کلیک/ پروژه ساخت ربات انسان نما در ایران با نام سورنا 1 از سال 1387 آغاز شد. این پروژه امروز با نسل چهارم خود در دنیا شناخته شد و جز 10 ربات برتر در سال 2020 قرار گرفته است.

ربات انسان نمای سورنا 4 به تایید مهندسین مکانیک آمریکا (ASME) وارد رقابت با سایر ربات‌های دیگر شده و به تمامی جهان معرفی‌شده است. در این مقاله با پیدایش ربات انسان نما در ایران و ویژگی‌های سورنا 4 بیشتر آشنا خواهید شد.


ورود ربات به دنیای انسان‌ها
بسیاری از ما ربات‌ انسان نما را تنها در فیلم‌های علمی تخیلی دیده‌ایم. این ربات‌ها که ساخته دست بشر هستند، بیشتر در خدمت انسان بوده و گویی غلام حلقه به گوش صاحب خود هستند. آن‌ها موجودات سرد و بی‌روح با قدرت فیزیکی بسیار بالایی‌اند که گاه حتی عصیان کرده و در برابر نسل بشر مقاومت می‌کنند. خوشبختانه ساخت ربات در دنیای واقعی هنوز آن‌قدر پیشرفت نکرده که ربات های انسان نما سر از کهکشان درآورده و به فکر برچیدن نسل انسان از کرده خاکی باشند؛ اما هوش مصنوعی امروزه به‌قدری پیشرفت کرده است که این ربات‌ها اکنون در تعامل با محیط و انسان قرار گرفته و چندان شباهتی به آن موجودات بی‌احساس فلزی مورد تصور ما نیستند.

ساخت ربات انسان نما از کجا شروع شد؟
ربات انسان نما یا (Humanoid robot) به ربات‌های اطلاق می‌شود که بسیار شبیه به انسان باشند. به این معنی که نه‌تنها دارای سر و دست و پا هستند، بلکه گاه شکل صورت آن‌ها نیز با انسان مو نمی‌زند. ژاپن این ابر قدرت تکنولوژی، اولین کشوری بود که در دهه 70 میلادی اقدام به ساخت ربات انسان نما کرد. جالب است بدانید که این ربات نه‌تنها می‌توانست به زبان ژاپنی صحبت کند، بلکه توانایی تقلید حالت‌های چهره انسان را نیز داشت. ده سال بعد این ربات می‌توانست راه برود و بسیار پیشرفته‌تر آن چیزی شد که تصور می‌رفت؛ اما انقلاب ربات‌های انسان‌نما به دهه ۹۰ میلادی برمی‌گردد. در آن سال‌ها شرکت هیوندای اقدام به تولید رباتی دوپا با بیشترین شباهت به انسان کرد.

با این حساب، می‌توان ژاپن را پیشگام در تولید ربات انسان نما دانست اما آمریکا و هنگ‌کنگ نیز از این قافله عقب نمانده و امروزه به یکی از غول‌های این تکنولوژی برتر تبدیل‌شده‌اند. بعد از این کشورها می‌توان از بلژیک، ایتالیا، دانمارک، سنگاپور، سوئد و تایوان به‌عنوان 10 کشور برتر در زمینه ساخت ربات در دنیا نام برد.

همه‌چیز در مورد پروژه سورنا
سورنا اولین ربات انسان نما در ایران است که برای اولین بار در سال ۱۳۸۷ پا به عرصه ظهور گذاشت. سورنا در مرکز سیستم‌ها و فناوری‌های پیشرفته دانشگاه تهران (CAST) متولد شد و اکنون نسل چهارم خود را با نام سورنا 4 به جهانیان معرفی کرده است. به‌این‌ترتیب زحمات ۲۰۰ دانشجو و محقق در دانشگاه‌های تهران، امیرکبیر، شریف و خواجه نصیر به بار نشسته و اکنون در میان 10 ربات انسان نمای برتر جهان حرفی برای گفتن داریم.

هدف از ساخت این ربات رسیدن به دانش فنی و مرز فناوری مورد نیاز کشور بود. ازاین‌روی به‌عنوان یک طرح مرز فناوری، حمایت‌های زیادی از جانب معاونت علمی‌وفناوری ریاست‌جمهوری کشور دریافت کرده است.

ربات سورنا 4 چه کارهایی می‌تواند انجام دهد؟
سورنا 4 با اینکه نام خود را از یک سردار جنگی در دوران اشکانیان گرفته است، آن‌قدرها هم خشن به نظر نمی‌رسد؛ چراکه او قادر است با دوستان خود عکس سلفی گرفته و نام خود را روی وایت برد بنویسد. این ربات انسان نما 68 کیلو وزن و 170 سانتی‌متر قد دارد. سورنا 4 می‌تواند به کمک سنسورهای حرکتی که در تمام بدنش وجود دارند به‌خوبی تعادل خود را حفظ کرده و زمین نخورد. نکته جالب اینجاست که حتی اگر او را هل بدهید بازهم می‌تواند با حفظ تعادل، از زمین خوردن خود جلوگیری کند. بااین‌حال، تصور نکنید که سورنا رباتی با عکس‌العمل‌های سریع انسانی است.

تقلید از حرکات دیگران
دانشمندان ایرانی، برای ساخت سورنا مسیر طولانی را طی کرده‌اند. این ربات انسان نما در ابتدا تنها 8 درجه آزادی حرکت داشته و با به کمک چرخ‌های تعبیه‌شده در زیر پایش حرکت می‌کرد. نسل دوم سورنا دیگر نیازی به این چرخ‌ها نداشت و با دو پای خود راه می‌رفت. دامنه آزادی حرکت آن 22 درجه بود و نسبت به نسل پیشین امکانات حرکتی بیشتری داشت؛ اما سیر تکاملی سورنا به همین‌جا ختم نشد و نسل سوم با 31 درجه آزادی، می‌توانست از پله بالا رفته و به توپ ضربه بزند. سورنا 4 اکنون با 43 درجه آزادی می‌تواند بطری آب را برداشته و نگه دارد. قطعات این ربات انسان نما بسیار کوچک و سبک طراحی‌شده‌اند. علاوه بر این، سورنا 4 می‌تواند چهره شما را دنبال کرده، حرکاتتان را تقلید و اشیا را به دست بگیرد.

تشخیص ۱۰۰ فرمان صوتی
سورنا 4 به‌عنوان چهارمین نسل ربات انسان نما در ایران، می‌تواند به یاری دستان قدرتمند جدید خود اشیا را بلند کرده و جا به جا کند. با این حساب، شاید سورنا بعدها بتواند در کارهای خانه نیز کمک کند. درهرحال او یک ربات انسان نمای اجتماعی حال حاضر است با شما به زمین‌بازی رفته و به توپ‌بازی کند. او توانایی شنیدن 100 فرمان صوتی را داشته و نسبت به نسل پیشین بسیار چالاک‌تر است.

نسل پنجم و ششم نیز در راه است
 اگر دوست دارید با سورنا 4 به پیاده‌روی بروید، شاید بد نباشد بدانید که سرعت حرکت او تنها 0.7 کیلومتر در ساعت است پس بهتر است در هنگام بازی یا پیاده‌روی با او صبورتر باشید؛ اما اگر آن‌قدرها وقت ندارید و به دنبال ربات‌هایی با سرعت بیشتر هستید، خبر خوشی برایتان داریم. دکتر عقیل یوسفی‌کما، مجری طرح ربات انسان‌نمای سورنا، وعده ساخت نسل پنجم و ششم سورنا را نیز داده است. شاید این ربات‌ها بتوانند با پیشرفت‌های حرکتی و هوشی خود شما را شگفت‌زده کنند.

در کانال آی‌تی و ™CanaleIT هم کلی عکس و ویدئوی دسته اول و جذاب داریم