را بهبود ببخشند، بازيهاي بصري براي کودکاني که ميخواهند مهارتهاي ديداري خود را بهبود بخشند و چيزهاي ديگر بهراحتي در دسترس آنها قرار دارد. بنابراين، استفادهي ايمن از اينترنت براي کودکان ميتواند با استفاده از برنامههاي مناسب، کاملا مفيد باشد و مهارتها و تواناييهاي مغزي آنها را افزايش دهد.
برنامههايي که زبانهاي خارجي آموزش ميدهند، دربارهي جامعه و اخلاق توصيه ميکنند، بازيها و برنامههايي که انجام عمليات رياضي را با کودکان تمرين ميکنند و برنامههاي مشابهي که از طريق گيميفيکيشن به بچهها اطلاعات ميدهند، با وجود تکنولوژي، هميشه براي کودکان قابل دسترسي هستند.
البته نظارت والدين در برنامههاي انتخاب شده براي کودکان، نقش مهمي دارد. کودکان ممکن است برخي از خطرات ممکن را پيشبيني نکنند. ما نبايد فراموش کنيم که کودکان را براي شناخت مفيد يا مضر بودن نرمافزارها و بازيها راهنمايي کنيم تا فقط از تأثيرات مثبت فناوري روي بچهها بهرهمند شويم.
۳. تقويت مهارت يادگيري
«آموزش نحوهي يادگيري» يک مهارت بسيار مهم است. به لطف اينترنت، اکنون کتابخانهاي با تعداد بينهايت کتاب در زمينههاي مختلف در هر خانهاي وجود دارد. کودکان ميتوانند دربارهي موضوعاتي که سوال دارند يا دربارهي آن کنجکاو هستند، بهراحتي تحقيق کنند. در نتيجه همواره در حال يادگيري هستند و تحقيق و آموزش، بخشي از زندگي روزمرهي آنها ميشود.
۴. مهارت حل مسأله
بالاخره تکنولوژي براي بچهها خوب است يا بد؟ همانطور که بالاتر هم اشاره کرديم، اين روزها برنامهها و بازيهاي بسيار مفيدي براي بچهها طراح شده است که خلاقيت آنها را بهبود ميبخشند. بنابراين، سؤال اصلي نبايد در مورد خوب يا بد بودن تکنولوژي مطرح شود. همهچيز به نحوهي استفاده و ميزان استفاده از تکنولوژي بستگي دارد.
کودکان خلاق براي اينکه با جهان در حال تغيير، سازگاري پيدا کنند، موفقتر هستند. به همين ترتيب، آنها راحتتر ميتوانند راه حلهاي جديد براي مشکلات جديد پيدا کنند. افزايش مهارتهاي حل مسأله در دوران کودکي به آنها امکان ميدهد که در زندگي آيندهي خود، راحتتر از موانع عبور کنند.
۵. کنترل بچهها توسط والدين در شرايط اضطراري
فناوري براي بچهها گاهي ميتواند يک نجاتدهنده باشد. فرزندان بايد در مواقع اضطراري حتي اگر سن کافي براي استفاده از تلفن همراه ندارند، بتوانند با شما تماس برقرار کنند. دستگاههاي ارتباطي ساده مانند ساعتهاي هوشمند براي رفع اين نياز، روشي سالم هستند.
ساعتهاي هوشمند ويژگيهاي مختلفي دارند و ميتوانند هديهي خوبي براي بچهها باشند. بهعنوان مثال ميتوانيد شمارههايي را در آن ذخيره کنيد که فرزندتان بتواند در شرايط خاص با شما تماس بگيرد. همچنين ميتوانيد خطر برقراري ارتباط کودک با افرادي را که نميشناسد، از بين ببريد.
در مدارس به کودکان آموزش داده ميشود که در شرايط اضطراري با چه شمارههايي تماس بگيرند. ميتوانيد شمارههاي آمبولانس و خدمات آتشنشاني را به ليست تماس آنها اضافه کنيد.
حرف آخر
تکنولوژي چه براي کودکان و چه براي بزرگسالان، جنبههاي مثبت و منفي فراواني دارد. اينکه از اين فناوريهاي جديد بهره ببريم يا متضرر شويم، کاملا به نحوهي استفادهي ما از اين ابزارها بستگي دارد. کودکان هم از اين قاعده مستثني نيستند. اگر تحت نظارت والدين به تکنولوژي و ابزارهاي مرتبط با آن دسترسي داشته باشند، ميتوانند از مزاياي متعدد آن بهرهمند شود و از آسيبهاي آن در امان بمانند. با کنترل کودکان ميتوانيد معايب گوشيهاي هوشمند را در رشد و پرورش آنها به حداقل برسانيد.















