هدیه ویژه آمریکا به عربستان لو رفت

ايسنا/ کنگره آمريکا در حالي نسبت به تلاش هاي رياض براي دستيابي به سلاح هسته اي ابراز نگراني کرده اند که«ريک پري» وزير انرژي ايالات متحده گفت؛ دولت اين کشور 6 مجوز براي انتقال فناوري و همکاري هسته اي به عربستان سعودي را صادر کرده است اما از زمان دقيق صدور آنها اظهار بي اطلاعي کرد. پِري که در کميته‌اي در سناي آمريکا صحبت مي‌کرد، گفت، نمي‌داند اين مجوزها را قبل از قتل جمال خاشقجي، روزنامه‌نگار منتقد سعودي صادر کرده و يا بعد از آن. به موجب گزارش بي‌بي‌سي، در پي اظهارات پري، وزارت‌خانه متبوع او در بيانيه‌اي اعلام کرد، در مجموع هفت مجوز براي شرکت‌هاي آمريکايي که خواهان مشارکت در برنامه هسته‌اي غيرنظامي عربستان بوده‌اند، صادر شده‌ است. در اين بيانيه آمده اين مجوزها شامل "انتقال مواد هسته‌اي و تجهيزات" نمي‌شود. اوايل روز پنجشنبه و پيش از جلسه وزير انرژي در سناي آمريکا، خبرگزاري رويترز اعلام کرد، اسنادي در دست دارد که نشان مي‌دهند پري مخفيانه، شش مجوز فروش تکنولوژي هسته‌اي به عربستان سعودي را صادر کرده است. رويترز با استناد به يک منبع آگاه که حاضر به افشاي نامش نشد، نوشت، مجوزهاي صادر شده توسط ريک پري اين شرکت‌ها را قادر مي‌سازد تا قبل از امضاي اين قرارداد کار مقدماتي در زمينه انرژي هسته‌اي را انجام دهند اما فعلا هيچ‌ تجهيزات نيروگاهي به عربستان ارسال نخواهد شد. بر اساس سند مربوط به وزارت انرژي آمريکا که به دست رويترز رسيده است، شرکت‌هاي مربوطه از اين وزارت‌خانه خواسته‌اند صدور اين مجوزها را محرمانه نگه دارد. اين خبر ساعاتي زودتر توسط وب‌سايت ديلي‌بيست نيز منتشر شده بود. ديلي‌بيست به نقل از دو منبع مطلع از مسايلي از اين دست گزارش داده بود که هنوز روشن نيست شرکت‌هاي آمريکايي در اين زمينه تعهدي هم به رياض داده‌اند يا نه. براساس گزارش خبرگزاري رويترز، اين مجوزها در جريان پروژه‌اي بزرگتر صادر شده‌اند که در نهايت به ساخت دست‌کم دو نيروگاه هسته‌اي در عربستان منجر خواهند شد. دريافت اين مجوزها که به بند ۸۱۰ معروف است امر معمولي است و اسناد اعطاي اين مجوز به شرکت‌هاي آمريکايي براي دسترسي عمومي در وزارت انرژي آزاد است. با اين حال اسناد مربوط به مجوزهاي مربوط به برنامه هسته‌اي عربستان سعودي در اين ميان قرار نگرفته‌اند. آقاي پري در توجيه اين موضوع گفته است، در اين اسناد اطلاعات خصوصي مربوط به شرکت‌ها وجود داشته که هنوز علني نشده‌اند. وزير انرژي آمريکا در پاسخ به پرسشي ديگر گفته از سال۲۰۱۷ در مجموع ۶۵ درخواست براي مجوز بند ۸۱۰ دريافت کرده و با ۳۷ درخواست موافقت کرده است. به گفته او، در اين ميان، ۹ مجوز مربوط به خاورميانه بوده از جمله دو مجوز که براي فروش به اردن صادر شده است. سناتور اد مارکي، از دموکرات‌هاي اين کميته روز پنجشنبه خبر داد، طرحي را براي جلوگيري از انتقال تکنولوژي انرژي هسته‌اي به عربستان به سنا ارائه خواهد کرد. کشورهاي مختلفي از جمله روسيه و کره جنوبي نيز در حال رقابت با شرکت‌هاي آمريکايي هستند تا بتوانند در زمينه ساخت نيروگاه هسته‌اي با عربستان قرارداد ببندند. انتظار مي‌رود که تا پايان سال ۲۰۱۹ ميلادي مشخص شود که برنامه هسته‌اي عربستان توسط چه کشوري اجرا خواهد شد. اين در حالي است که محمد بن سلمان، وليعهد سعودي سال گذشته ميلادي گفت، اگر ايران به ساخت سلاح هسته‌اي دست بزند، عربستان هم سلاح هسته‌اي توليد خواهد کرد. محمد بن سلمان که مدتي است کنترل امور بسياري را در اين کشور در دست دارد، سال گذشته در مصاحبه‌اي با شبکه آمريکايي سي‌بي‌اس گفت، اگر ايران به ساخت سلاح هسته‌اي روي بياورد، عربستان نيز سلاح هسته‌اي خواهد ساخت. براساس پيمان منع گسترش تسليحات هسته‌اي، ساخت اين‌گونه سلاح‌ها ممنوع است. برخي از نمايندگان کنگره آمريکا با فروش تجهيزات هسته‌اي به عربستان مخالفند و مي‌گويند که چنين کاري مي‌تواند به يک رقابت تسليحات هسته‌اي در خاورميانه دامن بزند. در پي انتشار گزارش رويترز نيز مارکو روبيو، سناتور ايالت فلوريدا از آغاز تحقيق و تفحص درباره مساله مجوزهاي مخفيانه خبر داد. روبيو در توييتر نوشت که دفتر حسابرسي دولت، با درخواست او براي آغاز تحقيقات درباره مذاکرات دولت و عربستان درباره يک توافق هسته‌اي، موافقت کرده است. نگراني‌ها درباره فروش تکنولوژي هسته‌اي در کنگره آمريکا از جايي بالا گرفت که جمال خاشقجي، روزنامه‌نگار منتقد محمد بن سلمان در کنسولگري عربستان در استانبول به قتل رسيد. اين قتل در اکتبر سال ۲۰۱۸ رخ داد. اما رويترز مي‌گويد بر اساس اسنادي که به دست آورده روشن است که اين مجوزها بعد از نوامبر سال ۲۰۱۷ صادر شده اما روشن نيست که اين مجوز بعد از قتل آقاي خاشقجي صادر شده يا نه. روز چهارشنبه و در جريان يک جلسه پرسش و پاسخ کنگره، برد شرمن، عضو دموکرات مجلس نمايندگان آمريکا از مايک پامپئو، وزير خارجه آمريکا خواست تا اسامي شرکت‌هاي دخيل در معامله هسته‌اي با عربستان را تا اواسط ماه آوريل منتشر کند. پامپئو در پاسخ گفت که اين درخواست را بررسي مي‌کند. شرمن در اين جلسه گفت که دولت ترامپ سعي کرده که گنگره آمريکا را در اين معامله دور بزند. در عين حال مايک پامپئو گفت که دولت در تلاش است تا مطمئن شود که هيچ بخشي از تکنولوژي هسته‌اي که در اختيار عربستان قرار مي‌گيرد، براي ساخت سلاح هسته‌اي استفاده نشود. ماه گذشته ميلادي تعدادي از اعضاي دموکرات مجلس نمايندگان آمريکا در گزارشي اين احتمال را مطرح کردند که شايد دولت در جريان معاملات هسته‌اي در خاورميانه، قانون را زير پا گذاشته باشد. آن گزارش درباره همکاري تعدادي از مقام‌هاي کنوني دولت با مقام‌هاي سابق در گروهي به نام "IP3 Inernational" بود که در تلاش است به قراردادهايي چند ميليارد دلاري براي ساخت نيروگاه هسته‌اي در کشورهاي خاورميانه، از جمله عربستان دست يابد. هنوز روشن نيست که اين گروه از جمله شرکت‌هايي است که از مجوز وزارت انرژي آمريکا برخوردار شده يا نه. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد