اهداف راهبردی اسرائیل از حمله به جنوب لبنان چیست؟

ایسنا/دیپلمات پیشین ایران در لبنان با اشاره به تشدید حملات رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان، اهداف این اقدامات را ترکیبی از اهداف راهبردی، میدانی و سیاسی دانست و گفت: اسرائیل تلاش میکند پیش از هرگونه تحول احتمالی در مناسبات منطقهای و روند مذاکرات ایران و آمریکا، موقعیت میدانی خود را در لبنان تثبیت کند؛ روندی که به اعتقاد وی احتمال گسترش درگیریها در لبنان را بیش از گذشته افزایش داده است.
به گزارش ایسنا، همزمان با ادامه حملات رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان و افزایش عملیاتهای هوایی و توپخانهای علیه شهرها و روستاهای مرزی، نگرانیها درباره ورود این کشور به مرحلهای جدید از تنشهای امنیتی و نظامی افزایش یافته است.
با وجود توافق آتشبس میان لبنان و رژیم صهیونیستی، حملات به مناطق جنوبی لبنان همچنان ادامه دارد و گزارشهای میدانی از تداوم تخریب زیرساختها، مناطق مسکونی و افزایش فشار بر ساکنان این مناطق توسط رژیم صهیونسیتی حکایت دارد.
در هفتههای اخیر، برخی منابع لبنانی و منطقهای از تلاش رژیم صهیونیستی برای تثبیت نوعی منطقه حائل در جنوب لبنان و ایجاد تغییرات ژئوپلیتیکی جدید در امتداد مرزهای شمالی فلسطین اشغالی سخن گفتهاند. همزمان، اظهارات اخیر شیخ نعیم قاسم دبیرکل حزبالله لبنان درباره عملکرد دولت نواف سلام و انتقادهای مطرحشده نسبت به نحوه مواجهه دولت با تجاوزات رژیم اسرائیل، بار دیگر بحث درباره روابط حزبالله و دولت لبنان را در کانون توجه قرار داده است. در عین حال تشدید تحرکات نظامی رژیم صهیونیستی در لبنان همزمان با گمانهزنیها درباره روند مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، این پرسش را مطرح کرده که آیا تلآویو در تلاش است پیش از هرگونه توافق احتمالی، موازنههای میدانی منطقه را به سود خود تغییر دهد؟

«اللهکرم مشتاقی» کارشناس مسائل غرب آسیا و دیپلمات پیشین ایران در لبنان، در گفتوگو با ایسنا به بررسی اهداف اسرائیل از تشدید حملات به جنوب لبنان، احتمال پیشروی به سمت نبطیه، آینده روابط حزبالله و دولت لبنان و چشمانداز وقوع یک جنگ گسترده در این کشور پرداخته است.
سه هدف راهبردی اسرائیل در حملات به جنوب لبنان
مشتاقی در پاسخ به این سوال که اسرائیل با تشدید حملات به جنوب لبنان دقیقاً چه هدفی را دنبال میکند؟ آیا به دنبال ایجاد منطقه حائل است یا اهداف سیاسی گستردهتری را دنبال میکند؟ گفت: آنچه در صحنه لبنان توسط رژیم صهیونیستی در حال وقوع است، اولاً با هماهنگی آمریکا و ثانیاً در سایه چراغ سبز اروپاییها، سکوت دنیای عرب و البته ناتوانی و بیکفایتی دولت کنونی لبنان رخ میدهد. رژیم صهیونیستی از اقدامات خود در لبنان حداقل سه دسته هدف را دنبال میکند. نخست اهداف کلان راهبردی که ذیل طرح خاورمیانه جدید یا به تعبیر صهیونیستها «اسرائیل بزرگ» تعریف میشود و شامل تحقق نظم جدید امنیتی در منطقه یا مقابله با نظمی است که ایران به دنبال شکلدهی آن است. دوم، اهداف میدانی است که شامل ایجاد خط حائل به عنوان یک راهبرد سنتی رژیم صهیونیستی است. این خط حائل میان سرزمینهای اشغالی و همسایگان آن از جمله لبنان قرار میگیرد و مقدمهای برای تثبیت اشغالگری و الحاق سرزمینهای اشغالی محسوب میشود. این رویکرد اکنون در سوریه، غزه و کرانه باختری نیز دنبال میشود و در لبنان نیز صهیونیستها عملاً در طول حدود ۸۰ کیلومتر از مرز، منطقهای حائل با عمق یک تا ۱۲ کیلومتر ایجاد کردهاند.
وی سومین هدف را موضوعات سیاسی دانست و خاطرنشان کرد: نتانیاهو با نگاه به انتخابات آتی کنست، تلاش میکند از طریق اقدامات نظامی در لبنان، رأیدهندگان صهیونیست را تحریک کرده و انسجام ائتلاف حاکم را حفظ کند. نظرسنجیها نشان میدهد وی شانس چندانی برای تشکیل دولت آینده ندارد و از این رو به رفتارهایی روی آورده که به زعم خود میتواند امید و هیجان را در جامعه صهیونیستی افزایش دهد. بنابراین فشار سیاسی و جنگ روانی علیه حزبالله و در مرحله بعد علیه ایران نیز از دیگر اهداف تلآویو است.
چرا نبطیه برای اسرائیل و حزبالله اهمیت دارد؟
سفیر پیشین ایران در لبنان در پاسخ به این سوال که احتمال پیشروی اسرائیل به سمت نبطیه را چقدر جدی میدانید و این اقدام چه پیامدهایی خواهد داشت؟ اظهار کرد: نبطیه یکی از مهمترین شهرهای جنوب لبنان و از مراکز اصلی جمعیتی شیعیان این کشور است. این شهر پس از سال ۲۰۰۰ دیگر تحت اشغال رژیم صهیونیستی قرار نگرفته، اما در دوره اشغال جنوب لبنان بین سالهای ۱۹۸۲ تا ۲۰۰۰ در کنترل اسرائیل بود.
مشتاقی با بیان این که نبطیه از نظر اجتماعی، اقتصادی و نمادین اهمیت ویژهای برای حزبالله دارد و اشغال آن حامل پیام سیاسی مهمی خواهد بود، ادامه داد: با این حال، به نظر میرسد احتمال اشغال کامل شهر چندان زیاد نباشد، زیرا چنین اقدامی هزینههای سنگینی برای رژیم صهیونیستی به همراه خواهد داشت، در مقابل، احتمال محاصره شهر، قطع راههای ارتباطی، کنترل شاهراههای حیاتی و تسلط بر ارتفاعات اطراف نبطیه بسیار جدیتر است. بنابراین، هرچند اشغال کامل شهر محتملترین سناریو نیست، اما اقدامات محدودتر برای اعمال فشار بر این منطقه دور از انتظار نخواهد بود.
پیوند تحولات لبنان با مذاکرات ایران و آمریکا
وی درباره ارتباط تشدید حملات اسرائیل با احتمال توافق میان ایران و آمریکا نیز گفت: تحولات لبنان ارتباط روشنی با وضعیت جنگ و آتشبس و همچنین موضوعات مرتبط با ایران دارد. ایران به صورت قطعی وضعیت لبنان را بخشی از هرگونه توافق احتمالی با آمریکا میداند. از سوی دیگر آمریکا و رژیم صهیونیستی عجله دارند که پیش از هر توافق احتمالی، موقعیت میدانی خود را در لبنان تثبیت کنند.

این دیپلمات پیشین ایران در لبنان با اشاره به شدت بی سابقه ویرانیها در لبنان، گفت: حمله به مراکز درمانی، تخریب گسترده مناطق مسکونی و ایجاد موج جدید آوارگی در جنوب لبنان از برنامههای جدی رژیم صهیونیستی است. در چنین شرایطی ایران باید در مذاکرات خود بر عقبنشینی اسرائیل از مناطق اشغالی لبنان تأکید کند و صرف توقف آتش را کافی نداند.
دولت نواف سلام؛ ضعیفترین و بیارادهترین دولت از زمان توافق طائف
وی در پاسخ به سوالی درباره اظهارات اخیر شیخ نعیم قاسم و روابط حزبالله با دولت لبنان نیز گفت: اختلافات میان دولت و حزبالله روز به روز در حال افزایش است، اما هیچیک از طرفین تمایلی به تبدیل این اختلافات به یک رویارویی مستقیم ندارند. حزبالله انتقادات جدی به دولت نواف سلام وارد میکند و در مقابل دولت نیز انتقاداتی به حزبالله دارد. با این حال، نه دولت لبنان و نه ارتش این کشور توانایی رویارویی با حزبالله را ندارند. از سوی دیگر حزبالله نیز همواره تلاش کرده رابطهای مبتنی بر احترام متقابل با ارتش و نهاد ریاست جمهوری لبنان حفظ کند.
این دیپلمات پیشین ایران در همین رابطه تاکید کرد: افزایش حملات اسرائیل در هفتههای اخیر موجب شده برخی جریانهای سیاسی لبنان مواضع همدلانهتری نسبت به حزبالله اتخاذ کنند و انتقادها از رژیم صهیونیستی افزایش یابد.
مشتاقی درباره توان دولت لبنان برای مقابله با فشارهای همزمان خارجی و داخلی نیز اظهار کرد: دولت کنونی لبنان ضعیفترین و بیارادهترین دولتی است که از زمان توافق طائف تاکنون در این کشور روی کار آمده است. آمریکاییها و حتی برخی کشورهای غربی اساساً تمایلی به شکلگیری یک دولت مقتدر در لبنان ندارند و تضعیف دولتهای هممرز با سرزمینهای اشغالی را بخشی از راهبرد خود میدانند. در مقابل، حزبالله در مقاطع مختلف نشان داده که خواهان وجود یک دولت مرکزی مقتدر در لبنان است و حتی در برخی مقاطع برای تقویت دولت از خود انعطاف نشان داده است.
احتمال وقوع جنگ گسترده در لبنان از پاییز ۱۴۰۳ نیز بیشتر شده است
این کارشناس مسائل غرب آسیا در پایان درباره احتمال وقوع جنگی گسترده میان اسرائیل و حزبالله گفت: احتمال وقوع جنگ گسترده در لبنان هر روز بیشتر میشود و حتی از مقطع پرتنش پاییز ۱۴۰۳ نیز بالاتر رفته است. نتانیاهو زمان را به شدت به ضرر خود میبیند و تلاش میکند پیش از انتخابات کنست از همه ظرفیتهای خود برای تغییر معادلات استفاده کند. از سوی دیگر، جریان مقاومت نیز معتقد است گذر زمان به ضرر رژیم صهیونیستی است و به همین دلیل سطح مقاومت خود را افزایش داده است. بنابراین همزمان با افزایش اقدامات نظامی اسرائیل، احتمال تشدید تنشها و درگیریها در لبنان نیز بیش از گذشته شده است.


















