تجلی وعده های لورنس عربستان دروجود داعش!

العالم/ روزنامه انگليسي گاردين با اشاره به تداوم آثار سوء خيانتي که درپي معاهده ننگين سايکس - ‌پيکو صورت گرفت، تاکيد کرد که دولتي که داعش در مناطق عربي تشکيل داده با آنچه "لورنس عربستان" به اعراب وعده داد، چندان فاصله اي ندارد. روزنامه انگليسي گاردين با انتشار گزارشي به بررسي سير تاريخي رويدادهايي که به پيدايش و شهرت "توماس ادوارد لورنس" معروف به لورنس عربستان، منجر شد و نيز واکنش احتمالي او، در صورت زنده بودن، به پيدانش داعش، پرداخته است. اين روزنامه نوشت: اگر لورنس زنده بود، از پيدايش گروهک تروريستي داعش متعجب نمي شد زيرا، خيانت ناشي از توافقنامه سايکس - ‌پيکو همچنان گريبانگير اعراب است و از همه مهم‌تر اين که داعش تاسيس "خلافت" خود را از طريق نواري ويديويي با عنوان "پايان سايکس - ‌پيکو اعلام کرد؛ نکته جالب توجه اين که خلافت تاسيس شده از سوي داعش، با موقعيت دولتي که لورنس وعده آن را به اعراب داد، فاصله چنداني ندارد. "گايلز فريزر" نويسنده اين گزارش شرح داده است که اعراب چگونه از سوي ديپلمات هاي انگليسي و فرانسوي که به صورت محرمانه توافقنامه تقسيم خاورميانه(سايکس – پيکو) را منعقد کردند، مورد خيانت قرار گرفتند اين درحالي بود که ديپلمات هاي انگليسي و فرانسوي تمام خواسته ها و آرمان هاي اعراب را که عليه امپراتوري عثماني به پا خاسته بودند، ناديده گرفته و براي تقسيم منطقه توافق کردند. وي افزود: مفاد اين توافقنامه در آن زمان به گونه اي به دست لورنس رسيد اما وي گفت بايد به راه خود ادامه دهد و اعراب را مطمئن کند که به پاداش تلاش خود دست خواهند يافت و بايد پيروز شوند. گاردين با بررسي سير تاريخي اين رويداد به اين نتيجه رسيده است که غربي ها دغدغه نابودي داعش را دارند و اين امر قابل درک است زيرا داعش مجموعه اي از قاتلان و جانيان است اما واقعيت اين است که گروه هايي که براي تشکيل دولت سني فراتر از مرزهاي سايکس – پيکو، فشار مي آورند، با روي کار آمدن هر قدرتي، از بين نخواهند رفت. از طرف ديگر درست است که پديده داعش به تمايل براي برچيدن آثار استعمار انگليسي – فرانسوي در خاورميانه بويژه در کشورهاي عربي، محدود نمي شود؛ اما اين امر يکي از اهداف اصلي داعش است و اگر در نهايت عراق به 3 موجوديت سني، شيعي و کردي و سوريه به علوي و سني تقسيم شود، اين احتمال وجود دارد که "دولت اسلامي" مطابق آنچه داعش اعلام کرده است، شکل گيرد. فريزر مي گويد در اين صورت، مرزهاي جديد منطقه براساس نژادي و مذهبي خواهد بود نه براساس آنچه امپرياليسم از يکصد سال پيش ترسيم کرده است و بعيد است که اين‌بار دخالت غرب بتواند اين روند را متوقف سازد يا مانع تحقق اين امر شود. گاردين در ادامه، اقدام لورنس در تعامل با اعراب را "نيرنگ بزرگ" وي در حق دوستان عربش توصيف و خاطرنشان مي کند در سال 1917 که اين رويداد صورت مي گرفت، لورنس و ارتش عربي او عليه ترک هاي عثماني که در جنگ جهاني اول در کنار آلمان ها قرار گرفتند، مبارزه مي کردند. نيرو هاى اعراب با راهنمايى لورنس توانستند در جنگ هاى نامنظم خسارات فراوانى به خطوط نيرو هاى ترک وارد کنند؛ پيروزي در اين جنگ نبوغ لورنس در عمليات نظامي را به مقام هاي انگليسي نشان داد و از سوي ديگر موجب محبوبيت او در ميان اعراب شد. نقش لورنس در شکست قواي عثماني در عربستان و سوريه باعث شد تا اعراب لقب "لورنس عربستان" را به او بدهند. با وجود وعده هاي او به اعراب براي استقلال اما پس از پايان جنگ در کمال ناوري در کنفرانس صلح پاريس در سال 1916 عراق، فلسطين، اردن و کشورهاي عرب حوزه خليج فارس در عمل به مستعمره انگليس تبديل شدند و فرانسه نيز بر لبنان و سوريه تسلط يافت. همين امر باعث شد وي که به دليل اقداماتش به شخصيتى افسانه اى تبديل شده بود کار را رها کرده و به نوشتن خاطراتش بپردازد. گفته مي شود، لورنس با شنيدن اين خبر بر خود واجب مي دانست که به سربازان عربش بگويد که از سوي ديپلمات هاي انگليسي مورد خيانت واقع شده اند و هرگز به دولتي که براي آن جانفشاني مي کردند، دست نخواهند يافت. اين روزنامه در پايان نوشت: شايد لورنس حجم واقعي نيرنگ معاهده سايکس پيکو را تا زماني که گاردين به صورت رسمي متن کامل آن را در سال 1917 منتشر کرد، درک نکرد اما خوب مي دانست که کافي است بداند که او دوستان عربش را گمراه کرده است. "ادوارد لورنس" يکي از مشهورترين شخصيت هاي تاريخ معاصر انگلستان است که نقش تعيين کننده اي در تجزيه امپراتوري عثماني و گسترش نفوذ استعماري انگلستان در کشورهاي عربي داشت. لورنس که برخي او را جاسوس و عامل استعمار بريتانيا مي‌دانند، يک محقق، ماجراجو و باستان شناس بود که در جواني به فرهنگ ملل شرق علاقمند شد و زماني که 21 سال بيشتر نداشت زادگاهش را براي سفر به ممالک عثماني ترک کرد. در اولين سفر او که گفته مي‌شود با دو چرخه صورت گرفت از لبنان، سوريه و فلسطين بازديد کرد و در کنار مطالعه فرهنگ اعراب سعي کرد ياد بگيرد چطور مانند آنها زندگي کند. دومين ماجراجويي او در سال 1910 با سفر به عراق آغاز شد. او در اين سفر به تحقيق در سوريه‌، فلسطين و منطقه بين النهرين پرداخت. تحقيقات لورنس در اين منطقه با آغاز جنگ جهاني اول همزمان شد؛ نقشه هايي که او از منطقه سينا در نزديکى مرزهاى عثمانى تهيه کرده بود در جنگ بين انگلستان و عثماني مفيد واقع شد. لورنس با آغاز جنگ براى اعزام به منطقه نام نويسى کرد و از آنجايى که در امور اعراب تخصص بالايى داشت به عنوان افسر اطلاعات به قاهره اعزام شد. او بيش از يک سال در مصر به فعاليت هاى اطلاعاتى ادامه داد و در سال 1916 يک ديپلمات انگليسى را براى مذاکره با حسين بن على امير مکه که عليه قوانين عثمانى اعلان شورش کرده بود همراهى کرد. لورنس مقام هاي ارشد خود را متقاعد کرد که شورش طرفداران امير مکه را حمايت کنند و خود نيز به عنوان افسر رابط «ارتش حسين بن فيصل» امير مکه را همراهى کرد. با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد